Bonsai Tamarix
فروردین ۱۴۰۲معرفی گیاه وبونسای گز

اطلاعات عمومی :
درخت گز از خانواده -گز - تاماریساسه جنس درخت گز ،تاماریکس بیش از 50 گونه از درختچه های برگریز خزان پذیر وهمیشه سبز می باشند در مناطق ساحلی و مناطق خشک یا باتلاقی و بیابانی اغلب غنی از نمک رویش دارد بومی اروپای غربی و مدیترانه افریقا تا شرق آسیا و هند است . بومی کشور و در ایران در اکثر مناطق سرد سیری ، گرمسیری ، بیابانی ومرطوب شمال رویش دارد تحمل سرمای منفی تمام مناطق ایران را دارد در دمای منفی ۳- تا ۵- درجه سانتیگراد برگ های ان ریزش وشاخه های جوان ان خشک می شود اما به تنه وشاخه های ضخیم ان آسیب نمی رسد
تنه وساقه درخت گز
رنگ تنه درخت گز جوان سفید وصاف است با افزایش سن قهوه ای روشن وپر از چین وچروک می شود وبسیار شکننده است شاخه ها دارای انشعابات فراوان وزیاد هستندبرخی از گونه ها به شکل بوته رشد می کند وبرخی درختچه های بزرگ که قطر تنه انها به اندازه ۳۰ سانتیمتر یا بیشتر می رسند قطر درختان کهنسال درختان گز به ۱/۵ تا ۲ متر می رسد که در جنوب و شرق وحاشیه شهر های کویری ایران مشاهده می شوند شاخه های درخت انشعابات فراوان دارد ارتفاع درختان گز بین ۳ تا ۱۰ متر می رسد وگسترش تاج انها ۶ تا ۱۰ متر میباشد درختان گز پاجوش بسیار تولید می کنند
برگ های درخت گز

برگ ها تخم مرغی شکل ونوک تیز وبسیار کوچک وشباهت به فلس وسوزنی شکل می باشند
گلهای درخت گز

گل در بهار ودر اواخر تابستان ظاهر می شوند در برخی گونه ها به روی شاخه ها جدید ودر برخی به روی شاخه های سال قبل ظاهر می شوند در اغلب گونه ها در طیفی از رنگ صورتی کم رنگ وپر رنگ هستند ودر بعضی سفید رنگ هستند گل ها کوچک بشکل خوشه ای هستند
میوه های درخت گز
میوه این گیاه به صورت کوچک و کپسولها یی خشک است که حاوی دانه های پنبه ای کوچک میباشند.
ریشه های درخت گز
ریشه های گیاه بسیار طویل وگسترش می یابند وتا ابهای زیر زمینی می رسند

تکثیر درخت گز
توسط بذر وقلمه ازدیاد می یابد در جنگل کاری در فروردین ماه قلمه های چوبی شده بیست سانتیمتری در در مکان منظور کاشته می شود وحدود سه سال ابیاری می شوند وسپس تیمار خاصی انجام نمی دهند وحدود ۷۰ درصد از قلمه ها گرفته ورشد می کنند قلمه ها ضخیم درخت امکان ریشه زایی را دارند شاخه های بریده شده در اب تولید ریشه می کند
کاربرد درخت گز

درخت گز مقاوم در برابر کم آبی است در بیابان وحاشیه کویر کاشته می شود باعث تثبیت شن های روان می شوند واز گسترش بیابان در سواحل وکویر جلو گیری می کند از چوب ان درصنایع دستی واز خرده شده ها در صنایع ساخت تخته نئوپان استفاده می کنند از شیره درخت که بر اثر نیش حشره تولید گزانگبین می شود در تهیه شیرینی گز استفاده می کنند واز برگ های انها چون شور هستند فقط شتر مصرف کننده ان هستند درخت گز خواص دارو گیاهی دارد

درخت گز عمری طولانی دارد درخت گز کهنسال در طبس حدود ۶۰۰ سال عمر دارد در منابع دیگر عمر درخت را هزار سال دانستند .
بونسای درخت گز

درخت گز در تمام مناطق ایران رویش دارد ودرختی بومی محل هستند اما گیاه در مناطق گرمسیری رشد بهتری دارد در مناطق سرد سیری که یخبندان دارند ودما زمستان به ۳- درجه سانتیگراد می رسد بایست در مقابل سرما از ان محافظت کرد گونه های همیشه سبز آن که خزان ندارند در اغلب در مناطق گرمسیری رشد می کنند در طراحی درخت از انها استفاده می کنند
درخت گز گاه بدون علت خاصی در گلدان خود بخود خشک می شود گاه بسیآری از شاخساره ان خشک می شود نگهداری ان در گلدان مشکل است
گونه های مناسب بونسای عبارتند از
Tamarix pentandra،
این گونه بیشترین استفاده را بعنوان بونسای دارند. این گونه ها شاخ و برگ های جذاب و پردار معمولا از گونه های همیشه سبز هستند
دستورالعمل مراقبت و نگهداری از بونسای گز

عکس از گالری بونسای میرای استاد بین المللی رایان نیل ازگالری درخت گز که یک بونسای استثنایی است
محل نگهداری دما ونور
بونسای گز در مکان داشت درخت پر نور باشد ونیاز دارد که از نور آفتاب مستقیم برخوردار باشد اما گلدان بایست از آفتاب مستقیم تابستان محافظت بشود در دما های معمول وگرم رشد مناسبی وتا حدود ۵۰ درجه سانتیگراد را تحمل ورشد می کند اما در دما های پایین تر از منفی ۳- شاخه ها رشد سال خشک می شود پس در مناطقی که زمستان ها دما منفی صفر وپایین تر می آید درخت گز را در گلخانه سرد یا شاسی سرد نگهداری بکنید در آپارتمان وداخل منزل که دمای ان خنک باشد می شود از درخت نگهداری کرد
خاک بستر گلدان درخت گز :
خاک ترکیبی از خاک معدنی مثل پوکه یا شن ۹۰ درصد ترکیب و۱۰ درصد پیت ماس اسیدی در تجربه نشان داده شد گز در خاک های اسیدی رشدی بهتر در گلدان داشته اند
آبیاری درخت گز :
گیاه گز در حاشیه رودخانه ومردابی رشد می کند پس نیاز آبی انها زیاد هست وچون خاک شنی را می پسند ابیاری زیاد نیاز دارد ورطوبت هوا هم دوست دارد ونیاز به رطوبت هوای بالا دارد
تغذیه :
هر دو هفته یکبار توسط کود های ۲۰-۲۰-۲۰ تغذیه بشود
هرس و سیم کشی درخت گز:
هرس باید در زمان مناسب برای هر گونه با توجه به گلدهی انجام بگیرد زیرا برخی از گونه های درخت گز بر روی چوب قدیمی گل می دهند در حالی که برخی دیگر این کار را در رشدی که در اوایل سال وبهار ایجاد شده انجام می دهند. گونه های گل بهار گل هایی را روی چوب های قدیمی تولید می کنند و بلافاصله پس از محو شدن گل ها نیاز به هرس دارند. گونههای گلدار اواخر تابستان، گلهایی را روی چوبهایی تولید میکنند که زودتر در فصل تولید میشوند و نباید تا اواخر زمستان هرس شوند. به خاطر رشد شاخه های وزیاد درخت گز انها را به شکل مجنون سبک می دهند وبرای این سبک نیاز به سیم بندی دایم شاخساره است تا شاخه های درخت آویزان باشد شاخه ها تازه رشد یافته به آسانی توسط سبم بندی خم می شوند ولی در شاخه های قدیمی شاخه ها تردد وشکنده هستند
تکثیربرای پایه بونسای درخت گز

درختان گز که شکل وریخت مناسبی دارند از طبیعت یامادوری وانرا زنده وپرورش می دهند درخت گز ریشه های طویلی دارد اما با اندک ریشه های فیبری که زیر یقه قرار گرفتن قابلیت احیا را در شرایط خاص نگهداری دارند وایجاد ریشه های موی می کنند وبه زندگی گلدانی خود ادامه می دهند

قلمه های چوب سخت ضخیم را در زمستان یا قلمه های نیمه رسیده را در تابستان بگیرید. توسط خوابانیدن هوا دراردیبهشت واواخر بهار انجام پذیر است وسریع تولید ریشه می کنند
تعویض خاک گلدان بونسای گز:
در اواسط اسفند قبل از بیدار شدن درخت انجام بدهید چنانچه درخت رشد مناسبی دارد هر ساله نیاز به تعویض خاک دارد
آفات و بیماری هادرخت گز:
آفتهای و بیماریهای مهم گیاه گز عبارتند از : پروانه برگ خوار، سرخرطومی گز، پسیل گز، پروانه تار عنکبوتی، شپشک گز. سوسک های چوب خوار نیز از آفت های گیاه گز هستند. همچنین تعدادی از قارچ ها هستند که باعث پوسیدن ریشه گیاه گز می شوند.استفاده از سموم کشاورزی می توان آفات وبیماری را از بین برد
سبک دهی درخت گز:

درخت گز در تمام سبک های بونسای امکان طراحی را دارد ولی فرم های عمودی غیررسمی و آبشار و شاخه های آویز (سبک واژگون)مجنون در اندازه های کوچک تا بزرگ. امکان پذیر است وبهتر جواب می دهد
تجربه نگهداری نهال گز توسط نگارنده:

در سال بهار ۲۰۱۸ درخت گز را در گلدان نگهداری کردم رنگ گلهای ان سفید است هر سال در بهارگلدهی داشته اما شاخه های ان در اواخر تابستان ودر سال بعد بدون علت خشک می شود بنظر میرسد توسط تجربه عملی نگهداری این گیاه در گلدان کار آسانی نیست ورسیدگی بیشتری را می خواهد.
بیشتر بخوانید:
معرفی گیاه جید،پورتولاکاریاافرا
معرفی بونسای(جید) پورتولاکاریاافرا
معرفی بونسای وگیاه کراسولااواتا
منابع :
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Tamarix
https://en.m.wikipedia.org/wiki/Tamarix_aphylla
https://www.bonsai-express.com/bonsai-species/bonsai-trees/tamarix-bonsai/
https://www.bonsai-bci.com/index.php/by-common-name/deciduous-flowering/596-tamarix-sp