دماوند آتشفشان خاموش یا نیمه فعال؟
(خانواده نور) Muhamadبه طور قطع اکثریت مردم با کوه دماوند یا نقاشی که بر پشت اسکناس ده هزار ریالی قرار دارد آشنا هستند. دَماوَند کوهی در شمال ایران است که بلندترین کوه ایران و بلندترین آتشفشان آسیا و خاورمیانه است. این کوه از سوئی به یک نماد برای استقامت در برابر سختی بدل شده و در ادبیات و اشعار مختلفی نشانی از آن بر میخیزد از شاهنامه گرفته تا ابیاتی از شعر نو ولی انچه که در اینجا حائز اهمیت است این است که کوه دماوند آنچنان که قبلا گفته می شد یک آتشفشان خاموش نبوده، بلکه فعالیتهایی بروی سطح آن در طول ادوار مختلف مشاهده شده است.
متن گزارش:
در 12 جولای سال 1993 و 1 آگوست سال 1999 یک تیم اعضامی از ژنو با رصد فعالیتهای کوه دماوند فعالیت ثبت شده که در سایت ولکانو دیسکاوری قرار گرفته بر این قرار بوده است. کشف یک شکاف در دهانه کوه که گازهایی غنی از SO2 یا گوگرد دیاکسید را در دمای حدود 50 درجه سانتی گراد منتشر میکند و رسوبات گوگرد در دامنه های کوه مشاهده گردیده است.
اندکی در زمان جلوتر رفته و به سال 2007 می رسیم یا زمانی که مجددا فعالیتهای وسیعتری در سطح کوه مشاهده گردیده، گزارش این اکتشافات در سایت دماوند دی ای قرار دارد.
متن گزارش:
در 5 آپریل 2007 گازهای معمول گوگردی در دهانه اصلی و ضلع جنوبی آن رصد شده است. این فغالیت از ژوئن 2007 شروع شده و انتشار فعلی آن تا سال 2012 ادامه داشته است وضعیت اتشفشان طی این مدت ثابت بوده و هیچ علامتی از جریان گذازه سقوط خاکستر یا فوران در منطقه و لرزش ثبت نگردیده است.
در اپریل 2012 یک فعالیت جدید در سمت غرب دهانه مشاهده شده که با توجه به فعالیت های مربوطه در این مدت شاهد بالا رفتن دمای چشمه های طراف کوه بوده ایم.
فعالیتها در سال 2014 با بالا گرفتن آب و سیلاب نزدیک کوه و فعالیت مجدد گوگردی مجددا از سر گرفته می شود.
کلیپی از انتشار گاز گوگردی در سال 2014: https://bit.ly/2QnVjye
و اما برای روشن شدن موضوع اندکی به اواخر سال 2018 و فعالیتهای طی این مدت اشاره میکنیم. در 31 آگوست 2018 با آب شدن و ذوب بخش اعظمی از برف دماوند سیل هولناکی در گزنگ مازندران تشکیل شد که از نظر کارشناسان فرانسوی این رخداد می تواند دلیلی خارج از گرمایش زمین باشد.
کلپیی از سیل گزنک سال 2018: http://bit.ly/2CN23SF
یرونیوز نیز در 31 دسامبر 2018 مقاله ای تحت عنوان «آتشفشان دماوند آنچنان هم خاموش نیست» منتشر کرد که در این مقاله با پروفسر دکتر مهدی معتق در مورد آتشفشان ها سوال و تجاربی که در دست بود را در اینجا بیان میکند و آنچه به مهمی در این مقاله مشاهده می گردد ضرورت بررسی مداوم رفتار آتش فشان دماوند است. دکتر معتق قبلا نیز در سال 2016 در مورد زلزله محقق نبودن پیش بینی زلزله تهران گفته بود.
در 3 فوریه 2019 یا یک روز قبل اخباری ضد و نقیض از وجود داشتن بوی مرموزی در نواحی وسیع گزارش های متعددی در سطح اینترنت منتشر شد با توجه به گزارشات موجود حجم وسیعی از تراکم بوی نامطبوع به نواحی مرکز و جنوب تهران محدود نشده و حتی در بخش هایی از غرب نیز وجود داشت با توجه به اطلاعات موجود در واحد مدلسازی سامانه کنترل کیفیت هوای تهران و به نقل از ایسنا شب گذشته جهت باد شمال شرق به سمت جنوب غرب بوده و غلظت همه آلایندهها اعم از ذرات معلق کوچکتر از دو و نیم میکرون، ۱۰ میکرون و دی اکسید گوگرد بالا رفته است. اینها نشان میدهد که منشاء گوگرددار باعث افزایش شاخص آلایندهها شده است.
با توجه به جهت بادها و توزیع بوی نامطبوع در اقسانقاط تهران می توان دو عامل را برای این موضوع در نظر گرفت که در انتها به آنها پرداخته خواهد شد.
سولفید هیدروژن و کربن دی اکسید که بویی شبیه به تخم مرغ فاسد شده دارند قبل از فوران گدازه از کوه آتشفشانی در مناطق مجاور و تحت الشعاع مسیر جابه جایی باد استشمام می شود. در طبیعت، سولفید هیدروژن در گازهای آتشفشانی و مکان های مرطوب یافت می شود، که به علت فلور باکتری، مواد آلی حاوی گوگرد تجزیه می شوند.
تراکم لرزش در طی دو سال متمادی در منطقه دماوند نیز می تواند دلیلی بر فعال بودن دماوند داشته باشد. داده های بروی نقشه توسط سامانه مركز زلزله شناسي اروپايي و مديترانه EMSC دریافت و نمایش یافته است.
آنچه که در اینجا بیان شد تنها برای آگاهی یافتن از فعالیت دماوند بود و توجه به این نکته بسیار مهم است که رویدادهای دماوند مورد پیگیری قرار بگیرد که با توجه به رخدادهای طی سالهای اخیر و فعالیت بیشتر این کوه آتشفشانی هر لحظه ممکن است اتفاقی در شرف وقوع باشد. با توجه به جهت بادها در روز گذشته دو عامل می تواند سبب پیداش این بوی نامطبوع باشند یکی اینکه بو از مرکز شهر به سر تا سر شهر از طریق باد انتقال یافته و یا در نگاهی دیگر SO2 از طریق فعالیتهای تشدید یافته کوه دماوند به نواحی اطراف و مخصوصا تهران کشیده شده باشند.
کاری از کانال تلگرامی خانواده نور
منابع:
https://www.volcanodiscovery.com/damavand-earthquakes/archive/2012-jun.html
https://volcano.si.edu/volcano.cfm?vn=232010
https://www.volcanodiscovery.com/damavand.html
http://volcanoes.einnews.com/article/469278292/lCdZ5PEa64Usv6s8?lcf=s90EJjRPDE3lCv475PX8Hw==#_=_