ҒОЙ шылауы

Ғой (қой, ғо, қо) - belirtme ve bitirme anlamlı bağlaç. Türkçe'de tam çevirisi olmadığı için günlük çok kullanılan örneklerle anlatmaya çalışacağım.

İlk önce, ғой, қой, ғо, қо hangisi hangi yerde kullanıldığını öğrenelim. Ғой ile ғо hiç farkı yok, sadece hızlı konuştuğunuzda son Й hafini söylemek istemediğinizde onu "yutabilirsiniz". Қой ile қо bağlaçları da aynı.

Қой(қо) bağlacı sadece ünsüz sessizlerden sonra, diğer sessiz, seslilerden sonra Ғой(ғо) kullanılır.

Қой(қо) sadece ünsüz sessizlerden sonra kullanılır

Mesela:

АйттЫ Ғой - Söyledi ya (Ы harfi sesli onun için Ғой)

АйттыҚ Қой - Söyledik ya (Қ harfi ünsüz sessiz onun için Қой)

АйттыМ Ғой - Söyledim ya (M harfi iyelik sessiz onun için Ғой)

ТаС Қо - Bu taş! (C harfi ünsüz sessiz onun için Қой)

ЖануаР Ғо - Bu hayvan! (M harfi iyelik sessiz onun için Ғой)

Şimdi bağlacın anlamlarına bakalım.

1.anlamı - Türkçe'deki "ya" gibi olabilir. Mesela:

Айтты - Söyledi (sadece haber, hiç duygu yok)

Айтты ғой! - Söyledi yaa! (birisi uyardı biz onu dinlemidiğimiz gibi duydu var)

Алмады ғой - Almadı ya

Бардық қо(й) - Gittik ya

Бұл аз ғо! - Bu az yaa!

Yani, belirtme anlamında. Sadece söyledi diyebiliriz, ama biz onun söylediğini belli etmek istiyoruz. O yüzden Söyledi yaa deriz. Kazakça'da ya yerine Ғой, қой bağlaçları kullanılır.

2.anlamı - istek anlamında da olabilir. Türkçe'deki -sana, -sene gibi. Mesela:

Ала ғой - Alsana!

Бере ғо - Versene!

Келе ғой, балам! - Gelsene yavrum!

3.anlamı - bitirme anlamında. Türkçe'deki YA-ya yakın. Mesela:

Ол, енді, кетті ғо - O gitti ya! (üzüntü, yapabilecek şey yok)

Бітті ғо, шарамыз жоқ - Bitti ya, çaremiz yok! (üzüntü)