subtracted cloning
H. Rasouli. PhD student of Agricultural Biotechnology, TMU, Tehran, Iranروش Subtracted cloning یا کلونسازی تفریقی یک روش مولکولی برای شناسایی ژنهایی است که در یک نمونه (مثلاً بافت، سلول یا شرایط خاص) بیان میشوند، ولی در نمونهی دیگر بیان نمیشوند یا کمتر بیان میشوند. این روش عمدتاً برای یافتن ژنهای خاص شرایط یا تفاوتهای بیان ژنی بین دو نمونه به کار میرود.
هدف:
یافتن ژنهایی که فقط در شرایط خاص (مانند یک بیماری، تیمار، بافت خاص یا مرحلهای از رشد) بیان میشوند.
روش کلی چگونه است؟
- تهیه cDNA از دو نمونه:
- یک نمونهی "آزمایشی" (tester) که در آن ژنهای خاص بیان میشوند.
- یک نمونهی "مرجع" یا "کنترل" (driver) که ژنهای معمولی یا مشترک را دارد.
- هیبریداسیون cDNAها:
- cDNAهای مشترک بین دو نمونه به هم متصل میشوند (دو رشتهای میشوند).
- ژنهایی که فقط در نمونهی "آزمایشی" وجود دارند، دو رشتهای نمیشوند و قابل تفکیک هستند.
- حذف دو رشتهایها (ژنهای مشترک) و نگهداری تکرشتهایها (ژنهای خاص).
- کلونسازی ژنهای باقیمانده (یعنی ژنهایی که در نمونهی "آزمایشی" بیان شدهاند اما در "کنترل" نه).
کاربردها:
- شناسایی ژنهای مرتبط با بیماریها (مثلاً سرطان).
- بررسی ژنهای فعال در مراحل خاص رشد گیاه یا جانور.
- مطالعه تفاوتهای ژنی بین سویههای مقاوم و حساس.
- کشف مارکرهای بیولوژیکی جدید.