Bonsai flowering instructions
Bahman Khabazianدستورالعمل گلدهی بونسای
توسط تحقیقات در فیزیولوژیکی گیاهان برای این که درخت قادر به تولید گل داشته باشد افزون بر سن بلوغ درخت و باروری باید نسبت کربوهیدرات ها (قندها) به مواد نیتروژن، (ازت ) دورن بافت های ساقه های درخت مساوی یا بزرگتر ازمقدار مشخصی باشد که برای گیاهان مختلف متفاوت است .
در فرمول اگر مقدار مواد نیتروژن (ازت ) به دلیل هایی مانند تغدیه توسط کود مصرف پیش ازحد نیتروژن بالا برود مقدار کسر کوچک می شود ودرخت رشد رویشی زیاد می کند چنانچه درخت در شرایطی قرار بگیرد که کربوهیدرات بیشتری توسط فتوسنتز بسازد وتجمع کربوهیدرات ها در شاخه ها یه دلایلی نسبت به جذب ازت بیشتر بشود درخت رشد رویشی ان کم ورشد زایشی ان بیشتر می شود در واقع پرورش بونسای شیوه درست وبه موقع استفاده از رشد رویشی یا رشد زایشی درخت است باتوجه به اینده درخت بونسای بایست بونسای کار تشخیص بدهد که از کدامیک رشد ها در گیاه بهره ببرد تا نتیجه دلخواه حاصل بشود دستورالعمل ها که سبب می شودبونسای گل گلدهی بکنند عبارتند از
۱- نورافتاب
۲-تغذیه وکود یاری
۳- هرس ریشه
۴-هرس شاخه
۵-هرس برگ
۶-خم کردن شاخه
۷-شناخت درخت گلده
۱-نور:
در گیاهان کربوهیدرات (قند) توسط در برگ وتوسط فتوسنتز ساخته می شود هرچقدر درخت نور بیشتر دریافت کند قند ها بیشتری تولید می کند کمبود نور وسایه فتوسنتز کند انجام میگیرد در نتیجه نسبت قند ها به ازت کم شده وگیاه رشد رویشی علفی می کند بند ها بلند وبرگ ها بزرگتر می شوند بنابر این در بهار واواخر تابستان بونسای را زیر نور مستقیم آفتاب قرار بدهید
۲-تغذیه وکود یاری :
در تغذیه گلدان بونسای گل از کودی استفاده بکنید که درصد فسفر وپتاس ان بالا باشد نیتروژن کم داشته باشد ازت باعث رشدگلها می شود و اثررویشی در گیاه دارد وباعث رشد برگ ها می شود فسفرباعث فتوسنتز در درخت می شود و ریشه دهی, و شکوفه دهی درخت بونسای گل را زیادمی کند پتاس باعث کم شدن بیماری درخت وبالا رفتن عمل گلدهی درخت بونسای گل می شود می توان گفت پتاس وفسفر باعث ساخت بیشتر کربوهیدرات در گیاه وذخیره در شاخساره می شود
۳- هرس ریشه:
به تجربه مشاهده شده هروقت بر اثر بیماری ریشه درخت پوسیده وقسمت عظم ان ازبین رفته ویا شخم زدن پای درخت که باعث قطع شدن ریشه ها می شود وعوامل دیگر که ریشه کم شده درخت بارو و گلدهی بیشتری داشته بنابراین هرس ریشه رکن اساسی درپرورش بونسای هرس ریشه است بدون هرس ریشه پی درپی وپیوسته درخت ها ۳۰ ، ۴۰ متری کوتوله در گلدان ماندگاری ندارد برای باروی بونسای گل بونسای را در زمان مشخص وزود به زود هرس ریشه اصولی انجام بدهید
۴-هرس شاخه
هرس شاخه در بونسای برای سبک دهی به درخت وهمچنان وایجاد تاج وشاخساره مثلثی کلی درخت بونسای است که بین حجم شاخساره وحجم ریشه تعادل برقرار باشد اما در بونسای گل دقت در هرس شاخه ها سبب گلدهی می شود علت باوری درخت نور دهی به قسمت داخلی است که بونسای کار این اصل سادگی (مینیمال ) را رعایت می کند با شناخت درخت گلده شاخه های بارور و سیخک ها را حفظ بکنید شاخه هایی که به سمت داخل یا رشد ان رو به بالا است حدف بکنید (شاخه های نرک در باغبانی ) دقت در چگونگی تشکیل گل در درخت بونسای منظور کمک می کند که شاخه ها بارور در سال آینده را حفظ بکنید مثلا درخت هلو درتابستان سال رشد جاری در جوانه های جانبی آن ها شاخه های باور را تولید می کنند اکثر شاخه ها باقی مانده بعد اژهرس را می توانید با دستورالعمل های گفته در این مقاله بارور بکنید
درختچه گوجه سبز هرساله که قبل از بهار غرق در شکوفه می شود چنانچه ۰مستقیم زیرآفتاب بهاری قرار نگیرد یا هرس های شدید تابستانه روی ان انجام بگیرد فصل زایشی آینده گلدهی ان کم می شود
در زمستان ۱۴۰۱ گلدان بونسای بر اثر یخبندان شکسته شد و در اسفند ماه تعویض گلدان شد ولی هرس ریشه روی درخت انجام نگرفت
در پاییز سال ۱۴۰۱ هرس شاخه شدید برای تغییر سبک (سبک شاخه واژگون ) شد ودر اسفند ۱۴۰۱ تعویض خاک وگلدان شد چون هرس شاخه شدید وهرس ریشه نشد درخت گل دهی زیادی نداشت در فروردین ۱۴۰۲ رشد رویشی انفجاری وعالی دارد
۵-هرس برگ
هرس برگ در درختان گلده سبب می شود که کربوهیدرات نسبت به ازت کم شده وباوری درخت کم بشود برگ ها کارخانه ساخت قند ها در درخت است وتولید برگ ها سبب رشد رویشی وزایشی در درخت می شودپرورش بونسای گل بسیار مشکل است وکنترول انها کاری سخت است گاه لاژم است برای سبک دادن گلدهی انرا فدای ساختار درخت کرد ودر اواخر بهار برای سیم بندی آنهارا هرس برگ کرد هرچند گل آوری ان کم می شود اما ساختار بونسای شکل می گیرد تاثیر هرس برگ در کوچک شدن برگ ها بسیار اندک است چنانچه هدف از هرس برگ کوچک کردن انها باشد بهترین گزینه هرس ریشه است
۶-خم کردن شاخه
به تجربه ثابت شده است وقتی که شاخه های درخت توسط وزنه در انتهای ان شاخه به طرف زمین خم بشود اگر شاخه نابارور است باور شده وتولید گل می کند علت آن فشردگی آوند آبکش است که رشد شاخه ها محدود می شود فشرده شدن آوند ها آبکش در نتیجه عبور شیره پرورده (کربوهیدرات ها )کم شده وشاخه های باقی مانده بارور می شودبنابراین در طراحی بونسای شاخه ها توسط سیم بندی خم ورو به پایین فرم داده می شود ونتیجه ان می بینید درختان بونسای پیشتر از درختان طبیعی در زمین گلدهی دارند
۷- شناخت درخت گلده
شناخت از بلوغ گیاه وباروری درخت داشته باشیم چنانچه بونسای توسط بذر پرورش داده شده باشد باید بدانیم درخت چند سالگی گلدهی می کند بونسای های یامادوری شده وانها که توسط قلمه وخوابانیدن شاخه تهیه وپرورش یافتن از همان سالهای آغازین قادر به تولید گل هستند شناخت دوم ابجاد جوانه های گل است که به روی چه شاخه ای رشد می کند این شناخت بسیار مهم است در پرورش بونسای برخی درخت ها در راس شاخه ها که رشد می کند گلدهی دارند مثل درخت سیب شکوفه ها روی سیخک ها وراس شاخه ها وبعضی روی سیخک ها جوانه گل تولید می کنند مثل زردآلو وبرخی روی شاخه های یک ساله وبرخی روی شاخه ها دوساله وبعضی روی شاخه رشد یافته سال مثل گل توری یا انار وبعضی مثل گل کاغذی که رشد اول رویشی است ورشد دوم زایشی در هرس شاخه ها مهم است که شما تصمیم بگیرید سبک را توسعه بدهید یا بونسای را وادار به گلدهی بکنید نکته بسیار مهم شناخت رشد درخت مناطق متعدله است اکثر درختان گلده رشد بهاری رشد رویشی است ورشد تابستان رشد زایشی است پس هرس را مدبرانه انجام بدهید ورشد تابستانه را هرس نکنید واگرنیاز به هرس بود بعد از خزان انجام بدهید گه جوانه های گل وبرگ مشخص است
نتیجه :
دستورالعمل ها فوق وقتی موفق هستند که با شناخت کافی از اصول باغبانی اقدام به پرورش بونسای گل بکنید هرس با اینکه باز دارنده رشد گیاه است اما بدون هرس قادر به پرورش بونسای وزنده ماندن آن نخواهیم بود بونسای دو سمت دارد یک سمت اصول باعبانی علمی است که فراگیری ان برای همه موثر است دیگر سمت ذات ونبوغ هنری است تئوری ومبانی آنرا می شود فرا گرفت ولی استعداد هنری وخلاقت در هر فرد متفاوت است وخلاقیت ونبوغ را نمی توان کسب کرد مگر انکه در فرد وجود داشته باشد اما همه می تواند بونسای پرورش بدهند از آن نگهداری بکنند ولذت در کنار طبیعت مینیاتوری ببرند هر چند بونسای انها ساده وبی پیرایش از یک اثر هنری باشد
بهمن خبازیان