Humic acid
۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰-اسید هیومیک
اسید هیومیکها بقایای تجزیهشده مواد ارگانیک (آلی) هستند. آنها مولکولهای با زنجیری بلند، سنگین وزن و قهوهای رنگ هستند. آنها فقط یک نوع اسید نیستند. اسید هیومیک یک اسم کلی است که به ترکیب پیچیدهای از اسیدهای متفاوت قابل حل در محلول آلکالین گفته میشود. این اسیدها به طور طبیعی در چرخه حیات در خاک، اقیانوس و رودها وجود دارند.
خواص هیومیک اسید
1- ساختار خاک را بهبود میبخشد.
2- به ریشهزایی بهتر کمک میکند.
3- باعث نگهداری بیشتر آب در خاک میشود.
4- به رشد سریع باکتریهای مفید در خاک کمک میکند.
5- به انحلال و آزادسازی عناصر ماکرو و میکرو کمک کرده و در نتیجه نیاز به کودهای شیمیایی را به نحو محسوسی کاهش میدهد.
6- مقاومت به شوری را افزایش میدهد.
7- مقاومت به کمآبی را افزایش میدهد.
8- مقاومت به سرما را افزایش میدهد.
9- از سمیّت کودها و عناصر اضافی موجود در خاک میکاهد.
10- دوام اثر آن زیاد است و تا چند سال اثر آن در خاک باقی میماند.
11- مقاومت گیاه را در مقابل انواع بیماریها افزایش داده و نیاز به مصرف سموم را به نحو محسوسی کاهش میدهد.
12- سرعت جوانهزنی بذر را افزایش میدهد
13- خاصیت PHاسیدی این محصول به اصلاح خاکهای قلیایی کمک میکند
14- با طبیعت سازگار است و خطری برای گیاه و یا محیط زیست ندارد.
15- به حفظ توازن خاک کمک میکند.
16- به بهبود کیفیت محصول کمک میکند.
17- هیومیک اسید بهترین کلاتور طبیعی است.
اسید هیومیک از تبلیغات تا واقعیت
چنانچه در منابع آمده است اسید هیومیک شکل خام نوعی زغال سنگ گیاهی است. اولین بار دکتر لئونارد در ایالت داکوتای شمالی در آمریکا این معادن را کشف کرد سپس در بعضی از مناطق پر باران آفریقا نیز یافت شدند. اما تاکنون گزارشی از کشف این منابع در آسیای شرقی وجود ندارد.
بنابر این به اسید هیومیک تولید این کشورها باید به دیده شک نگریست. اکثر اسید هیومیک های موجود در بازار با مقدار زیادی اوره مخلوط می شوند و لذا به محض باز کردن درب گالن اسید هیومیک بوی تند آمونیاک به مشام می رسد. یک اسید هیومیک مرغوب هیچ بویی ندارد.
ضمن آنکه مدت کوتاهی پس از استفاده از این نوع اسید هیومیک (مخلوط با ازت) رشد زیاد ناشی از مصرف کود ازته بروز می نماید و این اتفاق این تلقی را ایجاد می کند که ترکیب مزبور کالای مرغوبی است اما در واقع چنین نیست.
نوع دیگر اسید هیومیک های موجود در بازار اسید هیومیک گرانول است که در واقع همان پودر زغال سنگ است که با بنتونیت و اوره گرانول شده است و مصرف آنها به دلیل وجود عناصر سنگین بسیار خطرناک است زیرا ۲ تا ۳ سال پس از مصرف، منجر به افزایش عارضه سرخشکیدگی در باغ خواهد شد که ناشی از اثرات مضر فلزات سنگین موجود در آنهاست و لذا به هیچ وجه نباید استفاده شود.
مصرف اسید هیومیک در محلولپاشی مناسب نیست
▪️مولکول اسید هیومیک بسیار بزرگ و حجیم می باشد به طوری که ورود آن به داخل سلولهای برگ غیر ممکن است اما در کودهایی که اسید فولیک همراه با اسید هیومیک است بدلیل کوچکتر بودن مولکول اسید فولیک و اثر آن به عنوان عامل کلات کننده، مصرف این نوع کودها همراه با کودهای محلولپاشی امکان پذیر است. بر این اساس مصرف اسید هیومیک به تنهایی به عنوان کود محلولپاشی که متداول شده است بسیار بی مورد است زیرا علاوه بر آنکه جذب نمی شود هیچ ماده مغذی نیز به همراه ندارد که در تغذیه موثر باشد.
نقش هیومیک اسید در بهبود ریشه زایی گیاهان
تأثیر هیومیک اسید بر رشد ریشه چنان واضح و شگرف است که در مواردی حجم ریشه را تا چند برابر افزایش میدهد. چنانکه همه میدانیم گیاهی که ریشههای وسیعتر و قویتر دارد سالمتر و مقاومتر نیز خواهد بود. تقویت ریشهزایی با مکانیسمهای متعددی مرتبط است. اولاً اصلاح ساختار فیزیکی خاک فضای مناسبتری را برای نفوذ ریشه ایجاد میکند. ثانیاً هیومیک اسید با افزایش نفوذپذیری سلولهای ریشه به جذب بهتر موادغذایی و توسعه بیشتر گیاه کمک مینماید. از اینها گذشته ثابت شده است که هیومیک اسیدبا تولید بیشتر اسیدهای نوکلئیک و اسیدهای آمینه تکثیر سلولی را در کل گیاه و بخصوص در ریشهها افزایش میدهد.
تأثیرهیومیکاسیددرجذب بهترموادمعدنی وبهبود کیفیت محصول
افت کیفیت محصولات کشاورزی واقعیتی است که همه به آن معترفند و آزمونهای متعدد آن را اثبات کرده است. در اینجا نیز هیومیک اسید با مکانیسمهای متعددی به جذب بهتر مواد معدنی و بهبود کیفیت محصول کمک میکند.
غالب مواد معدنی نظیر اکسیدها، کربناتها و سولفیدها برای گیاه قابل جذب نیستند و سولفاتها هم قابلیت جذب محدودی دارند. نقش هیومیک اسید خاک از یک طرف انحلال و جذب عناصر نامحلول از خاک و از طرف دیگر حفظ و نگهداری این عناصر در خود و انتقال آن در زمان مناسب به ریشه گیاه است. به این عمل تبادل کاتیونی نیز گفته میشود.
هیومیک اسید با بهبود تولید قند، پروتئین و ویتامین در گیاه و نیز تأثیر مثبتی که بر جنبههای مختلف فتوسنتز دارد نیز محتوای غذایی محصولات کشاورزی را افزایش میدهد.
هیومیک اسید سبب تقویت دیواره سلولی میشود. با این مکانیسم نفوذپذیری محصولات نسبت به قارچهایفاسد کننده در همه موارد اعم از غلات، میوهجات و سبزیجات کمتر شده و خاصیت انبارداری افزایش مییابد.
نقش هیومیک اسید در ایجاد توازن در عناصرغذایی خاک
مسأله توازن بحث بسیار مهم و پیچیدهای است. دیر زمانی نیست که دانشمندان دریافتهاند که تنها تأمین عناصر مورد نیاز گیاه برای رشد و سلامت آن کافی نیست، بلکه تأمین متوازن عناصر بسیار مهمتر است.
عدم تعادل در خاک چه مشکلی ایجاد میکند؟اولین مشکل در جذب خودنمایی میکند. برای نمونه بیشبود فسفر میتواند مانع جذب آهن، روی، کلسیم و… شود. چرا که فسفر با این عناصر تولید فسفاتهای نامحلول میکند.
به همین ترتیب بیشبود هر عنصری در خاک برای جذب یک یا چند عنصر دیگر مزاحمت ایجاد میکند.خاک نامتوازن، گیاه بیمار و گیاه نامتوازن، حیوان و انسان نامتعادل ایجاد میکند. برای بازگشت به تعادل مجدد چارهای جز این نیست که باز از خاک شروع کنیم و در این راه هیومیکها ابزار بسیار کارا و مفیدی هستند.
مصرف اسید هیومیک در خاک های رسی موجب کاهش تثبیت پتاسیم و افزایش جذب پتاسیم گردید.در مطالعه به عمل آمده در فلوریدا امریکامصرف اسید های هیومیک رشد درخت مرکبات تازه کاشته شده را 250 درصد افزایش داد. در همان آزمایش علائم بیماری زوال درختان پیر مرکبات را کاهش داد.
لازم به ذکر است کود هیومیک اسید در تمام محصولات زراعی و باغی بر حسب نیاز توصیه می شود.