Olive bonsai

Bahman Kabazian

مجله تخصصی بونسای وپنجینگ -

معرفی درخت وبونسای زیتون

بونسای درخت زیتون اروپایی وحشی که یامادوری از طبیعت شده

شناسه گیاهشناسی درخت زیتون

Order:Lamiales

Family: Oleaceae

Genus: Olea

Species:O. europaea

نام رایج: زیتون

نام علمی جنس : Olea

نام انگلیسی : Olive

مشخصات واطلاعات عمومی

درخت یا درختچه زیتون از خانوادهٔ Oleaceae (اولئاسه تیرهٔ زیتون) و منشاآن اروپا، ایران،عراق، فلسطین، سوریه ، عربستان ونواحی شرق دریای مدیترانه می باشد تنه به رنگ سفید وارتفاع آن بین ۳ تا۱۸ متر می باشد وبرگ ها متقابل بشکل بیضی کشیده ساده ولبه صاف هستند این درخت همیشه سبز بوده وعمر برگ ها حدود۱۵-۱۴ماه است گل ها زرد رنگ که به صورت خوشه ای به روی گل آذین که اواسط بهار ظاهر می شوند این درخت برای تشکیل گل ومیوه نیاز سرمایی دارد ودر ارقام مختلف به رنگ سبز ویا سیاه،بنفش هستند که حدود ۱۲-۹گرم وزن دارند وبعضی ارقام برای تازه خوری وبعضی برای تهیه روغن کشت می شود

برگ ها چرمی متقابل بشکل بیضی کشیده ساده ولبه صاف هست زیتون درخت همیشه سبز بوده وعمر برگ ها حدود۱۵-۱۴ماه است روی برگ سبز وزیر انها نقره ای یاسفید است

گل هازرد رنگ که به صورت خوشه ای به روی گل آذین که اواسط بهار ظاهرمی شوند درخت زیتون خود بارور نیست وبرای تشکیل میوه نیاز به گرده های درختان دیگر زیتون است

درخت زیتون برای تشکیل گل ومیوه نیاز سرمایی دارد میوه ها بیضی ودر ارقام مختلف به رنگ سبز ویا سیاه،بنفش هستند که حدود ۱۲-۹گرم وزن دارند وبعضی ارقام برای تازه خوری وبعضی برای تهیه روغن کشت می شود

مقایسه زیتون وحشی (Olea Europaea Sylvestris) با درخت زیتون پرورشی (Olea Europaea)

زیتون وحشی وپراکنش آن درایران

زیتون درختی است که در اب وهوای مدیترانه ای رشد می کند تابستان خشک وبهاری معتدل مقدار باراندگی کم اما رطوبت کافی از سمت دریا را در تابستان دارد وبازمستانی ملایم در ایران این شرایط برای اکثر مناطق جنوبی در نوار باریکی از قصرشیرین تا داراب واستان هزمزگان وکرمان شهر سراوان در زاهدان موجود می باشد درمناطق زیتون وحشی سه گونه آن به شکل جنگل انبوه یا تک درخت پراکنش دارد قدیمی ترین زیتون وحشی در شهر سراوان در استان سیستان وبلوچستان با قدمت ۵۰۰ سال دیده می شود

زیتون وحشی در جنوب ایران به شکل جنگل انبوه وتک درخت دیده می شوند در کوهستان های جنوبی استان فارس ، استان هرمزگان ، استان کرمان واستان سیستان وبلوچستان زیتون وحشی پراکنش دارد وهمچنین در شمال کشور گرگان رویش دارد

درخت زیتون وحشی ۵۰۰ ساله شهرستان سراوان در استان سیستان وبلوچستان جنوب شرقی ایران

ریخت شناسی درخت زیتون وحشی

درخت زیتون وحشی برگ ها ریز ودوکی شکل هستند ومیانگره ها کوتاه ودر برخی خار دار هستند که گونه پرورشی زیتون خار ندارد وبرگ ها درشت وبیضی شکل هستند زیتون وحشی درختچه ای بلند قامت نیست ودر برخی گونه ها ( گونه زیتون وحشی اروپایی )حداکثر به ارتفاع سه متر می رسد میوه ها شفت ولی پوسته ان بسیار نازک است درخت زیتون چوبی متراکم دارد به همین علت در درخت کهنسال ان چوب مرده زیاد دیده می شود تنه وچوب ان سفید است گونه های زیتون وحشی ایرانی تمام شرایط خوب وعالی را دارند که از انها بونسای طراحی وپرورش داد

بونسای زیتون

بونسای زیتون یک بونسای بومی اروپایی است از صفر تاصد بونسای این گیاه توسط هنرمندان اروپا تجربه وطراحی شده در بونسای ژاپن درخت زیتون نبوده این هنرمندان وبونسای کار های اروپا بودن که نحو داشت وطراحی وپرورش انرا طبقه بندی کردن بونسای زیتون یکی از بونسای های تجارتی اروپا است. سالیانه صد ها پیش بونسای وبونسای زیتون در کشور های اروپایی حوضه مدیترانه ای در ایتالیا، اسپانیا پرورش وبفروش میرسند اگر چه رشد آن کند است اما شاخه های تولیدی آن در بهار به سرعت رشد می کنند. از عادات رشد آن این است که در هوای گرم و خشک تابستان رشد آن تقریباً متوقف می شود تمام گونه های زیتون قابلیت سازگار با محیط گلدان را دارند بونسای ها کلکسیونی ان اکثرا از گونه های وحشی زیتون است که یامادوری شدن

دستورالعمل های مراقبت از بونسای زیتون

مکان نگهداری نور ودما:

درخت وبونسای زیتون گیاهی بیرونی است نور آفتاب مستقیم را بر سایه ترجیح می دهد گونه وحشی در برابر درجه حرارت پایین و برف ویخبندان نیمه مقاوم است. درخت زیتون مناسب شهرهایی با هوای مرطوب وخنک مثل شمال کشور نیست درختان کاشته شده زیتون در گلدان بونسای از هرگونه باشد بایست در برابر سرمای کشنده ویخبندان محافظت گردند و در گلخانه سرد در زمستان از انها نگهداری کرد تا منفی ۵ درجه سانتیگراد تحمل می کنند بیشتر از آن سبب سرما زدگی شاخه وریشه های درخت گلدانی زیتون می شود در گرما داغ تابستان مقاوم هستند وتحمل ۴۰ درجه سانتیگراد را دارد اما رشد انها متوقف می شود عموماً درخت که درگلدان رشد می کند نسبت به درختان مشابه در زمین در مقابل سرمای صفر درجه بایست محافظت بشوند چرا که خطر از بین رفتن گیاه است

تعویض خاک وهرس ریشه:

درخت زیتون جوان را هر دو یاسه سال یکبار هرس ریشه وتعویض خاک بکنید ویک سوم ریشه ها بردارید درختان زیتون مسن وبزرگ را هر پنج یاشش سال یکیار تعویض خاک بکنید ترکیب ومخلوط خاک ۷۰ درصد شن + ریگ و۳۰ درصد بقیه از خاک های آلی کوکوپیت + پیت ماس زیتون پی هاش آن کمی قلیایی باشد بین هفت تا هشت استفاده بکنید درخت زیتون کند رشد است وسریع گلدان پر از ریشه نمی شود

تغذیه وکوددهی :

کود دیر رها شونده را هر چهار هفته یکبار مصرف کنید یا در طول فصل رشد هر هفته از کود مایع یا کود های جامد کریستال که حلال در آب هستند ازفرمول ۲۰-۲۰-۲۰ با دوز کمتر استفاده بکنید درزمستان نیاز به کود دهی ندارد در بهار می توانید از کود هایی استفاده بکنید که درصد ازت آن بالا تر باشد

آبیاری :

هر زمان که خاک خشک شد، بونسای زیتون را کاملاً آبیاری کنید، اما از مرطوب شدن دائمی آن خودداری کنید. آب لوله کشی معمولی با کیفیت خوب برای درخت زیتون مناسب درزمستان خاک کاملاً که خشک شد آبیاری بکنید

هرس شاخه ، سرزنی شاخه وسیم بندی

درخت زیتون رشد کندی دارد چنانچه مرتب هرس بشود تشویق به ایجاد شاخساره می کند در زمستان قبل از اینکه درخت از رکود خارج وبیدار بشود شاخه های معیوب انرا هرس بکنید وبه درخت سبک بدهید سرزنی را هنگامی انجام بدهید وقتی که شاخه ها ۸ تا۱۰ جفت برگ جدید دادن انها را هرس بکنید وبه ۲ یا سه جفت برگ برگردانید زیتون هر چقدر که هرس بیشتر بشود رشد رویشی ان بیشتر می شود سیم بندی را در تمام طول سال می شود انجام داد اما با احتیاط وبا ظرافت سیم بندی را انجام بدهید چرا که به آسانی شاخه ها شکسته وخشک می شوند هر چند شکستگی ظاهری در شاخه نباشد دارد

درخت زیتون به جابجای حساس نیست درختان قطور وسالمند انرا جابجا ودر گلدانهای بزرگ به معرض فروش می گذارند

تکثیر وتهیه پایه وپیش بونسای

درخت زیتون توسط بذر ،قلمه، پاجوش ، پیوند وخوابانیدن ازدیاد می شود برای تهیه پایه ان در سایز های مختلف در درخت فروشی ها عرضه می شود چنانچه به درخت زیتون دسترسی دارید از خوابانیدن هوایی استفاده بکنید دردهه ۷۰ با طرح طوبا زیتون در ۲۶ استان کشور زیتون کاشته شده پس تهیه پایه ان امکان پدیر است که از باغات یا ساختمان ها تخریبی درخت قطور انرا اراکی بکنید نهال زیتون وحشی پرورشی ان در دسترس است وچنانچه امکانات کافی داشته باشید می توانید زیتون وحشی قدیمی ومسن وتنه ضخیم انرا از طبیعت کشود در جنوب ویا گرگان یامادوری بکنید

آفات وبیماری درخت زیتون

درختان زیتون کمتر دچار آفات وبیماری می شوند درختان ضعیف وانها که در محیطی طبیعی نگهداری وکاشته می شوند می توان دچار آفات وبیماری های درخت زیتون شود که موارد ان به شرح زیر است

شپشک سیاه ، پسیل زیتون ، مگس میوه خوار ، بید زیتون، پروانه جوانه خوار زیتون ،سرخرطومی برگ خوآر، سوسک پوست خوار ، شپشک سپردار بنفش زیتون واز بیماری های قارچی وباکتریا بیماری لکه طاووسی وبیماری آنتراکتوز زیتون برای هر آفت وبیماری از سموم خاص ان استفاده واگر درتشخیص وبیماری شک دارید از متخصصان گیاهپزشکی استفاده بکنید

بهمن خبازیان اردیبهشت ۱۴۰۲

آرشیو ولینک معرفی گیاه وبونسای های بعضی از گونه ها درختان

معرفی درخت وبونسای یاس زرد

معرفی درخت وبونسای نارون

معرفی درخت و بونسای جینکو

معرفی درخت و بونسای برگ نو

معرفی گیاه و بونسای رزماری

معرفی گیاه وبونسای گل کاغذی

معرفی گیاه جید،پورتولاکاریاافرا

معرفی بونسای(جید) پورتولاکاریاافرا

معرفی بونسای وگیاه کراسولااواتا

معرفی گیاه و بونسای انار