فاکتورهای مهم در محاسبه ارزش ذاتی سهام
برای محاسبه ارزش ذاتی سهام شرکتهای سرمایهگذاری به جای برآورد سود هر سهم به برآورد خالص ارزش داراییهای هر سهم یا همان محاسبه NAV هر سهم میپردازیم و از این دریچه ارزش روز حقوق صاحبان سهام شرکت را محاسبه میکنیم. اما آنچه از ترازنامه شرکت تحت عنوان مجموع حقوق صاحبان سهام به دست میآید در واقع ارزش دفتری حقوق صاحبان سهام است و قطعاً با ارزش روز آن فاصله زیادی دارد. برای رسیدن به ارزش روز حقوق صاحبان سهام ضمن توجه به ارزش دفتری این حساب به اجزای دیگری نیز توجه میشود که شما در تصویر فوق آنها را مشاهده میفرمایید و هدف ما در این مقاله تشریح و تبیین متغیرهای مزبور است تا علت لحاظ این متغیرها در محاسبات مربوط به NAV برای شما ملموستر گردد.
ارزش افزوده پرتفوی بورسی
همانطور که پیش از این ذکر گردید، عمده داراییهای شرکتهای سرمایهگذاری را سهام خریداریشده تشکیل میدهد. چنانچه شرکتی که سهام آن خریداریشده در بازار بورس پذیرفته شده باشد در زمره پرتفوی بورسی شرکت گزارش میگردد و در غیر این صورت در پرتفوی غیر بورسی شرکت نشان داده خواهد شد. صورت وضعیت پرتفوی شرکت های سرمایه گذاری به صورت ماهیانه در سایت کدال منتشر می شود.
ارزش افزوده پرتفوی غیربورسی
همانطور که پیش از این نیز ذکر گردید بخشی از پرتفوی سرمایهگذاری شرکتهای سرمایهگذاری در قالب شرکتهای غیربورسی است. برای محاسبه ارزش افزوده پرتفوی غیربورسی شرکت مشابه ارزش افزوده پرتفوی بورسی عمل مینماییم با این تفاوت که شیوه ارزشگذاری شرکتهای غیربورسی کمی متفاوت از شرکتهای بورسی است.
ذخیره کاهش ارزش سرمایهگذاریها
ذخیره کاهش ارزش سرمایهگذاریها یک آیتم حسابداری است که در صورت گزارش این آیتم بایستی در محاسبات لحاظ گردد. اما مفهوم آن چیست؟ فرض کنید یک شرکت سرمایهگذاری در اول اسفند تأسیس میشود و پس از راهاندازی فعالیت شرکت اقدام به خرید ۱۰ هزار سهم ورنا به قیمت ۸۰۰ ریال به ازای هر سهم مینماید. بنابراین ارزش خرید ۸ میلیون ریال است. در تاریخ ۲۹ اسفند یعنی پس از گذشت یک ماه قیمت هر سهم ورنا به ۷۰۰ ریال نزول پیدا میکند. بنابراین ارزش سبد این شرکت به ۷ میلیون ریال کاهش پیدا کرده است. ازآنجاییکه ۲۹ اسفند پایان سال مالی شرکت است بر طبق الزامات حسابداری این شرکت ملزم است تا یک میلیون ریال افت ارزش را در صورتهای مالی شرکت گزارش نماید درحالیکه کماکان ۱۰ هزار سهم را در اختیار دارد و در واقع زیانی شناسایی نکرده است. این افت ارزش که در صورتهای مالی شرکت نمایان میشود تحت عنوان ذخیره کاهش ارزش سرمایهگذاریها گزارش میگردد. همانطور که خدمت شما بیان گردید افت ارزش در حالی گزارش شده است که شرکت مالک سهام است بنابراین از منظر تحلیلگری ما این آیتم را به محاسبات خودمان اضافه میکنیم تا ارزش واقعی سرمایهگذاریها برای ما به دست آید.
سود(زیان) ناشی از فروش سرمایهگذاریها
ما در ارزش افزوده پرتفوی بورسی و غیربورسی، سود یا زیان سهامی را حساب میکنیم که در مالکیت شرکت است و شرکت هنوز آن را به فروش نرسانده است. اما در سود(زیان) ناشی از فروش سرمایهگذاریها ما به دنبال اعمال سود یا زیان فروش سهام هستیم که هنوز اثرات آن بر صورت مالی شرکتها اعمال نشده است. فرض کنید آخرین صورت مالی یک شرکت سرمایهگذاری مربوط به ۳۰ آذرماه است و ما الآن در ۱۵ بهمن میخواهیم شرکت سرمایهگذاری را تحلیل کنیم. ازآنجاییکه گزارشهای ماهیانه توسط شرکتها منتشر میشود با بررسی گزارشهای منتشرشده متوجه میشویم که شرکت در طی دیماه تعداد ۱۰ هزار سهم زاگرس را به قیمت ۵۲۰۰۰ ریال به ازای هر سهم به فروش رسانده است. وقتی به جزییات بیشتر این موضوع میپردازیم متوجه میشویم که قیمت خرید ۱۰ هزار سهم زاگرس ۳۰۰۰۰ ریال به ازای هر سهم بوده است. بنابراین سود ناشی از فروش سهام برای شرکت مفروض, به این شیوه محاسبه و در محاسبات مربوط به NAV لحاظ میگردد.
سود تقسیمی و محاسبه NAV هر سهم
سود تقسیمی مصوب مجامع معمولاً با یک فاصل زمانی از تاریخ تصویب در مجمع عمومی عادی صاحبان سهام به سهامداران پرداخت میگردد. حال در رابطه با سهامداران حقوقی و آنهایی که بیش از یک میلیون سهم را دارند فاصله پرداخت بیشتر میگردد. زمانی که بابت تملک یک سهم ۳۰۰۰ تومانی ۷۰۰ تومان سود تقسیم میگردد، قیمت سهم پس از بازگشایی به ۲۳۰۰ تومان کاهش پیدا میکند زیرا ارزش سرمایه سهامداران بابت برگزاری مجامع تغییر نخواهد کرد. این موضوع در حالی است که هنوز وجوهی به شرکت نرسیده است و در واقع جزو مطالبات شرکت ثبت میگردد. نکتهای که وجود دارد عموماً زمان مجامع شرکتهای زیرمجموعه در تاریخی است که با تاریخ انتشار گزارش صورتهای مالی شرکت سرمایهگذار یکی نیست. در نتیجه اگر در تاریخی بین مجمع برگزار شده و انتشار صورت مالی قرار داریم بایستی به اندازه سود مجامع در محاسبه NAV هر سهم لحاظ کنیم. فرض کنید که آخرین صورت مالی یک شرکت سرمایهگذاری در تاریخ ۳۱ خرداد منتشر شده است. از طرفی این شرکت مالک ۱۰۰۰۰ سهم پتروشیمی غدیر است. در مجمع آن شرکت در تیرماه آن سال ۱۰۰ ریال سود به ازای هر سهم تقسیم شده است. بنابراین از ارزش سهام آن شرکت یک میلیون ریال کسر شده است درحالیکه اثر آن هنوز در صورتهای مالی شرکت انعکاس نیافته است و در گزارش شهریور نمایان خواهد شد. چون تاریخ تحلیل ما ۱۵ مردادماه است بنابراین بایستی مبلغ یک میلیون ریال را در محاسبات خود لحاظ کنیم, درحالیکه اگر تاریخ بررسی ما ۲۰ آبان ماه بود به دلیل انتشار صورتهای مالی ۶ ماهه دیگر در محاسبات خود لحاظ نمیکردیم زیرا مشمول محاسبات مضاعف میشد.
در نهایت برای محاسبه NAV هر سهم یا خالص ارزش داراییهای شرکت سرمایهگذاری از مجموع عبارات فوق استفاده می شود که با تقسیم آن بر تعداد سهام شرکت به خالص ارزش داراییهای هر سهم(NAV) میرسیم.
این مطالب را حتما بخوانید: