Morphology roots
رشد ونمو رویشی
در بررسی ریخت شناسی گیاهی(Plant morphology) پیچیدگی گیاهان باغبانی و گوناگونی آن هارا می توان در اندام های(Organs) مختلف گیاه که تغییرهای زیاد رانشان می دهند مشاهده کرد هر اندام یک یا چند وظیفه را به عهده دارد واز بافت های (Tissues) مختلف تشکیل شده است گیاهان دارای سه نوع اندام اولیه هستند ریشه ها، ساقه ها و برگ ها که رشد رویشی گیاه به آن وابسته است

ساختار ریشه
ریشه نخستین اندام یک گیاه است که از بذر کاشته شده خارج شده وبا محیط پیرامون خود که به طور معمول خاک است تماس بر قرار می کند انشعاب های ریشه نامنظم بوده وبر عکس ساقه دارای گره نمی باشد وظیفه ریشه نگهداشتن پیکر گیاه در خاک ،جذب آب ومواد معدنی از خاک وانتقال آن به ساقه ودر برخی از گیاهان ذخیره مواد غذایی است فرآیند جذب آب در بیشتر گیاهان در ریشه های مویین (Capillary roots) انجام می شود ریشه از ناحیه مریستمی نزدیک کلاهک (Root cap)،ناحیه افزایش طولی یاخته،ناحیه متمایز شدن وناحیه بافت های اولیه وثانویه تشکیل شده است

انواع ریشه
ریشه را از نظر منشاء وزمان تشکیل به سه گروه ریشه اولیه (اصلی) (Primary root) , ریشه جانبی (ثانویه) (Secondary root) و ریشه نابجا (Adventitious root) گروه بندئ کرده اند ریشه اولیه یا اصلی از رشد ونمو ریشه چه ،زیر لپه یا هر دو ،پس از تنژیدن بذر به وجود می آید ریشه اولیه در خاک اطراف گیاه پایین می رود وانشعاب هایی تولید می کند که ریشه ثانویه یا جانبی نام دارد بنا براین ،به طور معمول ریشه اولیه به صورت عمودی وریشه های جانبی به طور افقی رشد می کنند .ریشه های نابجا در جاهایی غیر از محل ریشه اولیه تولید می شوند مانند ریشه هایی که در قسمت هوایی گیاه،یا روی قلمه و [خوابانیدن هوایی] ومانند آن پدیدار می گردند

سیستم ریشه (Root system)
سیستم ریشه ممکن است به صورت زیر باشد
ریشه راست (Tap root)
ریشه افشان (Fibrous root)

ریشه راست (Tap root)
هنگامی که ریشه اولیه به عنوان ریشه اصلی عمل کرده وبا کمترین انشعاب به طرف پایین برود مانند ریشه هویج ،شلغم وگردو به آن ریشه راست گفته می شود برخی از ریشه های راست ستبرشده ومقداری مواد غذایی در خود ذخیره می کنند که مورد استفاده انسان وجانوران قرار می گیرد باید دانست که قسمت ستبر شده شلغم از زیر لپه مشناء می گیرد در حالی که قسمت ستبر شده هویج از ریشه راست ایجاد می گردد

ریشه افشان (Fibrous root)
چنانچه سیستم ریشه بیشتر از ریشه های جانبی که انشعاب های ریشه اولیه ایجاد گردیده اند تشکیل شده باشد آن را ریشه افشان نامند
منبع وماخذ
کتاب اصول نوین باغبانی- دکتر مرتضی خوشخوی