Cercis Judas tree Bonsai

Bahman Khabazian

معرفی درخت وبونسای ارغوان

هنرمند بونسای آقای امید صدیقی مالک بونسای ارغوان خود می نویسی ارغوان اینجانب بیشتر حالتی از ریشه نمایان را بصورت شمایل کلی یک گوزن زیبا تداعی میکند که بر روی شاخهایش گل باشد

منبع عکس ومتن کانال تلگرام هنر بونسای _ آقای امید صدیقی

شناسه گیاهشناسی درختچه ارغوان

Order:Fabales

Family: Fabaceae

Genus: Cercis

Species:C.silliguastrum

Cercis canadensis ارغوان کانادایی

نام رایج:ارغوان

نام علمی: سرسیس سیلیکواسترم

Cercis silliguastrum

نام انگلیسی:Redbud,Judas tree

روش ازدیاد:

کاشت بذردربهار درهوای آزاد خوابانیدن ساقه وقلمه از دیگر روش های ازدیاد ارغوان است

شرایط مناسب:

مکانی پرنور وآفتاب مستقیم ودرمکان هانیمه سایه هم رشد مناسبی دارد ولی گلدهی گیاه کم می شود به کم آبی مقاوم ونیاز آبی کمی دارد خاک مرطوب وخوب زهکشی شده به انواع خاکها ازجمله خاک های آهکی وقلیائی واسیدی خشک مقاوم است،اقلیم ،معتدل سرد ، نیمه گرمسیری و

مشخصات وسایر اطلاعات:

ارغوان درختچه ای است نسبتا بلند به۸-۱۲متربه گستردگی۴متر خزان پذیر مقاوم به سرما تامنفی ۲۳درجه سانتیگراد را تحمل می کند بومی اروپا وغرب آسیا ازجمله کشورمان می باشد

برگ ها مدور،کامل،قلبی شکل،گل ها صورتی-ارغوانی،کاسه قوزدار بادندانه های کوتاه وبه روی گل آذین خوشه های کوچک میوه ارغوان نیام ،مسطح بادانه های فراوان،بازشونده بادوکفه،موسم گلدهی فروردین-اردیبهشت قبل ازپیدایش برگ ها گل ها در ارغوان به روی تنه وشاخه ها شکوفا می شود وتنها درختی است که به روی تنه آن گل داده می شود موارد استفاده کاربرد درمحوطه سازی ها تک کاشت،کاشت حاشیه اب،پرچین،در گذشته در اکثر حاشیه باغات میوه روستا ها کشور کشت می شد برای استفاده از ترکه درخت در بافت سبد که مصرف زیادی در زندگی روستایی داشت که با تولید پلاستیک منسوخ شده وامروزه به مقدار اندک در هنر سبد بافی وهنر های دستی کاربرد دارد

انتشار جغرافیایی درختچه ارغوان در کشورمان در تمام نواحی ساحلی دریاخزر،نواحی غرب رشته کوه زاگرس،خراسان،تهران واطراف شهرهای شمالی استان خوزستان مانند دزفول، شوشتر، مسجدسلیمان و هفت تپه نیز این گیاه به وفور یافت می‌شود وامروزه به عنوان گیاهی زینتی در فضا سبز اکثر نقاط ایران کاربرد دارد

گل های ارغوان بر روی شاخه های لخت در اوایل بهار منظره دل انگیزی ایجاد می کند به شکل گل آذین وخوشه های کوچک به رنگ صورتی-ارغوانی هستند

درختچه ارغوان تنها درختی که روی ساقه و تنه هم میتواند گل بدهد

برگ‌های ارغوان به شکل قلب، بدون کرک و دارای کناره‌های صاف است میوه هامثل قلاف لوبیا است ودانه ها درون ان پنهان است

برگ های ارغوان،مدور،قلبی شکل وسبز روشن است وبین۶ -۱۲ سانتیمتر طول دارند

میوه ارغوان،غلاف،نیام،مسطح با دانه های فراوان،بازشونده با دوکفه است میوه ها اواخر زمستان می افتند

درخت ارغوان در مذهب :

در افسانه های یهود اعتقاد براین است که خدواند در قالب درخت ارغوان بر حضرت موسی حضور یافته ودر مسیحیت به درخت ارغوان درخت یهودا می گویند یهودا نام یکی از حواریون حضرت عیسی بود وبه آن حضرت خیانت کرد وسبب مرگ حضرت عیسی شده است وگویا یهودا پس از پشیمانی خود را بر درخت ارغوان حلقه آویز کرد وخود راکشت (Judas) به انگلیسی همان یهودا است که نام درخت ارغوان هم هست

درخت ارغوان در شعر پارسی

در شعر شاعران بزرگ پارسی از جمله فردوسی، حافظ، مولوی، سعدی و نظامی از ارغوان استفاده بسیار شده است. از رنگ گل‌های درخت ارغوان برای توصیف رنگ شراب یا رنگ لب یار و گاهی از کلمه ارغوان برای اشاره به بهار بهره گرفته شده است

حافظ در غزل نفس باد صبا اینگونه از ارغوان یاد کرده است:

ارغوان جام عقیقی به سمن خواهد داد / چشم نرگس به شقایق نگران خواهد شد

که یعنی در فصل بهار ارغوان(نماد معشوق) جامی از شراب ارغوانی رنگ به گل یاسمن(سفید و رنگ پریده، نماد عاشق) پیش‌کش می‌کند و او را رنگ و جلا می‌بخشد.

ابتهاج هم از زندان با ارغوان درد دل می‌کند:

ارغوان، شاخه‌ی هم‌خون جدا مانده‌ی من،

آسمان تو چه رنگ است امروز؟ آفتابی است هوا؟ یا گرفته‌ است هنوز؟ من در این گوشه که از دنیا بیرون است، آفتابی به سرم نیست، از بهاران خبرم نیست. آنچه می‌بینم دیوار است. آه این سخت سیاه، آن‌چنان نزدیک است

که چو بر می‌کشم از سینه نفس، نفسم را بر می‌گرداند.

بونسای ارغوان وتاریخچه ان درایران

درختچه وجنس ارغوان ده گونه دارد ودو گونه ان زینتی هستد ارغوان کانادایی وارغوان معمولی یا سیلیکواسترم از این دوگونه ارغوان کانادایی مناسب پرورش در گلدان وطراحی درخت بونسای آن است بونسای ارغوان در ایران پیشینه جالبی دارد توسط گروه های تلگرام درسال ۱۳۹۵ علاقه مندان بونسای با بونسای ارغوان آقای مهندس بخرد آشنا شدن که حدود ۲۵ سال (سال تقریبی وزمان انرا فراموش کردم )قبل ایشان از ان نگه داری کرده بود وتوسط بذر کاشته شده بود بعد همین بونسای سبب مطرح شدن شعر ارغوان درگروه های تلگرام اثر هوشنگ ابتهاج شد دلگیر از زندان است ودل هوای آزادی در کنار ارغوان خانه را دارد واگویه می کند .

ارغوان شاخه همخون جدا مانده من

آسمان تو چه رنگ است امروز؟

آفتابی‌ست هوا؟

یا گرفته است هنوز ؟

من در این گوشه که از دنیا بیرون است

آسمانی به سرم نیست

از بهاران خبرم نیست

آنچه می‌بینم دیوار است

امیر هوشنگ ابتهاج شاعر (۶ اسفند ۱۳۰۶ – ۱۹ مرداد ۱۴۰۱)

با این شعر حماسی واحساسی که ستم بر شاعر رفته علاقه مندان بونسای هرکس به فراخور خود سعی وکوشش کرد درخت ارغوانی را بونسای بکند وعده ای از خانه شاعر که حالا دفتر مرکزی سیمان تهران شده بود بذر درخت راجمع آوری وکاشتند ارغوان مشهور هوشنگ ابتهاج را تکثیر بکنند ارغوان در بونسای ایران همراه با شاعر ارغوان شد همانگونه که شاعر به وصال ارغوان پس از مرگ نرسید ودر زیر ان دفن نشد امیدوارم از بذر های ارغوان ودرختچه ها که آن سالها مورد استفاده قرار گرفت در حال حاضر بونسای ارغوان به بار نشسته باشد

درخت ارغوان پنج تنه که توسط شعر هوشنگ ابتهاج مشهور شد

ثبت خانه ارغوان در لیست سازمان میراث فرهنگی به دلیل وجود درخت ارغوانی است که هوشنگ ابتهاج، شعر معروف «ارغوان» خود را برای آن گفته‌است.خانهٔ ابتهاج خانه‌ای دو طبقه با آجرهای قرمزرنگ است. این خانه زمانی محفل شاعران بوده است و اکنون دفتر شرکت سیمان تهران است

دستورالعمل های نگهداری و مراقبت از بونسای درختچه ارغوان

مشکل اساسی در بونسای ارغوان خشک شدن شاخه ها بدون علت است

مکان داشت ، نور ودما:

بونسای ارغوان گیاهی خزان پذیرو بیرونی است مکان نگهداری بونسای ارغوان بیرون از اتاق وفضای باز است نیاز به نور کامل خورشید دارد تا گلدهی بکند در فصول خنک سال بهار واواخر تابستان وپاییز تا هنگام ریزش برگ ها مکان آفتاب رو باشد در فصل های داغ وگرم در سایه روشن نگهداری شود گیاه ارغوان نسبت به سرما ودما منفی ویخبندان زمستان مقاوم است اما گیاه ارغوان در گلدان های کم حجم خطر یخ زدگی ریشه دارد بهتر است در فصول سرد ازآن محافظت در گلخانه سرد ویاشاسی نگه داری شود

تعویض خاک وهرس ریشه:

بونسای درخت های ارغوان را هر دو یاسه سال یکبار قبل از بهار هنگامی که جوانه ها متورم شدن انجام بدهید درخت ارغوان چنانچه در هنگام خواب کامل هرس ریشه وتعویض خاک شوند امکان بیدار نشدن درخت هست ودر بیشتر مواقع خشک می شوند نسبت به هرس ریشه سخت گیر نیست ومی توانید به اندازه دلخواه انرا هرس بکنید معمول یک سوم ریشه ها را هرس بکنید خاک ارغوان مخلوط ان خنثی یا کمی اسیدی باشد هرچند گیاه در خاک های اهکی بخوبی در زمین رشد می کند اما خاک های خنثی وشنی را بهتر می پسند خاک باید زهکش خوب داشته باشد که تبادل هوا واب در ان بخوبی انجام پذیرد

ابیاری بونسای ارغوان:

درخت ارغوان را قبل از خشک شدن خاک بستر آبیاری بکنید چنانچه خاک زهکش خوب داشته باشد هر روز در غروب یا صبح آنرا آبیاری بکنید تا روتبال ریشه همیشه مرطوب باشد درخاک ها سنگین که تهویه هوا خوب انجام نمی گیرد وخاک گلی وهمیشه خیس است به جای نم دار ومرطوب بودن برگ ها زرد وریزش می کنند ودرخت دچار پوسیدگی ریشه می شود

تغذیه وکود دهی :

درخت که در گلدان کاشته می شود نیاز به کود یاری وتغذیه است براثر آبیاری گلدان مواد غدایی از زهکش توسط آب خارج واز دسترس گیاه خارج می شود پس هر هفته گیاهان گلدانی خود را با کود های مایع آبیاری بکنید وقتی کود یاری بکنید گه قبلا گیاه آبیاری شده باشد چنانچه خاک خیس نباشد کود از زهکش خارج می شود برای گلدهی کیاه ارغوان از کود های فسفر وپتاس بالا استفاده بکنید ویا ماهی یکبار از کود های دیر رها شونده استفاده بکنید که مواد غذایی به مرور در اختیار گیاه قرار می گیرد

هرس شاخه ، سرزنی وسیم بندی:

شاخه های قدیمی درخت ارغوان در بهار پس از گل دهی هرس بکنید . شاخه های جوان در طول فصل رشد ورویش به طور مداوم به دو یا سه برگ بریده می شوند و جوانه ها و شاخه های ناخواسته در هر زمان حذف می شوند. درخت ارعوان را می توان در ماه خرداد سیم بندی کرد شاخه‌های چوبی نازک ‌کاملاً انعطاف‌پذیر هستند، شاخه‌های چوبی کلفت کاملاً سفت می‌شوند، وبه آسانی قابلیت سیم بندی را ندارند ارغوان درختی است که برخلاف رشد در زمین رشد ان کم وبدون علت خاصی بعضی از شاخه ها خشک می شوند وشاید به همین علت است که درختان ارغوان را کمتر می توانید بونسای انرا مشاهده کرد که کامل باشند از نظر بنده سازگاری این درخت در گلدان مشکل است مخصوصا گونه معمولی (سرسیس سیلیکواسترم ) ان گونه ولی گونه ارغوان کانادایی هر چند باخشک شدن شاخه روبرو می شود ولی کمتر دچار مشکل در گلدان است و بر خلاف ارغوان معمولی گلدهی مناسبی در گلدان دارد مزایای ارغوان کانادایی بیشتر از ارغوان ایرانی ومعمولی است فقط در ارغوان کانادایی کوچک شدن برگ ها است که در گونه معمولی وایرانی ان این امر سریع اتفاق می افتاد به هرحال در شرایط عادی نگهداری ارغوان از هرگونه که باشد مشکل دارد وعیب ان خشک شدن شاخه ها بدون علت خاصی می باشد البته شرایط محیطی وداشت درخت برای هرکس متفاوت است ومی تواند به شکل دیگر باشد ودرخت ارغوان با مشکل برای دیگران در شرایط اب وهوایی ومکان داشت متفاوت باشد

تکثیر وتهیه پایه وپیش بونسای ارغوان :

ارغوان با بذر وقلمه تکثیر می شود پایه ها پیش بونسای وبونسای چند ساله آنرا بونسای کار های حرفه ای بفروش می رساند نهال ان در اکثر درخت فروشی ها قابل تهیه است درخت ارغوان توسط خوابانیدن تکثیر می شود چنانچه به درخت ارغوان دسترسی دارید می توانید در خوابانیدن هوایی از آن استفاده بکنید دیگر روش تهیه پایه بونسای ارغوان اراکی ویامادوری است

آفات وبیماری ها:

آفات گیاه شپشک سپردار ، حشرات ولاور برگ خوار ، وبیماری های باکتریا شانکر ، وبیماری قارچی لکه ها برگی ، پژمردگی ورتیسیلیومی می باشد برای آفات وبیماری بونسای ارغوان از سموم مخصوص آن آفت و بیماری استفاده بکنید یا با کمک گرفتن از متخصصان گیاهپزشگی گیاه را درمان بکنید

تجربه با ارغوان:

ارغوان با هرس ریشه مشکلی ندارد ومی توانید به اندازه کافی پیش از یک سوم انرا کوتاه بکنید دراین تصویر ریشه های درخت ارغوان که توسط بنده هرس شدن در بهار ۱۳۹۸

پس از هرس ریشه وکاشت درخت بخوبی استارت زد وتمام جوانه ها شکوفا شدن اما طی سالهای بعد

درخت ارغوان ماندگار در گلدان را بسختی تحمل می کند

درسالهای بعد با هرس ریشه وکاشت درخت در گلدان کوچک تر درخت ارغوان دچار خشک شدن شاخه هاشد دوباره درخت را درگلدان بزرگتر کاشتم اما ازسال ۱۳۹۹ تابحال که ۱۴۰۲ است دیگر هرس ریشه وتعویض گلدان نکردم اما در همان سال اول بسیاری از شاخه وقسمتی ازتنه خشک شدن وبه شکل پنج شاخه فرم داده می شد بدون کار خاصی متاسفانه شاخه پنجم هم خشک شد وباقی مانده درحال حاضر عکس فوق آخرین تعییر درخت ارغوان بنده است