تربیت فرزندان در اسلام
نویسنده: یوسف محمدالحسن - عبدالله دارابی
بسم الله الرحمن الرحیم
خداوند تبارک و تعالی میفرماید: ﴿وَٱلَّذِينَ يَقُولُونَ رَبَّنَا هَبۡ لَنَا مِنۡ أَزۡوَٰجِنَا وَذُرِّيَّٰتِنَا قُرَّةَ أَعۡيُنٖ وَٱجۡعَلۡنَا لِلۡمُتَّقِينَ إِمَامًا ٧٤﴾ [الفرقان:۷۴].
«مؤمنان کسانیند که میگویند: پروردگارا! همسران و فرزندانی به ما عطا فرما که باعث روشنی چشمانمان گردند و ما را پیشوا و قدوۀ پرهیزگاران بگردان».
و میفرماید: ﴿يَٰٓأَيُّهَا ٱلَّذِينَ ءَامَنُواْ قُوٓاْ أَنفُسَكُمۡ وَأَهۡلِيكُمۡ نَارٗا وَقُودُهَا ٱلنَّاسُ وَٱلۡحِجَارَةُ عَلَيۡهَا مَلَٰٓئِكَةٌ غِلَاظٞ شِدَادٞ لَّا يَعۡصُونَ ٱللَّهَ مَآ أَمَرَهُمۡ وَيَفۡعَلُونَ مَا يُؤۡمَرُونَ ٦﴾ [التحریم:۶].
«ای مؤمنان! خود و خانوادۀ خویش را از آتش دوزخی برحذر دارید که هیزم آن انسانها و سنگها است فرشتگانی بر آن مأمورند
که خشن و بسیار سختگیر و زورمند هستند و در آنچه به آسمانها دستور داده میشود نافرمانی نمیکنند و همان چیزی را انجام میدهند که بدان مأمورند».
از ابوهریرهس نیز روایت شده است که: پیامبر خدا ج فرمودند: (هرگاه که انسان مُرد پروندۀ اعمالش بسته میشود. مگر سه چیز نباشد: صدقۀ جاریه مانند ساختن مسجد، جاده و غیره، علمی که دارای نفع و فایده باشد و نفع آن به دیگران برسد و فرزند صالحیکه برای ایشان دعای خیر کند)[۱].
مقدمه
الحمد لله رب العالمین والصلاة والسلام علی أشرف الأنبیاء والمرسلین وعلی آله وأصحابه أجمعین!
بسیار بر سر زبان مردم جاریست و گفته میشود که فلان دولت، دولتی قوی و نیرومند است و فلان امت، امتی توانا و دارای مقامی والاست و کسی فکر نمیکنند که با چنین دولتی به علت توان و قدرت فوقالعادهاش بجنگند.
یکی از پشتوانههای این نیروها، قدرت اقتصادی، نظامی، علمی و فرهنگی میباشد و از همۀ اینها مهمتر، قوت و نیروی بشری است؛ زیرا نیرو و قدرت بشری، اساسی است که نیروهای دیگر مبتنی بر آن هستند. اسلحه هر چند پیشرفته و متنوع باشد تا وقتی که کسی نباشد آن را به کار ببرد و از آن استفاده کند، نفعی ندارد. اموال و داراییها نیز هر چند زیاد باشد، اگر کسی نباشد که آن را به کار بیندازد و آن را در جهتهای صحیح و درست بکار ببرد بدون فایده میباشد مادام از این جهت میبینیم که امتهای دیگر به آماده کردن افراد و رشد و پرورش دادن فرزندان و آماده کردن امکانات آنها اهتمام خاصی دادهاند تا برای مردم و وطنشان خدمتگزارانی باشند و بدانها خدمت کنند.
شایسته است مسلمانآنهم به تربیت افراد و فرزندان خود اهتمام ورزند و بدانها توجه کنند تا به آن درجه از خیریّت و خوب بودن برسند که امت اول محمد ج رسیدند: خوب بودنیکه خداوند آنها را وصف میفرماید به اینکه: ﴿خَيۡرَ أُمَّةٍ أُخۡرِجَتۡ لِلنَّاسِ تَأۡمُرُونَ بِٱلۡمَعۡرُوفِ وَتَنۡهَوۡنَ عَنِ ٱلۡمُنكَرِ﴾ [آل عمران:۱۱۰].
«شما خوبترین امتی بودید که به سود مردم آفریده شدید از آن جهت که امر به معروف و نهی از منکر میکنید».
بعضی خوب بودنشان به خاطر اعمالشان و انجام کار دعوت و دستور به معروف دادن و نهی از منکر کردن است نه چیز دیگر و لازم است مسلمانان خودشان را از این گودال و سقوطیکه به آن دچار شدند و شأن و منزلت خود را گم کردند بیرون آمده و بیدار شوند تا حال و وضعیت آنها نیز مانند سایر امتهای دیگر نشود. همانطور که رسولالله ج از آن خبر داده و فرموده است. (نزدیک است که امتهای دیگر بر شما حمله کنند همانطور که خورندگان بر خوراک حمله میکنند. فردی از آن میان گفت: آیا از کم بودن تعداد ماست؟ فرمود: بلکه تعداد شما زیاد است ولکن خس و خاشاک و آشغال هستید. مانند خس و خاشاک بالای آب و خداوند، ترس و هیبت شما را از دل دشمنانتان بیرون میآورد و خداوند در دلهایتان وهن قرار میدهد. یکی گفت: یا رسولالله! وهن چیست؟ پیامبر ج فرمودند: حب و دوستی دنیا و کریه و ناپسند دانستن مرگ و یا از مرگ بیزار بودن و به دنیا چسبیدن)[۲].
موضوع این کتاب نیز گامی است که بدین منظور برداشته شده است.
اهمیت خانواده در اسلام
خانواده چه در جامعههای اسلامی و یا غیر اسلامی در تربیت و پرورش دادن نقش زیادی دارد، زیرا اولین مکان و پرورشگاهی است که طفل در آنجا رشد میکند و پرورش مییابد و از افراد آن خانواده متأثر میشود. در نتیجه خطرناکترین و مهمترین مرحلۀ تربیت بچه، سالهای اول زندگی او یعنی سالهای قبل از مدرسه رفتن است؛ زیرا آنچه در این سن در دل بچه کاشته میشود بسیار عمیق و ریشهدار است. به طوریکه هرگز کسی نمیتواند آن را از بین ببرد و یا تغییر دهد.
از اینجاست که خانواده در ساختن جامعه نقش بزرگی ایفا میکند؛ زیرا سنگ اساس و زیربنای ساختن جامعه است و اولین دانشگاه و یا پرورشگاهی است که افراد را تربیت میکند و پرورش میدهد و آنها را فارغالتحصیل مینماید. دشمنان اسلام در این مسألۀ بسیار حساس، کوتاهی نکردهاند و برای نابودی خانواده و ویران کردن آن تمام سعی و تلاش و امکانات خود را به کار گرفتهاند. نمونههای زیر از جمله روشهایی است که برای به تحقق رساندن برنامههایشان به کار بردهاند:سبحان ربک ربّ العزةِ عمّا یصفون وسلام علی المرسلین والحمد لله ربّ العالمین
ادامهی مطلب را در سایت بخوانید
مطالب مرتبط:
آسیبشناسی تربیت مهارتزدا (تربیت پاستوریزهای)
آسیبشناسی تربیت امنیّتزدا (تربیتگلخانهای)