بیست و چهارم امرداد
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
بیست و چهارم امرداد ماه، بهویژه با رخدادهایی در تاریخ فتوحات مسلمانان پیوند خوردهاست.
طبق تاریخنگاری اسلامی، #در_چنین_روزی به سال پانزدهم عربی (بهاصطلاح ه.خ)، سپاهیان اسلام به رهبری خالد بن ولید در نبرد یرموک[1] با قوای بیزانس (هر طرف به استعداد حدود پانزده هزار نفر) جنگیدند و پیروز شدند و آسورستان را تصرف کردند. تلفات بیزانسیها را بیش از ۵۰ هزار تن برآورد کردهاند.
در ۳۰۶ سپاهیان اسلام تارانتو [2] در جنوب ایتالیا را فتح کردند و به باد غارت دادند.
نیم قرن بعد مسیحیان پاتکی نافرجام زدند و در ۳۶۱ اوتوی دوم[3] (فرمانروای امپراتوری مقدس روم) از سپاهیان مسلمان که زیر فرمان ابوالقاسم امیر سیسیل میجنگیدند، در نبرد کاپو کولونا[4] (در منطقهی کالابریا[5]) شکست خورد.
در۸۴۰ هم دولت ترابوزان[6] تسلیم سلطان محمد دوم عثمانی شد و امپراتوری روم شرقی در عمل از میان رفت.
رخدادهای دینی این روز هم بسیار جالب توجه هستند.
روز شنبه بیست و چهارم امرداد سال ۵۴۳ (۱۷ رمضان ۵۵۹ ق.) امام حسن دوم نزاری (پیشوای اسماعیلیان) اعلام قیامت کرد و گفت که روز قیامت رسیده و شریعت پس از این منسوخ شدهاست!
حوادث تاریخی جهان
بیست ویک سال بعد در ۵۶۴، تامار[7] (ملکهی گرجستان) کلیسای شکل گرفته در غار وَردزی[8]، مشرف بر رود کوروش را تقدیس کرد که هنوز مرکزی دینیست. در ۱۲۵۹ هم کلیسای جامع کولونی[9] در این شهر ساخته شد.
در ۱۲۹۳ قیصر ویلهلم، امپراتور اتریش به انور پاشا نامهای نوشت و از او خواست تا سلطان عثمانی را برانگیزد تا برای مسلمانان در سراسر آسیا و مصر و هند و آفریقا، بر ضد استعمارگران انگلیسی و فرانسوی اعلام جهاد کند.
در ۱۳۲۱ هم لهستانیهایی که از روسیه به ایران پناه آورده بودند، با برگزاری جشن باشکوهی پیروزی نامنتظرهی لهستانیها بر تهاجم روسها در نبرد ورشو را گرامی داشتند. این نبرد که به نام معجزهی ویستولا[10] شهرت یافته، در همین روز به سال ۱۲۹۹ انجام پذیرفت.
در سایر کشورهای این روز با رخدادهایی جنگی مصادف بوده است.
در ۴۳۶ هجری خورشیدی مکبث[11] در نبرد لومفانان[12] به دست رقیبش میل کولیوم مک دونکادا[13] کشته شد.
در ۶۸۸ شوالیههای سنتجان (مهماننواز) شهر رودس[14] را تصرف کردند و اسم خودشان را به شهسواران رودس تغییر دادند و قلعهای ساختند که هنوز پابرجاست (تصویر زیر).
در بیست و چهارم امرداد سال ۱۳۲۴، شووا[15] (امپراتور ژاپن) در برنامهای رادیویی به مردم کشورش اعلام کرد که بر خلاف تبلیغات مستمر دولتی، خدا نیست و کشورش هم از غربیان شکست خوردهاست. او از مردم ژاپن خواست از مقاومت در برابر آمریکاییها دست بردارند و کره هم در این بین، استقلال خود را به دست آورد. این موج استقلالها تا سالها بعد ادامه یافت. دو سال بعد، پاکستان مستقل شد و در ۲۴ امرداد سال ۱۳۲۶، محمدعلی جناح در مقام رئیس دولت پاکستان در کراچی سوگند خورد و در ۱۳۳۹ کنگو هم از فرانسه مستقل شد.
این روز در ضمن با جنگهای داخلی هم قرین بودهاست.
در ۱۳۶۳ حزب کارگران کردستان در ترکیه شورش مسلحانه کرد و به پایگاههای ژاندارمری در شِمدینلی و اِروح حمله برد و در ۱۳۸۴، عهدنامهی هلسینکی میان جنبش رهایی آسه[16] (تصویر زیر) و دولت اندونزی به سه دهه خونریزی در این کشور پایان داد.
این روز با رخدادهایی فرهنگی و اجتماعی نیز گره خورده است.
در ۶۶۷ هجری خورشیدی آدولف هشتم حاکم بِرگ[17] روستای کنار رود دوسِل[18] را به شهر تبدیل کرد. این شهر بعدها به دوسلدورف[19] تبدیل شد.
در ۱۲۴۸ دولت میجی[20] شش وزارت ایجاد کرد که یکیشان وزارت شینتو[21] نام داشت و به تبلیغ دین شمنی کهن ژاپنیها اختصاص یافته بود.
در ۱۲۶۷ اولین صدای موسیقی ضبطشدهی موجود در جریان مراسم رونمایی از دستگاه فونوگراف[22] ادیسون توسط آهنگساز انگلیسی آرتور سولیوان[23] نواخته شد.
در ۱۳۴۴ گروه بیتلها[24] در ورزشگاهی در نیویورک کنسرتی برای شصت هزار هوادارشان برگزار کردند. این روز آغازگاه پیدایش کنسرت راک استادیومی است.
این نکته هم شایان توجه است که در بیست و چهارم امرداد ۱۳۰۹ اولین کارتون رنگی صدادار - Fiddlesticks- توسط اوب ایوِرکز[25] (خالق آلمانی میکی ماوس) که از شرکت والت دیسنی جدا شده بود، نمایش داده شد. زمان این کارتون کمی بیش از شش دقیقه بود.
در ۱۳۴۹ پاتریشیا پالینکاس[26] اولین زن آمریکایی بود که به طور حرفهای فوتبال بازی کرد.
در ۱۳۵۰ هم ریچارد نیکسون[27] پیوند میان دلار و طلا را قطع کرد و به این ترتیب استاندهی زر را از نظام پولی آمریکا کنار گذاشت.
زادگان و رفتگان
بیست و چهارم امرداد در ضمن والتر اسکات[28] در ۱۱۵۰ زاده شد و هانس کریستین اورستد[29] شیمیدان و فیزیکدان دانمارکی (۱۱۵۶)، استنلی میلگرام[30] روانشناسی اجتماعی آمریکایی (۱۳۱۲) و بن افلیک[31] هنرپیشهی آمریکایی (۱۳۵۱) هم در همین روز به دنیا آمدهاند. در همین روز به سال ۶۵۳ هجری خورشیدی روبر دو سوربون[32] بنیانگذار صومعهي سوربون –که بعدها به دانشگاه تبدیل شد- درگذشت و در ۱۳۵۴ شیخ مجیبالرحمن اولین رئیسجمهور بنگلادش همراه اعضای خانوادهاش کشته شد.
[1] Battle of Yarmouk
[2] Taranto
[3] Otto II
[4] Battle of Capo Colonna
[5] Calabria
[6] Trebizond
[7] Tamar
[8] Vardzia
[9] Cologne Cathedral
[10] Miracle of the Vistula
[11] Macbeth
[12] Battle of Lumphanan
[13] Máel Coluim mac Donnchada
[14] Rhodes
[15] Showa
[16] Free Aceh Movement
[17] Count Adolf VIII of Berg
[18] Düssel
[19] Düsseldorf
[20] Meiji
[21] Shinto
[22] phonograph
[23] Arthur Sullivan
[24] The Beatles
[25] Ub Iwerks
[26] Patricia Palinkas
[27] Richard Nixon
[28] Walter Alva Scott
[29] Hans Christian Ørsted
[30] Stanley Milgram
[31] Ben Affleck
[32] Robert de Sorbon
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: