Prunus Mahaleb bonsai

Bahman Khabazian

مجله تخصصی بونسای وپنجینگ -

معرفی درخت وبونسای محلب ( آلبالو تلخ)

منبع : عکس صفحه اینستاگرام والترپال

شناسه گیاهشناسی آلبالو تلخ

Family: Rosaceae

Genus: Prunus

Species: P. mahaleb

نام رایج : آلبالوتلخ ، محلب

نام علمی : Prunus mahaleb

نام انگلیسی : گیلاس سنت لوسی ، گیلاس محلب

St Lucie cherry ,mahaleb cherry

گل وبرگ درخت محلب گلها بسیار خوشبو ومعطرهستند

میوه درخت محلب تلخ وخوراکی نیست مغز هسته ان مصرف ادویه دارد

مشخصات واطلاعات عمومی :

درخت آلبالو تلخ از جنس پرونوس وتیره گلسرخ (رزاسه) است بومی ایران(در تمام مناطق جنگلی رشته کوه البرز ورشته کوه زاگرس ۹ گونه ازجنس پرونوس پراکنش دارد) وبخشی از آسیای مرکزی و مرکز وجنوب اروپا است ارتفاع درخت بین دو تا ده متر است وقطر تنه آن تا ۴۰ سانتیمتر می رسد پوست درخت به رنگ خاکستری مایل به قهوه ای است تنه های قدیمی شکاف دارند وچروکیده هستند کیاهی خزان پذیر وبرگ ها متناوب واندازه انها ۱-۴ ویا ۱/۵-۵ سانتیمتر است بیضی یا قلبی شکل ونوک تیز ولبه های برگ دندانه دار به رنگ سبز روشن وبدون کرک هستند گلها معطر وبه شکل سه یا ده تایی به روی شاخه که دندانه برجسته دارد رویش می کنند وقطر گلها بین ۸ تا۲۰ میلیمتر هستند ودنباله گلها بین ۸ تا۱۵ میلیمتر است گلها در اواخر بهار شکوفا می شوند ومیوه ها که ابتدا سبز هستند ودر هنگام رسیده شدن به رنگ اراغونی تیره وسپس به رنگ سیاه می شوند میوه تلخ وخوارکی نیست درخت محلب پرورشی پایه پیوند ارقام گیلاس است واز هسته ان ادویه درست می کنند که به مقدار کم در شیرینی پزی و طباخی استفاده می شود درخت محلب استفاده دارویی دارد ودر زراعت گیاهان داروی کشت می شود

بونسای درخت محلب:

درخت ونهال محلب کاشت درگلدان برای پرورش بونسای بسیار مناسب است برگ های کوچک وسبز روشن ، ایجاد شاخه ها متراکم ، گل های کوچک ومعطر سفید در اواخر بهار ومیوه های کوچک وظریف وهمچنین ایجاد ریشه ها زیاد که سبب رشد وتغدیه گیاه می شود ورشد شاخه ها از هر نقطه روی تنه که برای سبک وشکل دهی درخت بسیار مهم است وسازگار خوبی با گلدان وهم چنین اب وهوای خشک دارد انتخاب خوب ومناسبی برای پرورش وطراحی درخت بونسای است اکثر هنرمندان بنام اروپایی در مجموعه درخت های خود چندین بونسای محلب دارند که اکثراً پایه های انها توسط یامادوری یا اراکی جمع اوری شده وتنه های یامادوری کلفت آن در اروپا بفروش می رسد این درخت بومی ایران واروپا است اما یکی از پایه های پرورش برای پیوند درخت گیلاس والبالو است

دستورالعمل های نگهداری از بونسای محلب:

مکان نگهداری گلدان ،نور

بونسای وگیاه محلب گیاهی بیرونی است وگلدان آن نیاز به آفتاب کامل در فصول خنک بهار وپاییز و همچنین در سایه جزئی در تابستان است محلب بسیار مقاوم در برابر یخبندان هستند ودمای مناسب ان بین -۱۸ وتا ۳۵ درجه سانتیگراد است همچنین بادهای سرد را تحمل می کنند، اما درختان بونسای که در گلدان کوچک بونسای کاشته می شوند بایست از باد های سرد و سرما در زمستان محافظت بشود و در گلخانه سرد نگهداری شود درخت در گلدان بدون دفع در مقابل سرما ویخبندان است وشیوه نگهداری انها با کاشت در زمین متفاوت است لازم است به گفتن است که نهال محلب که در گلدان کاشتم در زمستان واب وهوای کرج بدون محافظت زمستان را بخوبی پشت سر می گذارد وهیچ گزندی به ان نرسیده چنانچه ریسک کرده وگیاه را بیرون وبدون محافظت نگهداری می کنید مکان نگه داری ان پناه دیوار وآفتاب رو در زمستان باشد و در گلدان ها ایرانی نگهداری نکنید چرا که بر اثر یخبندان شکسته می شوند از گلدان حتماً محافظت بشود

آبیاری بونسای محلب:

محلب در فصل رشد نیاز آبی زیادی دارد دارد خاک وروت بال ریشه ان همیشه باید مرطوب باشد چنانچه خاک خشک شود برگ ها پژمرده وجوانه های راس گیاه خشک می شود در زمستان خاک و ریشه ها باید کمی مرطوب نگه داشته وخاک خشک نشود .توسط اب های آهکی گیاه را ابیاری نکنید محلب آب آهکی را دوست ندارد

تعویض خاک و هرس ریشه

درخت محلب سریع ریشه زایی می کند باید هر دو یا سه سال یکبار در بهار قبل از شروع رشد تعویض خاک وهرس ریشه شوند. تا یک سوم ریشه ها را می توان هرس کرد. از مخلوط خاک دانه درشت بونسای با زهکشی خوب با مقدار pH خنثی استفاده کنید.خاک استاندارد جدول جان ناکا درفنون بونسای جلد اول نوشته استفاده بکنید خاک مناسب محلب مثل گیلاس یا آلو است که درجدول به آن اشاره شده

کود دهی ، تغذیه :

در طول فصل رشد هر هفته درخت را با کود مایع تغذیه کنید یا از کود های کریستالون با فرمولی استفاده بکنید که فسفر وپتاس ان بالا باشد وماهی یکبار از کود گرانول دیر رها شونده با فرمولی که پتاس وفسفر ان نسبت به ازت بیشتر باشد باعث تقویت در رشد زایشی درخت شده ودراواخر بهار گل ومیوه های جذاب بیشتری تولید کنند

هرس وسرزنی ،سیم بندی ،سبک دادن درخت محلب

بونسای توسط هرس منظم شاخساره ایجاد می شود دو نوع هرس در بونسای داریم هرس ساختار که شکل وسبک درخت رامشخص می کند وهرس نگهداری که سبک داده شده را توسعه می دهد داد محلب از جنس پرونوس وتیره گلسرخ است اکثر درختان این خانواده شاخه ها قدیمی تردد وشکنده وشاخه ها جوان ورویش سال نرم وانعطاف پذیری خوبی دارند که توسط سیم بندی به آسانی حالت می گیرند رشد بهاره رشد رویشی است شاخه ها مورد نیاز را پس از نیمه چوبی شدن سیم بندی بکنید وانها که نیاز نیست هرس بکنید ونسبت به موقعیت شاخه دو یا سه برگ نگهداری وبقیه را هرس وحذف بکنید توجه بکنید که شاخه های علفی را تا چوبی نشدن هرس نکنید ولی جوانه راس با انگلشت له بکنید (پینجینگ ) سیم بندی را در تمام طول رشد می توانید انجام بدهید پس از رکود تابستان که درخت رشد ندارد و پس از رکود باخنک شدن هوا جوانه ها شروع به رشد می کنند این رشد زایشی گیاه است که شاخه وجوانه های گلده سال اینده را ایجاد می کنند این شاخه ها دیگر تا خزان درخت هرس نکنید پس از خزان می توانید شاخه ها که زیاد بلند هستند وخارج از شکل وفرم هستند هرس بکنید دقت بکنید که روی شاخه باقی مانده جوانه برگ باشد در غیر اینصورت شاخه پس از گلدهی خشک می شود

درخت گیلاس پس از حذف پیوندک گیلاس پایه باقی مانده که رشد می کند درخت محلب است

تکثیر وتهیه پایه بونسای محلب

درخت محلب پایه پیوند درختان گیلاس وآلبالو است وازدیاد تجاری ان توسط کاشت بذر انجام می گیرد کاشت ، قلمه ، درشرایط خاص وتوسط هورمون ریشه دارد می شود توسط خوابانیدن هوایی امکان تکثیر را دارد وهمچنان استفاده از پاجوش است بذر یاهسته محلب را در پاییز درفضا باز بکارید در بهار درخت سبز می کند اما دقت بکنید که خاک خزانه کاشت همیشه مرطوب وخشک نشود چون قلمه ان ریشه دار می شود پس در خوابانیدن هوایی ریشه زایی می کند

برای تهیه پایه می توانید نهال انرا در مرکز تکثیر درخت خرید یا درخت گیلاس را خریداری واز زیر پیوند برش وهرس بکنید درخت باقیمانده محلب است ولی قبل ازخرید توسط سوال از فروشنده مطمئن باشید که پایه پیوند درخت گیلاس درخت محلب است روش دیگر پایه بونسای درخت محلب اراکی از باغات سنتی است که زیاد رسیدگی به آن نمی کنند و پاجوش ها درخت گیلاس هرس نشدن ودرخت محلب رشد کرده یا پیوندک گیلاس خشک شده ومحلب تنه تنومندی ایجاد کرده وبر اثر هرس کوتوله با تنه کلفت باقی مانده واخرین روش تهیه پایه یامادوری ان از جنگل های رشته کوه البرز ورشته کوه زاگرس است این درخت در اکثر مناطق جنگلی کشور پراکنش دارد وجنس پرونوس (آلو) ۹ گونه مشابه یا خود محلب مثل آلبالو کوهی ،گیلاس وحشی ،بلالوگ که اسم محلی گیلاس یا آلبالو وحشی است ومیوه ان شیرین است وغیره دیده می شود اکثر بونسای های محلب که در اروپا به شکل کلکسیونی دیده می شوند حاصل یامادوری درخت از طبیعت وحشی اروپای مرکزی وجنوبی است در زیر عکس چند درخت محلب یامادوری شده در اروپا را نشان می دهند

آفات وبیماری های درخت محلب

نسبت به بقیه درختان جنس پرونوس درخت محلب مقاوم در برابر بیماری وآفت است ولی مثل بقیه گونه ها گلسرخ می تواند مورد حمله شته ها ، شپشک ها کنه ها و کرم خراط ویا کرم میوه خوار قرار بگیرد همچنان بیماری سفیدک پودری ، لکه برگی ، زنگ زدگی ، پوسیدگی ریشه ، اتشک است بیشتر عوامل که سبب می شود گیاه گلدانی دچار آفات وبیماری بشوند خاک نامرغوب ، آبیاری زیاد ، کود دهی زیاد ونبود جریان هوا ونور مناسب است اگر شرایط نگهداری رعایت بشود کمتر گیاه گلدانی دچار بیماری و افت می شود برای ازبین بردن آفات از سموم مخصوص افت استفاده بکنید وبرای بیماری از سموم ولی برخی از بیماری ها درمان ندارند وسبب خشک شدن گیاه می شود در شناخت وتوصیه ها لازم در درمان بیماری وآفات گیاه خود ازکلینک های گیاهپزشکی استفاده بکنید

پیش بونسای یامادوری شده از طبیعت وحشی اروپا

پیش بونسای محلب یامادوری شده درخت محلب چنانچه در شرایط ایده آل در گلدان نگهداری شود از تمام قسمت های تنه شاخه های جدید رویش می کند

درخت محلب شاخه هاجانبی زیادی ایجاد می کند به همین علت انتخاب شاخه در سبک دهی تنه های قطور راحت وآسان است

نتیجه:

درخت محلب بومی ایران است ودر اکثر مناطق ایران پراکنش دارد محلب ماندگی بسیار عالی در گلدان دارد ودر تمام مناطق سرد سیری ونیمه گرمسیری ایران می توان انرا در گلدان نگهداری کرد درخت مخصوص مناطق معتدله است در مناطق سرد سیری دوام نمی آورد درخت محلب نیاز سرمایی دارد که زنده بماند پایه های ضخیم ومتوسط کلفت انرا به اسانی می توان تهیه کرد (نهال گیلاس پیوندی خریداری واز زیر پیوند انرا قطع کنید) برگ های کوچک وقدرت رشد زیاد می تواند انتخاب عالی در پرورش وطراحی درخت بونسای در اب وهوای خشک کشور باشد

بهمن خبازیان خرداد ۱۴۰۲

آرشیو ولینک معرفی گیاه وبونسای های بعضی از گونه ها درختان

معرفی درخت وبونسای یاس زرد

معرفی درخت وبونسای نارون

معرفی درخت و بونسای جینکو

معرفی درخت و بونسای برگ نو

معرفی گیاه و بونسای رزماری

معرفی گیاه وبونسای گل کاغذی

معرفی گیاه جید،پورتولاکاریاافرا

معرفی بونسای(جید) پورتولاکاریاافرا

معرفی بونسای وگیاه کراسولااواتا

معرفی گیاه و بونسای انار