بیست و سوم امرداد
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
در سال ۹۶ مسلمه بن عبدالملک، با سپاهیان اسلام، به قسطنتنیه حمله بردند و این شهر را در محاصرهای گرفتند که تا یک سال بعد باقی بود.
بنا به یکی از روایات منابع شیعی، روز دوشنبه بیست و سوم امرداد سال ۲۴۷ هجری خورشیدی (به سال ۲۵۴ هجری قمری)، محمد بن حسن عسکری زاده شد که امام زمان شیعیان اثنی عشری است و میلادش بنا بر تقویم قمری، در پانزدهم شعبان جشن گرفته میشود.
نوع ازدواج پدر او (مادر شاهدخت رومیاش که خودش از روم، با انواع خوابهای هالیوودی، سراغ پدرش میآید و عربی را با سرعت برق میآموزد)، و تولدش (علی رغم کنترل امنیتی کامل پدرش و کنیزها) و نحوه رسیدنش به امامت و سپس غیبت و حیات ۱۱۵۵ سالهاش (تا امروز)، یکی از خرافیترین بخشهای اسلامی شیعی را میسازد؛ میتوان شیعه اثنی عشری را خرافیترین فرقه از فرق مذهب شیعه (شیعه خود بعنوان خرافیترین مذهب از مذاهب اسلامی بود)، دانست. ولایت مطلقه فقیه، فرزند حرامی و جبری این حد از خودفریبی و دیگرفریبی و خرافهپرستی بخشی از ایرانیان بود که روزگاری، شعارشان «خدای خرد» بود و شهرتشان، «راستی».
در دوران معاصر به سال ۱۲۷۹ میرزا ابراهیم خان عکاسباشی اولین فیلم ایرانی را از کارناوالی در کوستاند گرفت و این تنها پنج سال پس از اختراع دوربین فیلمبرداری توسط برادران لومیر[1] بود. او در این سفر از ملازمان مظفرالدینشاه بود که به درخواست او در کنترکسویل[2]، فرمان خرید سینماتوگراف را صادر کرد.
در سال ۱۳۰۰ «کمیتهی انقلاب ایران»، با امضای کوچک جنگلی، حیدر عمواوغلی، خالوقربان، محمدی و سرخوش اعلامیهای در رشت انتشار داد، این اعلامیه تشکیل «حکومت جمهوری شورایی» را بشارت میداد، در اعلامیهی مشاغل اعضای کمیته به شرح زیر آمده بود: میرزاکوچکخان سرکمیسر و کمیسر مالیه، حیدرعمواوغلی کمیسر خارجه، خالوقربان کمیسر جنگ، میرزا محمدی کمیسر داخلیه و سرخوش کمیسر قضائی.
حوادث تاریخی جهان
سیزدهم امرداد در مقیاسی جهانی با جنگها و خونریزیهایی گره خورده است.
در ۴۱۹ بنا به روایتهای بریتانیایی مکبث[3] پسرعمویش دونکان اول[4] شاه اسکاتلند را به قتل رساند و به جای او به سلطنت رسید. (تصویر بالا)،
در ۷۴۹ شارل چهارم فرمانروای امپراتوری مقدس روم شهری تأسیس کرد که امروز به نام خودش کارلسباد[5] خوانده میشود. در ۸۹۰ آلفونسو دِ آلبوکرک[6] سلطان مالاکا را شکست داد و در مالزی پایگاهی نظامی پدید آورد.
در ۱۲۲۱ دومین نبرد سِمینول[7] بین سربازان دولتی آمریکا و بومیان سرخپوست مقیم منطقهی فلوریدا تا اوکلاهاما درگرفت، در ۱۲۷۹ هشت کشور متحد استعمارگر در جریان سرکوب شورش مشتزنان شهر پکن را اشغال کردند
در ۲۳ امرداد سال ۱۳۱۶ نخستین نبرد هوایی جنگ جهانی دوم در جریان درگیریهای چین و ژاپن رخ داد. در این حادثه شش بمبافکن ژاپنی که به پایگاههای هوایی چین حمله کرده بودند توسط جنگندههای چینی نابود شدند. در 1326 هندوستان پس از ۱۹۰ سال استعمار از انگلستان استقلال یافت.
انگلستان روند کشورتراشی پیرامون ایرانزمین را ادامه داد و در همین روز به سال ۱۳۵۰ زد و بندهای بینالمللی استان بحرین را از ایران جدا کرد و کشور بحرین به این شکل زاده شد.
در سال ۱۳۵۹ لخ والسا[8] رهبری اعتصابهای سراسر گدانسک[9] لهستان را بر عهده گرفت، در ۱۳۷۳ تروریست مشهور مارکسیست-لنینیست ونزوئلایی کارلوس شغال[10] که در اصل ایلیچ رامیرز سانچز[11] نام داشت، دستگیر شد و در ۱۳۸۶ چهار بمبگذاری انتحاری در شهرهای قحطانیه و جزیره که به کردهای ایزدی تعلق داشت، به مرگ بیش از پانصد تن و زخمی شدن ۱۵۰۰ تن دیگر انجامید. این ماجرا پس از حملهی بیستم شهریور (۱۱ سپتامبر) مرگبارترین عملیات تروریستی تاریخ بوده است. این بمبگذاری توسط سنیهای متعصب عراقی و احتمالاً با برنامهریزی القاعده انجام پذیرفته است. در ۱۳۸۷ هم ارتش روسیه شهر گوری[12] در اوستی[13] (ایرون) را اشغال کردند.
روز بیست و سوم امرداد سال ۱۳۹۲ رژیم نظامی حاکم بر مصر که تازه یک ماه پیش محمد مرسی را از قدرت کنار زده بود، به دنبال اعلام وضعیت اضطراری به جمعیتی که در حمایت از مرسی در میدان نهدا و ربعالادویه در قاهره تحصن کرده بودند حمله برد و فقط در یک روز بین ۸۰۰ تا ۲۶۰۰ تن را به قتل رساند و چند هزار تن را زخمی کرد. درست دو سال بعد در ۱۳۹۴ سفارت آمریکا در هاوانا بازگشایی شد و روابط کوبا و آمریکا پس از ۵۴ سال دوباره برقرار شد.
رخدادهای پراکندهی اجتماعی و فنی و فرهنگی این روز هم چشمگیر بوده است.
در سال ۸۹۸ شهر پاناماسیتی تأسیس شد.
در ۱۲۷۲ فرانسه اولین کشوری شد که خودروها را ثبت رسمی کرد و این مقدمهی پلاکگذاری خودروها بود.
در ۱۳۱۸ فیلم «جادوگر شهر اُز[14]» برای اولین بار در لسآنجلس به نمایش درآمد.
در سال ۱۲۸۰ گوستاو وایسکوپف (وایتهد[15]) هوانورد آلمانی نخستین پرواز با وسیلهای موتوری را به انجام رساند.
در ۱۳۱۲ اجاق هیزمشکنان در منطقهی کُسترِنج[16] ایالت اورگون آتشسوزی بزرگی در جنگلها ایجاد کرد که تا بیست روز بعد ادامه داشت و ۹۷۰ کیلومتر مربع جنگل را از بین برد.
زادگان و رفتگان
زادگان مشهور این روز عبارتاند از: لئوپولد هوفمان[17] آهنگساز اتریشی (۱۱۱۷)، ریچارد فون کرافت-اِبینگ[18] روانشناس پیشرو آلمانی و واضع کلمات سادیسم و مازوخیسم (۱۲۱۹)
در همین روز به سال ۲۸۱ هجری خورشیدی ابوالنجم بدر سپهسالار ایرانی خلیفه معتدی عباسی و نابودکنندهی قیام بردگان به رهبری صاحبالزنج درگذشت. کنستانتین فون نویراث[19] وزیر امور خارجهی هیتلر (۱۳۳۵)، اِنزو فِراری[20] رانندهی ایتالیایی ماشین مسابقهای و بنیانگذار شرکت فراری (۱۳۶۷) و الیاس کانتی[21] ادیب بلغاری (۱۳۷۳) هم در این روز درگذشتهاند.
[1] Lumière brothers
[2] Contrexéville
[3] Macbeth
[4] Duncan I
[5] Carlsbad
[6] Afonso de Albuquerque
[7] The Second Seminole War
[8] Lech Wałęsa
[9] Gdańsk
[10] Carlos the Jackal
[11] Illich Ramirez Sanchez
[12] Gori
[13] Ossetia
[14] The Wizard of Oz
[15] Gustave Whitehead
[16] Coast Range
[17] Leopold Hofmann
[18] Richard von Krafft-Ebing
[19] Konstantin von Neurath
[20] Enzo Ferrari
[21] Elias Canetti
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: