Bougainvillea Bonsai

Bahman Khabazian

معرفی بونسای گل کاغذی

نام: رایج گل کاغذ

نام انگلیسی: paper flower

نام علمی:Bougainvillea

گل کاغذی ازجنس (Bougainvillea) وبه خانواده (Nyctaginaceae) تعلق دارد

برای آن ۴تا۱۸ گونه نام بردن که در ایران به نام های گل کاغذی رنگی یا معمولی که نیاز به قیم داردو گل کاغذی مصری که نیاز به قیم ندارد وبه شکل درختچه رشد می کند معرفی شده اند وشناخته می شوند

گونه های گل کاغذی عبارتند از

Bougainvillea peruviana

شاخه ها بیرون از مرکز گسترش می یابد به شکل درختچه ای پیچ ورونده رشد می کند (گل کاغذی معمولی یا کاغذی رنگی )

Bougainvillea glabra

شاخه ها باریک وبه هر سمت رشد می کند وباریک هستند وارتفاع آن به ۱۲ متر می رسد درختچه بزرگی است(گل کاغذی مصری)

Bougainvillea spectabilis

درختچه بزرگ ورونده است خار ها خمیده وساقه ها از پرز پوشیده شده است

Bougainvillea hybrids

درختچه دو رگه است

بونسای گل Bougainvillea glabra اثر هنرمند کاغذ بونسای هنرمند وطراح اریک ویجرتErik Wigertفلوریدای امریکا

مشخصات و اطلاعات عمومی:

گل کاغذی درختچه ای همیشه سبز پیچ ورونده است وبومی مناطق نیمه گرمسیری امریکا جنوبی است رشد سریع وعاشق آفتاب وگرما است نام علمی گل کاغذی بنام دریانورد پزشک وگیاه شناس فرانسوی لوئیز آنتوان دو بوگنویل نامگذاری شده ایشان گیاه را در تاهیتی کشف وآنرا در سال ۱۷۶۷میلادی به کاپیتان کشتی هدیه کردگیاه گل کاغذی ازهوای خنک وسرمای هوا لذت نمی برد توسط خار ها به قیم یا درختان مجاور اتصال وبالا می رود گل های آن سفید ولوله ای وگلبرگ های آن براکته است که برگ ها گیاه هستند که تغییر رنگ می دهند در رنگ ها قرمز ،سفید،زرد،صورتی ، سرخابی ،نارنجی وارغوان دیده می شود برگ هامتناوب بیضی شکل که طول برگها 4-13 سانتيمتر و به عرض 2-6 سانتيمتر است در مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری جنوب کشور به عنوان گیاه زینتی دیواری یا سر در منازل کاشته می شود ودر استانهای شمالی مازندران وگیلان در زمین وفضای سبز وباز کشت می شود در دیگر مناطق درگلدان کاشته درزمستان فضاهای سرپوشیده نگهداری می کنند گیاه به آسانی در گلدان کاشته وبعنوان گیاه زینتی به فروش میرسد چنانچه محل نگهداری آن آفتاب رو باشد در بهار وپاییز شکوفا وغرق گل می شوداز گل کاغذی در پرورش وطراحی بونسای آن استفاده وبونسای های زیبایی از آن توسط هنرمندان بونسای گرمسیری پرورش وطراحی می شود

چرخه رشد گل کاغذی:

گل کاغذی در تمام طول سال در مناطق نیمه گرمسیری رشد می کند واین رشد در دومرحله در چرخه رویشی وچرخه گلدهی ادامه می یابد به همین خاطر در مناطق گرمسیری وشرایط عالی نگه داری از آن گل کآغذی ها همیشه شکوفا هستند بعضی از بوته ها در مرحله چرخه رشد رویشی هستند گل ندارند وهم زمان بعضی در مرحله زایشی دلیل دیگر برابر بودن طول شب وروز است که در مناطق گرمسیری زمین است در مناطق معتدل در بهار وپاییز تقریباً ساعات شبانه روز مساوی دست به همین علت در این مناطق در بهار وپاییز شکوفا می شوند

مرحله اول مرحله رشد رویشی

برای چندین هفته برگ ها وشاخه ها رشد واضافه ورشد می کنند اگر بونسای یا گیاه گل کاغذی از نور مستقیم آفتاب برخوردار باشد ونور کافی دریافت بکنند حداقل روزی ۵-۶ ساعت نور مستقیم در همین چرخه رشد رویشی جوانه های گل شکل می گیرند اگر نور کافی نباشد گیاه وارد چرخه گلدهی نمی شود ودر مرحله رویشی باقی می ماند در بونسای نیاز به رشد رویشی داریم تا تنه قطور شود وانرژی گیاه مصرف گلدهی نشود پس مقدار نور اگه در محیط کم باشد رشد رویشی ادامه یافته ودر پی آن قطر تنه وشاخه ها افزایش می یابد

مرحله چرخه رویشی که رشد شاخه ها وانبوه شدن برگ ها هست وچاق شدن تنه وساقه ها

مرحله دوم رشد زایشی یا چرخه گلدهی

چرخه زایشی چند هفته طول می کشد در این مدت رشد رویشی گیاه ندارد واگر هم داشته باشد بسیار اندک ونامحسوس است مدت زمان گلدهی وادامه چرخه زایشی بستگی به وضیعت شرایط محیطی دما ، نور ،تغدیه وسالم بودن گیاه بستگی دارد در بونسای های گل کاغذی می توانید با تغییر دادن تدریجی نور وایده آل کردن شرایط محیطی گیاه را به مرحله گلدهی رساند ودر شرایط محیطی مناسب ۵تا۴ هفته بونسای گل داشته باشد

بونسای سبک آبشاری اثر هنرمند بونسای Enrique Castano

شرایط محیطی ،نگه داری ونیازها :

نور :

به مکانی روشن وآفتاب رو نیاز دارد تابش مستقیم اشعه خورشید به رشد وگلدهی آن کمک می کند برای گلدهی نیاز به ۶تا۵ ساعت آفتاب مستقیم دارد در منزل پنجره شمال وکنار شیشه که آفتاب در یافت بکنید در مکان های کم نور وسایه روشن گیاه فقط رشد رویشی می کند وچنانچه نور کم باشد برگ ها زرد وریزش می کنند

دما :

دما ایده آل گل کاغذی در تمام طول سال ۲۴ تا ۳۵ درجه سانتیگراد است در دما های پایین تر گلدهی نمی کند ودر دما صفر درجه برگ ها خزان می کند در دمای منفی زیر صفر درجه گیاه سرما زده می شود در زمستان می تواند در دما ۴تا۵ درجه دوام بیاورد وبه رکود برود هرچند این گیاه همیشه سبز به رکود واستراحت نیاز ندارد ودائم در مناطق نیمه گرمسیری وموطن خود رشد می کند در مناطق معتدل وسرد در زمستان می توانید در دما ۱۵ تا۱۰ درجه سانتیگراد نگه داری کرد

خاک:

خاک گیاه بایستی در گلدان دارای زهکش بالا باشد وآب را درخود نگه داری نکند خاکهایی که در بافت خود آب را برای مدت طولانی نگه داری می کند برای گل کاغذی مناسب نیستند سبب پوسیدگی ریشه های گیاه می شوند حدود ۸۰ درصد از خاک های شنی ومعدنی استفاده و۲۰ درصد بقیه را از خاک های آلی استفاده می کند تحمل هر نوع خاک را دارد ولی در پی هاش ۶ تا۶/۵ رشد بهتری دارد در گیاهان جوان در گلدان های آموزشی از خاک باغچه وخاک برگ همراه با شن برای رشد بهتر استفاده می کند

کود :

هر هفته با کود های کامل 20-20-20 آنرا کودمی دهند کود یاری در گیاه می تواند منجر به عدم گلدهی شود از کود های فسفر بالا استفاده بکنید تسریع در گلدهی گیاه می کند وهم چنین محلول پاشی کود آهن در گلدهی گیاه تاثیر دارد کود باعث چرخه رشد رویشی می شود با کم کردن کود وتغذیه وآبیار گیاه وارد مرحله رشد زایشی می شود گل کاغذی

آبیاری:

گل کاغذی تحمل خشکی خاک را دارد در گلدان های آموزشی زمانی آبیاری بکنید که به عمق ۵ سانتیمتر خاک گلدان خشک شده باشد ودر گلدان های بونسای بخاطر حجم کم خاک ونوع خاک که درصد بالایی از شن ومواد نگهدارنده آب کم است هر روز نیاز به آبیاری دارد دقت در آبیاری ومرطوب نبودن دایم خاک شیوه درست آبیاری در گل کاغذی است

دقت در کود یاری سبب گلدهی گل کاغذی می شود۶

تکثیر:

گل کاغذی با استفاده از قلمه شاخه وریشه وخوابانیدن هوایی تکثیر می شود روش معمول آن قلمه است فصل مناسب این کار بهار وتابستان قبل از بهار زمستان وپاییز از قلمه چوب سخت (خشبی) ودر تابستان وبهاراز قلمه چوب نیمه سخت وقلمه چوب نرم استفاده می کنند در بهار وتابستان قلمه ها را کاور بکنید درقلمه چوب سخت تمام برگ هارا جدا بکنید ودر قلمه چوب نرم وقلمه چوب نیمه سخت جوانه راس را هرس بکنید

قلمه گل کاغذی به آسانی ریشه دار می شود برای ایجاد بونسای می توانید از قلمه ها به قطر ۱۰ سانتیمتر وبیشتر استفاده بکنید

قلمه های قطور گل کاغذی از شاخه های سبک دار استفاده بکنید وقطر آنهارا بالاتر از ۳ سانتیمتر انتخاب بکنید

دستور العمل برای قلمه ها قطوروضخیم:

۱- قلمه ها را با اره یاقیچی ضدعفونی شده جدا بکنید

۲-قلمه ها رارتخت وصاف برش بزنید

۳- از هورمون ریشه زا استفاده بکنید آب عسل یا آب بید به جای هورمون ریشه زا می توانید استفاده بکنید مرحله ۳ اختیاری است

۴-بستر کاشت را مرطوب بکنید قلمه را بکارید خاک شن یا پرلیت ۵۰ درصد + پیت ماس ۵۰ درصد ویا ترکیب دیگر که رطوبت را حفظ بکند

۵- از کیسه پلاستیک برای کاور کردن قلمه استفاده بکنید واز چهار چوب استفاده بکنید که پلاستیک با قلمه برخورد نکند

۶- بعد از کاشت قلمه آنرا توسط یک سم قارچ کش آبیاری بکنید

۷-بستگی به دما محیط وخاک دار بین ۵تا۶ هفته قلمه ریشه دار می شود

۸-با رشد شاخه های جدید کم کم پلاستیک را بردارید ابتدا شکاف بدهید وچند روز بعد پلاستیک وکاور را حذف بکنید

تصویر حاصل قلمه ضخیم از شاخه گل کاغذی است که در گروه گفت وشنود مجله بونسای به اشتراک گذاشته شده

قلمه گل کاغذی پس از ریشه دار شدن وبرداشت کاور استان فارس -داراب

خوابانیدن هوایی:

در مناطق جنوب وشمال کشور گل کاغذی در باغچه منازل کشت می شود ودارای تنه ها بزرگ هستند از این تنه ها می شود در خوابانیدن هوایی استفاده کرد

تصویر زیر حاصل خوابانیدن هوایی گل کاغذی در شمال کشوراست قطر طوقه ۱۶ سانتیمتر انجام گرفته ودر گروه گفت وشنود مجله بونسای به اشتراک گذاشته شده

گل کاغذی در گلدان آموزشی پس از جدا شدن از گیاه مادر مازندران -ساری

یامادوری وجمع آوری درخت اززمین:

در بسیاری از مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری جهان گل کاغذی در فضای سبز کاشت و زراعت می شود از جمله در شهر های استان های جنوبی کشور وشهر های استانهای کناره دریا خزردوستداران بونسای هنگامی که این درختان به قصد تخریب منازل برای نوسازی قطع وریشه کن می شوند جمع آوری از آنها بونسای های زیبا خلق می کند وبه درخت اجازه زندگی دو باره می دهند تصویر زیرگیاه گل کاغذی که در استان بوشهر یامادوری وجمع آوری شده ودر شمال کشور زندگی دوباره را بعنوان بونسای آغاز کرده

آفات وبیماری:

گل کاغذی که در شرایط عالی نگهداری بشود کمتر دچار بیماری وآفات گیاهی می شود در گیاهان ضعیف گل کاغذی آفات شته ، کنه های تار عنکبوتی دیده شده که سبب زردی برگ ها وریزش آنها می شود با مشاهده آفات از سموم شیمیایی استفاده بکنید بیماری باکتریایی گیاه لکه برگی است نقاطی در برگ ها ظاهر می شود به رنگ نارنجی وقرمز که به مرور لکه ها بزرگتر می شوند بیماری لکه برگی درمان ندارد بایستی قسمت های آلوده را قطع کرد ودیگر بیماری قارچی سفیدک پودری است که پوششی سفید روی سطح برگ ها وشاخه ها ظاهر می شود وشایعه ترین بیماری قارچی پوسیدگی ریشه است که بر اثر شرایط نامناسب خاک وآبیاری زیاد ایجاد می شود

رشد سریع گل کاغذی در مناطق گرمسیری ونیمه گرمسیری سریع وتهاجمی است

طرز کاشت وداشت گل کاغذی در آموزش بونسای :

مقدمه :

گل کاغذی درختچه گرمسیری است تمام گزینه های خوب برای پرورش بونسای گل و درخت برگ را در مناطق نیمه گرمسیری وگرمسیری و در تمام سبک های بونسای درخت قابلیت فرم گرفتن بونسای شدن را دارد در مناطق معتدل وسرد پرورش وآموزش بونسای آن مشکل است یکی از مشکلات در مناطق غیر گرمسیری جابجایی وریزش برگ است که بعد از خوی گرفتن به مکان جدید امکان خشک شدن بعضی از شاخه های فرم داده هست گیاهی آپارتمانی در مناطق سرد ومعتدل هست در فصل گرم بهتر است در بیرون وفضای باز از آن نگاهداری کرد بونسای گل کاغذی گزینه مناسبی است برای دوستداران بونسای که در مناطق معتدل وسرد آپارتمان نشین هستند نگه داری آن آسان است ودر فضای سر پوشیده دوام می آورد

پیش بونسای گل کاغذی که برای ایجاد بونسای سالها لازم دارد که به آن آموزش داد

روش انتخاب پایه درخت:

خرید پایه از گلفروشی ها که نهال نازک وترکه ای هستند کار با این گیاهان نازک برای آموزش بونسای زمان بر است در مناطق معتدل وسرد برای قطور کردن تنه بسیار زمان بر ونتیجه آن چشم گیر نیست چنانچه از اصل اول بونسای که هرس نکنید تا قطر را بسازید استفاده هم بکنیم قطر مناسب به خاطر غیر بومی بودن درخت بدست نمی آید اما در مناطق بومی شده نهال سریع به هدف خود میرسید وقطر مطلوب را ایجاد می کنید روش دیگر انتخاب پایه خرید تنه ها قطور است و چنانچه در مناطق حاشیه دریای خزر یا جنوب کشور ساکن هستید می توانید از خوابانیدن هوایی یا قلمه های قطور ویا از درختان ساختمان های های تخریب شده برای نوسازی درخت رایامادوری ویا اراکی کرد تنه زیبا که دارای تیپر، نباری هم است استفاده بکنید

ساقه ها ضخیم وچوبی گل کاغذی به آسانی در قلمه زدن ریشه زایی می کنند

کاشت گل کاغذی وآموزش آن:

درختچه گل کاغذی نازک ولاغر آنرا در گلدان های آموزشی وبزرگ بکارید وبرای ایجاد وساخت تنه قطور آنرا آموزش بدهید تنه های قطور چنانچه حاصل قلمه یا خوابانیدن هوایی است در گلدان های نسبتاً کم عمق و اندکی از گلدان های بونسای بزرگتر بکارید چنانچه درخت شما قطور ودارای تیپر ونباری است وحجم ریشه زیاد و از یامادوری بدست آمده گلدان را مناسب اندازه ریشه ها انتخاب بکنید وسال بعد با هرس ریشه در گلدان بونسای بکارید قبل از کاشت تمام شاخه های جانبی را قطع وهرس بکنید این شاخه ها قابلیت استفاده در فرم دهی را ندارند وبسیار شکنده هستند وتوسط سیم بندی از بین می روند گل کاغذی از چوب وقسمت ها قدیمی جوانه وشاخه ایجاد می کند

پایه بونسای های جوان که توسط مزرعه بونسای اریک ویجرت به فروش می رسد چنانچه پایه ضخیم پیدانکردید نگران نباشید همین پایه ها جوان نهال با صبر وشکیبایی طی چندین سال می توان از آنها بونسای با قطر ضخیم ساخت

کاشت وآموزش گل کاغذی جوان:

نهال جوان را در گلدان بزرگ آموزشی وچنانچه در مناطق بومی شده نهال زندگی می کنید وبه زمین وباغچه دسترسی دارید بکارید در زمین قبل از کاشت زمین راتوسط کود پوسیده حیوانی بارو بکنید

در گلدان گیاه را در مکان روشن که نور مستقیم نداشته باشد نگهداری بکنید تا در چرخه رویشی باقی بماند وتنه را قطور شود هیچ گونه هرس هم انجام ندهید گل کاغذی نیاز به تعویض گلدان هر سال دارد تعویض خاک وگلدان را در بهار وقبل از آن انجام بدهید

در گیاه گل کاغذی رشد ریشه سریع وگلدان پر از ریشه می شود واز سوراخ زهکش گلدان بیرون زده می شوند

هرس وسیم بندی در بونسای گل کاغذی:

ابتدا هرس ساختار وفرم درخت را انجام بدهید تنه های نازک هرس ساختار وسبک را چنانچه تنه اصلی سبک مطلوب شما را ندارد از طوقه قطع بکنید وشاخه ها جدید که رویش می کنند قوی ترین آنرا انتخاب وقبل از چوبی شدن با سیم بندی سبک وفرم بدهید وسبک آینده درخت وتنه شما این شاخه است ونسبت به قطور شدن آن اقدام بکنید در تنه ها قطور کلیه شاخه های جانبی چوبی را قطع بکنید این شاخه ها بسیار شکنده وبسیار سخت وسفت هستند در خم شدن وسیم بندی شکسته واز بین می روند به همین علت در طراحی بونسای گل کاغذی از آن ها استفاده نمی کند وبعد ازهرس چسب هرس استفاده بکنید جای زخم ها سریع بهبود می یابد ویا در آینده ماشین تراش وحکاکی بکنید در تمام قسمت های تنه جوانه های جدید ظاهر وشاخه ایجاد می کنند شاخه های خارج از سبک را هرس وشاخه های باقیمانده را با توجه به سبک سیم بندی بکنید بعد از هرس شدید اول ساختاریی سبک وفرم دهی برای ایجاد شاخساره پس از گل دهی شاخه های فرعی آنها را هرس ودو برگ یا یک برگ را نگهداری وبقیه را هرس بکنید سیم بندی هم زمانی انجام بدهید که شاخه ها هنوز چوبی نشدن ومواظب خار ها در هنگام سیم بندی باشید رشد گل کاغذی سریع است ودر چند سال از یک تنه قطور به آسانی می شود یک بونسای عالی طراحی کرد

کلیب ورشد:

تکنیک کلیپ ورشددر سبک دادبه گل کاغذدر این تکنیک برای پیچ وتاب دادن به شاخه ها از هرس ورشد استفاده می کنند وخطوط حرکت شاخه ها پر از خم وپیچ است استفاده از تکنیک کلیپ ورشد زمان بر است اما بونسای که ایجاد می شود بسیار زیبا وشاخه ها نمایشی واقع گرایانه دارند گل کاغذی به خاطر پیچ ورونده بودن رشد آن زیاد است وتوسط تکنیک کلیپ ورشد به آسانی قادر به شاخساره پر از پیچ وخم خواهید شد شاخه ها رشد می کنند با انتخاب جوانه جدید وهرس شاخه سمت رشد آینده شاخه را تغییر می دهید وبعد از مدتی شاخه با شاخک های بسیار پر از پیچ وخم ایجاد می کنید در تکنیک کلیپ ورشد برای خم کردن شاخه ها از کشش شاخه توسط سیم یا نخ استفاده می کنند

بونسای گل کاغذی در درخت مشخص است نسبت به قطر تنه شاخه های جانبی بسیار نازک تر از تنه هستند شاخه ها بعد از هرس شدید تنه ایجاد و وقتی هنوز چوبی نشدن توسط سیم بندی حالت گرفتن جهت مشخص شدن شاخه ها درخت هرس برگ کامل شده وسپس اقدام به سیم بندی شده این شیوه در گیاهان همیشه سبز برگ پهن استفاده می گردد

سبک های بونسای گل کاغذی:

گل کاغذی در تمام سبک ها سنتی بونسای ژاپن قابلیت فرم دهی وایجاد سبک را دارد اما بیشتر بونسای آن تنه خمیده وبشدت خمیده ، مستقیم ناصاف ،آبشاری ونیمه آبشاری است ودرخت با تنه های بسیار ضخیم در سبک های متفاوت از تکنیک های چوب مرده روی آن استفاده می شود در تصویر بالا درخت گل کاغذی برای ایجاد تیپر تنه مخروطی از تکنیک های چوب مرده سابامیکی استفاده شده راس جدیدایجاد وبرش تنه ضخیم را با شکاف چوب وبرش آن مخروطی کرده شاخه های جانبی را به شیوه رشد درختان کاج حالت داده در کتاب فنون بونسای جان ناکا به این گونه خم شدن شاخه ها که الهام از رشد درخت کاج است در گونه های برگ پهن اشاره شده

درخت گل کاغذی ( Pixie Bouginvillea) پیکر مالک باغ بونسای اریک ویجرت

جوایز بونسای درختان گرمسیری:

درخت بونسای بزرگ گل کاغذی (پریزاد نام درخت که به این گل کاغذی داده شده )سن درخت سی سال وسن گلدانی پنج سال مالک باغ بونسای ویجرت کار به روی آن هنرمند وکار آموز باغ

هنرمند ومعلم بونسای درختان گرمسیری اریک ویجرت که در کسب وکار در باغ بونسای خود موفق است درختان بونسای گل کاغذی بسیار عالی وزیبایی طراحی کرده وبونسای های ایشان از نمایشگاه بونسای سراسری امریکا وجهانی جوایز اول گیاهان گرمسیری را دریافت کرده اند