Bonsai design and cultivation
طراحی وپرورش بونسای
آموزش گام به گام طراحی درخت بونسای
گام به گام از صفر تاصد آموزش بونسای ترون که قبلاً در کانال تلگرام مجله تخصصی بونسای وپنجینگ پست شده در این وبلاگ تلگرام ارایه می گردد
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان اول
در اواخر اسفند ۱۳۹۶ تعدادی ترون از حاشیه خیابان محل ریشه کن شده جمع آوری شد توسط هرس ریشه وتنه ها وشتشوی ریشه ها انها کاشته شد عکس مربوط به تعدادی دیگر درختچه ترون است اما روش کار به همین شکل بود درخت های برگ پهن که مخصوص پرورش وطراحی درخت می خواهید استفاده بکنید در هنگام تعویض گلدان ریشه لخت وپس از بررسی ریشه و هرس از خاک مخصوص بونسای استفاده بکنید
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان دوم
در سال رویشی ۹۷ و۹۸ درختچه های ترون در گلدان ها اموزشی رشد کردن در اسفند ۹۸ ترون ها نیاز به تعویض خاک وگلدان داشتند پس بار دیگر تعویض گلدان شدن در مرتب های بعد چون از خاک مرغوب وسبک استفاده شده دیگر نیاز به شسته شدن خاک نیست توسط چنگال یا سیخک به راحتی ریشه ها از خاک قدیمی زدوده می شود در این مرحله بازدید از ریشه لازم است که برای کاشت از نباری های موجود استفاده وانها را در مرز خاک وهوا قرار داد همچنین برای ثبیت ومهار ریشه در کف گلدان توسط سیم بندی که درخت در گلدان ثبیت بشود
نکات کاشت درخت در گلدان
۱- سوراخ زهکش گلدان بزرگتر از حد معمول باشد که در گلدان ها هست وچنانچه نداشت آنرا ایجاد وسپس توسط توری پلاستیک انرا پوشش بدهید
۲-حتما توسط سیم بندی ریشه انرا در گلدان محکم وثبیت بکنید تکان خوردن درخت در گلدان سبب می شود درخت خشک بشود لازم نیست تکان شدید باشد برخورد دست با درخت یا نسیم وجریان هوا ویا هنگام آبیاری و حرکت حیوانات خانگی سبب تکان وجابجای ریشه ها می شود که عامل می شوند برای خشک شدن.
کاشت وطراخی درخت وپرورش بونسای
خان سوم
ترون های جمع آوری شده درمجموع ساختار تیپر ونباری خاصی نداشتند یکی اژ درختچه ها پنج تنه داشت که از یک تنه رشد کرده بودن
همیشه در کوه های لرستان رشد درخت های بلوط برایم جالب بود مشخص بود عوامل طبیعی ژنتیک یا انسانی سبب شده درختان بلوط زاگرس اکثراً بشکل یک تنه کوتاه وچند تنه مجموعه هر درخت را تشکیل بدهد پس با الهام از رشد درختان بلوط تصمیم گرفتم این درختچه را با الهام از طبیعت زاگرس بشکل درختان بلوط زاگرس طراحی بکنم
رشد درختان را درطبیعت با دقت نگاه بکنید آناتومی انهارا تحلیل وآنالیز بکنید وبه خاطر بسپارید چنانچه علاقه به بونسای داشته باشید امکان دارد روزگاری همین تماشای درختان طبیعت برای شما الهام شود وهمیشه قبل از اقدام به طراحی بونسای رشد آینده آنرا در تخیل وافکارخود داشته وچنانچه مایل بودید انرا توسط نقاشی تجسم و به تصویر بکشید یا از درخت الهام بخش عکس بگیرید واز اینترنت هم می توانید استفاده وتصویر های مناسب با ایده خود را پیدا بکنید
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان چهارم
قطر طوقه درختچه ترون پنج سانتیمتر است
ارتفاع درخت پس از کامل شدن۳۰ - ۳۵ سانتیمتر خواهد بود
برحسب محاسبات ریاضی اندازه های درخت بونسای را قبل از طراحی می توآنید حساب بکنید
عکس یقه و نباری درخت در نمای نزدیک بسیار نزدیک به مورفولوژی (ریخت شناسی ) درخت های بلوط دارد اما بافت پوست ان متفاوت از درخت بلوط است تشکیل بافت کار گذشت زمان است ودر بونسای نمی توان آنرا ایجاد کرد
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان پنجم
در اسفند ۹۸ پس از دوسال فصل رویشی گیاه منظور احتیاج به تعویض خاک و هرس ریشه وگلدان داشت.
گلدان انتخاب شده از ظروف سفال بود نمی دانم کار برد ومنظور از تولید ان چه است ولی می دانم برای کاشت گیاه نیست آنرا در سفال فروش های قم پیدا کردم سفال بدون لعاب بود .
پس از خرید سوراخ شد وتوسط رنگ پلاستیک رنگ وسپس از رزین براق کننده سنگ استفاده کردم حجم گلدان کم است ودر ظاهر مناسب برای گلدان آموزشی نیست اما همین گلدان های کم حجم وبدون پایه می تواند برای پرورش وطراحی درخت گلدان تعلیمی باشد ودرخت در ان رشد وتحت آموزش باشد
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان ششم
دلایل ازبین رفتن گیاه در گلدان اول نداشتن سوراخ زهکش مناسب در گلدان است پس سوراخ زهکش را بزرگتر از حد معمول در نظر گرفته وایجاد بکنید سپس توسط مش پلاستیکی آنرا پوشش بدهید دوم دلیل تثبیت و پایداری وثابت کردن گیاه در گلدان است بنابر این برای جلو گیری از تکان خوردن گیاه پس از کاشت آنرا توسط سیم بندی محکم وپایدار بکنید همانگونه که گیاه در زمین توسط گسترش ریشه خود را در زمین ثبیت واستوار می کند چنانچه گلدان سوراخ برای اینکار نداشت انرا ایجاد بکنید نکته مهم استفاده از نوع وجنس سیم است بهتر است از سیم مفتول مس یا الومینیوم استفاده شود سیم های مفتول آهن در سال اول پوسیده واز بین می روند در گلدان های عمیق وآموزشی قابل استفاده هستند ولی در گلدان ها کم عمق مثل گلدان بونسای فقط از مفتول مس یا آلومینیوم استفاده بکنید سومین دلیل ترکیب خاک است خاک بایست سبک وقدرت زهکش بالا باشد که ماندگاری رطوبت را برای مدت طولانی نداشته باشد تا نفوذ هوا ممکن وریشه ها از اکسیژن هوا استفاده بکنند
کاشت و طراحی درخت وپرورش بونسای
خان هفتم
در ادبیات فارسی خان چندین معنی دارد خان به معنای مرحله است ومراد بنده هم مرحله است البته بی ارتباط باسختی هایی که رستم برای رهایی کیکاووس از هفت مرحله را پشت سر گذاشت ندارداما طراحی درخت هم مشکلات خاص خود را دارد دستور العمل ها ارایه شده ولی چون متریال درخت زنده است وآن وابستگی به عوامل دیگر دارد مثل اب وهوا ، خاک وروش داشت ، کاشت ان دارد چالش های خاص خود را برای هر فرد علاقه مند به طراحی درخت و بونسای نسبت به محیط نگهداری درخت دارد
در عکس خان سوم ویکی پدیا مبارزه رستم ورخش با اژدها هنرمند نقاش شاهنامه در نسخه قرن هفدهم درختی کهن سالی را ترسیم کرده که می تواند الهام بخش برای طراحی بونسای باشد نقاشی درختان در تابلو های مینیاتوری ایرانی تخیلی وبدور از واقعیت درخت در طبیعت نیست وبر داشت هنرمند از باغ های ایرانی است که ریشه در داستان ها اساطیر ایران دارد اب ،گیاه .درخت وصخره هادر نزد ایرانیان مقدس بودن پس به زیبا ترین شکل ممکن وطبیعی ترسیم درختان در تابلو واقعی خود را نشان می دهند که توسط نقاش به بهترین وجه هرس شدن سرو ها بید های مجنون درختان کهنسال تمام نمایی از واقعیت های درخت در طبیعت خشک هنرمند دارد که بی نهایت زیبا شدن ایا این درختان نمی تواندالهام بخش برای طراحی درخت و بونسای ایرانی باشد ؟
پرورش وطراحی درخت مراحل آن بدون انتها وبی پایان است وچندین نسل در طراحی ان مشارکت دارند و تاهنگامی که درخت زنده است طرح به پایان نمی رسد مگر انکه درخت خشک شود وآن اخرین خان است که سرنوشت مجسمه زنده بونسای پایان می یابد
هفتخان رستم - ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
کاشت طراحی درخت وپرورش بونسای
خان هشتم
درختچه ترون را در گلدان منظور کاشتم وچون در ترکیب خاک از پلیمر سوپر جاذب استفاده کرده بودم نیاز داشت که سطح گلدان پوشیده بشود سوپر جاذب در مقابل نور سریع تجزیه می شود برای پوشش از چمن مصنوعی استفاده کردم
بعد درعمل مشخص شد که کاربرد سوپرجاذب تفاوت در آبیاری گلدان ندارد گیاه مثل سابق نیاز به آبیاری داشت وهمچنین چمن های مصنوعی کسل کننده احساس تکرار ومنصوعی وعدم رشد زیبایی نداشت
چون حجم گلدان کم است شیوه درست این است که گلدان را روی گلدان بزرگتر قرار دهید تا گیاه با کمبود خاک وجا برای رشد ریشه نداشته باشد ونقش گلدان آموزشی را داشته باشد گیاه رشد بسیار خوبی داشت ودر عکس مشخص است
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان نهم
بعد از رشد بهاره ۹۸ در اوایل تابستان فصل هرس گیاهان پرچین از جمله برگ نو فرا می رسد گونه ترون از جنس برگ نو با نام علمی لنگستروم است درهنگام هرس درختچه تمام شاخه ها هرس ودو جوانه باقی ماند
در هرس درختچه ترون مناسب است از تکنیک هرس پرچین استفاده کرد در بونسای آن بهترین نتیجه از تکنیک کلیپ ورشد بدست می اید با استفاده از این تکنیک در آینده درختچه بونسای شاخساره آن پر ازخم وپیچ وتاب می شود در مورد استفاده از این تکنیک در خان بعد توسط عکس پیشتر توضیح داده می شود در طراحی درخت درچین تکنیک رشد وهرس در آغاز طراحی استفاده می کند اما در ژاپن در هنگام کامل شدن درخت برای گرفتن شاخساره انبوه (رمیفیکیشن ) بهره می برند بنظر بنده برای طراحی درخت می توانید از هر تکنیک استفاده کرد تا به نتیجه برسید
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان دهم
در ادامه سال رویشی ۱۳۹۸ با گرم شدن هوا به جای چمن مصنوعی از خزه اسفاگنوم استفاده کردم که در مرکز تهیه گل وگیاه خزه های جنگل های شمال کشور به فروش می رسند برحسب قوانین کشور برداشت وجمع آوری فروش خزه از جنگل های شمال جرم است
خزه ها طی چند هفته زرد می شوند اما مالچ بسیار عالی برای حفظ رطوبت وجابجای خاک در هنگام آبیاری هستند
بعد می توانید با خورد کردن خزه ها از انها در ترکیب خاک کاشت استفاده بکنید
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان یازدهم
شاخه های ترون پس ازچوبی شدن بسختی امکان خم شدن وپیچ وتاب دادن به آنها توسط سیم بندی است چنانچه قصد سیم بندی در این گیاه را دارید قبل از سخت شدن چوب ساقه اقدام کنید پوست گیاه بسیارظریف وحساس وآسیب پذیر است درهنگام سیم بندی مواظبت بکنید که به پوست آسیب نرسد
در اواخر تابستان که زمان هرس دو باره این گیاه است تعدادی از شاخه های ان توسط تکنیک سیم بندی فرم داده شد وتعدادی هم از تکنیک کلیپ ورشد استفاده وسر زنی شاخه شد ودو جوانه به روی شاخه ها باقی ماند سیم بندی شاخه ها در تصویر مشخص است هرس برگ انجام نگرفته وهنگام سیم بندی درختچه برگ داشت
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان دوازدهم
ترون درختچه نیمه خزان کننده است نسبت به دما منطق داشت بستگی دارد در منطق سردسیری خزان کامل می کند در مناطق نیمه سردسیری برگ ها بنفش یا به مقدار کم خزان می کنند ودرمناطق گرمسیری همیشه سبز است
در زمستان ۱۳۹۹ گلدان بر اثر یخبندان گلدان شکسته شد لازم بود گلدان تعویض خاک بشود
درهنگام تعویض گلدان متوجه شدم که آثاری از پلیمر سوپرجاذب نمانده وهمه ان تجزیه شده در عمل هم ثابت شد در دفعات آبیاری گلدان هم اثر نداشت آیا به عنوان یک کود توانسته در خدمت گیاه باشد؟ درترکیب خاک کود دیر رها شونده استفاده کرده بودم بهر حال گیاه در سال رویشی رشد بسیار عالی داشت
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان سیزدهم
اوایل اسفند ۱۳۹۹ گلدان تعویض خاک شد واین بار به جای خزه پوشش سطح خاک را از سنگ ها درشت پوکه قروه روی بستر قرار دادم که سبب جابجای لیکا وپرلیت خاک بستردر هنگام آبیاری نشود
در اوایل اسفند ۹۹ توسط گربه از بلندی گلدان سقوط کرد وگلدان سرامیک ان شکسته شد یکبار دیگر مجبور به تعویص گلدان شدم درحالی که جوانه ها رشد کرده بودن وپایان رکود زمستانی را گیاه پشت سر گذاشته وبیدار شده بود
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان چهاردهم
ریشه گیاه مناسب با حجم وارتفاع گلدان هرس شد دراینجا شرح کامل هرس ریشه وتعویض گلدان درختچه منظور روایت شده
ترکیب خاک لیکا + پرلیت + پیت ماس + خزه
خزه ها خشک وتازه را توسط قیچی خورد ودر ترکیب خاک استفاده شد
گلدان هرچند کم عمق است اما هنوز برای گیاه گلدان تعلیمی واموزشی است قطر گلدان دست ساز ۳۰ و ارتفاع ان حدود ۳ سانتیمتراست
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان پانزدهم
سال ۱۴۰۰ درختچه در گلدان به شکوفایی وزیبایی خود رسیده بود وبا توسعه شاخساره هنوز شکل ظاهری درخت جوان وبوته ای است ساختار درخت کهنسال را نگرفته ونیاز به زمان وهرس شدید است جان ناکا گفتاری به این مفهوم و معنا دارد کار به روی درخت نتیجه آن برای بونسای نیست چرا که بونسای شما شکل خواهد گرفت مهم لذتی است که طی پروسه رشد وطراحی ان می برید
Bonsai is not the result: that comes after. Your enjoyment is what is important
بنابراین در طراحی وپرورش درخت بونسای از ایده خود پشتیبانی بکنید واز رشد وتوسعه ونگهداری آن لذت ببریدهمانگونه که بنده از رشد این درختچه لذت بردم
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان شانزدهم
زمستان ۱۴۰۱ درختچه ترون خزان کامل ندارد برای بررسی شاخساره درختچه تمام هرس برگ انجام گرفت هرس برگ باز دارنده رشد است اصولا هر گونه هرس در گیاه باز دارنده رشد است اما درخت بونسای را انواع هرس ها پدید می آورد بهتر است گیاه در زمان آموزشی هرس برگ نشود مگر به دلایلی که لازم به اینکار باشد مثلا در تابستان توسط هرس برگ می توانید زمان آبیاری گیاه را کنترل وکم بکنید یا تعداد شاخه های فرعی را افزایش بدهید وبهار دورغین برای گیاه ایجاد بکنید
دراینجامنظور از هرس برگ اول استفاده آموزشی ودوم تجربه است که واکنش گیاه را نسبت به هرس برگ در زمستان بررسی بکنم
کاشت درخت وپرورش بونسای
خان هفدهم
درمدت پنج فصل رویشی توسط تکنیک رشد وهرس وگاه سیم بندی شاخه های درختچه دارای خط های پر از خم وپیچ است این خطوطی به این شکل فقط در درختان کهنسال دیده می شود خطوط شاخه ها در درختان جوان معمولا صاف وبدون خم و پیچش هستند چون نیاز به رشد بیشتر دارد شاخه ها حتی انها که در فرم نهایی بایست هرس بشوند نگهداری وروی انها کارشده
شاخه های اصلی نسبت به تنه از لحاظ کلفتی وضخامت باید متناسب بشونددر این پنج سال فصل رشد شاید ده ها برابر پیش از شاخه های باقی مانده را هرس کردم
جان ناکا فقید می گوید طراحی درخت بونسای" آغازی دارد اما پایانی ندارد. یک جوانه امروز فردا تبدیل به شاخه می۴ شود."
"It has a beginning but no end. A bud today becomes a branch tomorrow."
توسط ایده والهام خود درخت راطراحی ورشد بدهید تا روزی که شما در کنار درخت خود هستید واز رشد آن لذت ببرید هر جوانه امروز شاید ان شاخه ای باشد که سالهای آینده به آن نیاز دارید
کاشت درخت وپرورش بونسای
خان هیجدم
در برخی از درختان برای حفاظت از قلمرو خود از پدیده دگرآسیبی یا آللوپاتی (Allelopathy) بهره برده واجازه رشد به هیچ گونه گیاه وعلف هرز را در زیر سایبان خود نمی دهد گونه های برگ نو از جمله گونه ترون از این ویژگی برخوردار است در حال حاضر از خزه های بومی در بستر گلدان استفاده کردم ابتدا برای جلو گیری از شسته شدن خاک وسپس تجربه کردن چگونگی رشد خزه در زیر این درختچه است
با استفاده از خزه می تواند نباری را برجسته بکند یا در نبود آن چشم بینده را فریب بدهد چشم را هنگام تماشا درخت به خزه جالب بکند در اینجا نسبت به عکس قبل وبدون خزه نباری درخت آشکار شده وخود را نشان می دهد
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان نوزدهم
عکس از نمای بالا وتاج درخت است درخت بونسای هنگام نمایش یا عکاسی همیشه سمت جلو ورخ ان مشخص است یک بونسای که بسیار عالی طراحی شده باشد از هرسمت که به ان نگاه بکنید زیبا است مثل درختان در طبیعت که از هر سمت زیبا به نظر می رسد اما بونسای چون رخ ان انتخاب می شود هنرمند طراح بونسای می تواند بسیاری از معایب را درپشت درخت پنهان بکند برای زیبایی بونسای از قواعد پرسپکتیو بسیار استفاده می کند مثلا در طرح جنگل درختان ضخیم را در جلو ودرختان نازکتر در عقب کاشته می شودتا ایجاد عمق فاصله خطای دید ایجاد بکند یا تاج درخت به سمت بینده خم طراحی می شود تابینده احساس ضخیم بودن درخت را بیشتر درک بکند واندازه شاخه های پشت را کوتاه تر از شاخه های جلو رشد می دهند تا در ذهن بینده ایجاد عمق ودوری شاخه ها توسط بینده احساس بشود همان گونه که در پرسپکتیو اشیا دور را کوتاهتر می بینیم احساس عمق امی کنیم
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان بیستم
درحال حاضرجهت رشد بهتر در فصل رویشی سال ۱۴۰۲ در زیر گلدانی سوراخ زهکش ایجاد واز خاک پر کرده وگلدان درختچه را روی آن قرار گرفت توسط کشش سیم تعداد از شاخه به سمت پایین فرم داده شد پوست ترون حساس است و با کوچکترین تماس وفشار توسط سیم امکان آسیب دیدن را دارد به همین علت در مکان تماس سیم با شاخه از نی نوشابه استفاده کردم که شاخه ها تماسی با سیم نداشته باشد شاخه ها باخم شدن به سمت پایین وافقی قرار گرفتن از نگاه بصره ی تداعی کننده درختان کهنسال درطبیعت است که بر اثر سنگینی شاخساره در انها اتفاق افتاده علت دیگر ایجاد فضا های تهی است که بعداً توسط هرس شاخه های اضافه ایجاد می شود زیبایی درخت بونسای در سادگی ومینیمالیسم آن است که در طبیعت دیده می شود جان ناکا فقید وقتی می خواهد به این موضوع اشاره بکند به زیبایی می گوید
"جایی برای پرواز پرندگان بگذارید"
Leave room for the birds to fly through
کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای
خان بیست ویکم
تنه این درخت در هیچ کدام از عکس گرفته شده واقعیت این درخت نیست درفضای سه بعدی ودر کنار گیاه توصیف وداستان آن ساده است مثل مچ دست وپنج انگلشت است که از دل خاک بیرون زده واشاره به آسمان می کند وانگشت اشاره ومیانه علامت پیروزی را نشان می دهند الهام درختان بلوط ها است که در زمانهای دور درخت توسط انسان یا عوامل طبیعت قطع شده وپنچ جوانه از تنه اصلی رشد کردن وحال حاضر مناظر درختان بلوط در کوه های زاگرس به این سبک رشد تنومند وکهنسال شدن تنه این درخت در سبک های بونسای یک درخت پنج تنه با تاج مشترک وریشه مشترک درسبک کلمپ هستند
در این بیست ویک پست از صفر تاصد چگونگی طراحی درخت شرح داده شد لینک ها ( کلمات آبی ) کمک به درک مفاهیم بونسای می کند امیدوارم پست ها کمکی باشد برای آغاز کار چرا که بونسای دنیایی بینهایت است که فرا گیری آن باصبر وگذاشت زمان توهم است هرچه بیشتر تجربه می کنی باز دریچه دیگری به رویت باز می شود
جان ناکا فقید در مورد هنر بونسای می گوید برای درک ولذت بردن از بونسای باید دانش فلسفه، دانش گیاه شناسی و زبان هنرهای تجسمی و زیبایی شناسی هنر را فراگرفت از همه مهمتر انسانیت است که سبب صلح ودوستی بین ملت ها می شود و بونسای قوام مییابد
این بونسای بعد از پنج سال آموزش هنوز برای نمایش آماده نیست ولی اهداف این بیست ویک پست عبارتند از
۱-آموزش بونسای از صفر تاصد در تمام مناطق آب وهوایی مخصوصآً منطقه خشک کشور است
۲-از هردرخت می توانید در پرورش بونسای استفاده کرد
۳-از تجربه وعملکرد به تئوری واهمه نداشته باشید
۴-در طی پروسه طراحی درخت امکان اشتباهات است همانگونه که من بار ها اشتباه کردم وشاید هنوز در مواردی اشتباه کردم که متوجه نشدم
۵- بامفاهیم مهم طراحی درخت خواننده پست ها آشنا بشود(کلمات آبی شده در پست ها)
۶-طراحی درخت آغاز دارد ولی پایان ندارد صبر وشکیبایی در گذاشت زمان به شما کمک می کند تا بونسای ایجاد بشود
سوال : چنانچه این پایه همین درختچه را می خواستید طراحی بکنید چگونه آنرا طرح می کردید؟
توسط نقاشی یا نوشته در کامنت پست اگر مایل بودید ایده خود را پست بکنید.
لینک های مراحل کاشت وطراحی درخت وپرورش بونسای در کانال مجله تخصصی بونسای وپنجینگ
《 1 》-《 2 》-《 3 》-《 4 》-《 5 》-《 6 》-《 7 》-《 8 》-《 9 》-《10》-《11》-《12》-《13》-《14》-《15》-《16》-《17》-《18》-《19》-《20》-《21》
ادامه دارد....
قسمت دوم
دهم اسفند ۱۴۰۱