میکروپلاستیکها در بدن انسان
جاناتان واتس / برگردان: گلبرگ برزینجامعه نو: بنابر تحقیقات به عمل آمده جدید، برای نخستین بار در مدفوع انسان میکروپلاستیک یافت شده که نشان دهنده وجود این ذرات ریز در زنجیره غذایی انسان است. در این پژوهش کوچک، چند داوطلب از اروپا، ژاپن و روسیه شرکت کردهاند و ذرات میکروپلاستیک در مدفوع همه آنان یافت شده است. در این یافتهها، ۹ نوع مختلف از ۱۰ نوع پلاستیکی که در جستجوی آن بودهاند، در اندازههای ۵۰ تا ۵۰۰ میکرومتر دیده شده است. انواعی که بیش از بقیه دیده شده پلیپروپیلن و پلیاتیلن ترفنالات بوده است. به طور متوسط ۲۰ ذره میکروپلاستیک در هر ۱۰ گرم یافت شده است. میکروپلاستیک به ذرات کوچکتر از ۵ میلیمتر گفته میشود که در تولیداتی مانند مواد آرایشی به کار میرود، اما از تجزیه قطعات بزرگتر پلاستیک نیز، به خصوص در دریا، به وجود میآید.
بنا بر این تحقیق، پژوهشگران تخمین میزنند که «میکروپلاستیکها احتمالا در مدفوع ۵۰ درصد از جمعیت وجود دارد.» و البته تأکید دارند که باید تحقیقات بیشتری در این زمینه انجام شود. این آزمایشات را آژانس محیط زیستی اتریش با استفاده از شیوه جدیدی انجام داده که به گفته پژوهشگران بر مقدار زیاد میکروپلاستیک موجود در زنجیره غذایی صحه گذارده است. نمونههای گرفته شده از داوطلبان به آزمایشگاهی در وین فرستاده شده و با میکروطیفسنج مادون قرمز مورد آزمایش قرار گرفته است.
فیلیپ شوآبل، پژوهشگر ارشد این تحقیق در دانشکده پزشکی وین میگوید: «این نخستین پروژه مطالعاتی در این زمینه است و مهر تأییدی است بر آنچه ما مدتها به آن ظنین بودیم. اینکه پلاستیک درنهایت به احشاء آدمی راه یافته است. ای امر برای ما باعث نگرانی جدی است، به خصوص برای افرادی که به بیماریهای معدی و رودهای مبتلا هستند.»
در تحقیقات پیشین، پلاستیک در احشای ماهی یافت شده بود. میکروپلاستیک همچنین در آب لولهکشی سراسر جهان، در اقیانوسها و در حشرات پرنده نیز دیده شده است. اخیرا در طی بررسیهایی در ایتالیا، میکروپلاستیک در نوشابههای غیرالکلی یافت شده است. در پرندگان نیز بلع پلاستیک باعث تغییرشکل زائده کوچک انگشت شکلی در روده گشته که جذب آهن را مختل کرده، به کبد این جانوران فشار میآورد.
شوآبل که قرار است گزارش این تحقیق را امروز، ۲۳ اکتبر، در وین ارائه دهد، میگوید: «کوچکترین ذرات میکروپلاستیک میتوانند به جریان خون و سیستم لنفاوی وارد شده، حتی به کبد راه یابند. حال که ما مدرکی دال بر وجود میکروپلاستیک در بدن انسان در دست داریم، باید تحقیقات بیشتری در زمینه تأثیر این امر بر سلامت انسان به عمل آوریم.» پژوهشگران میگویند: «ذرات پلاستیک در احشاء میتواند بر واکنش ایمنی دستگاه گوارش اثر بگذارد یا سبب انتقال مواد شیمیایی سمی و پاتوژنها شود.»
منشأ پلاستیک یافت شده در نمونههای مدفوع افراد داوطلب نامشخص است. یادداشتهای برنامه غذایی روزانه این افراد نشان میدهد که آنها غذاهای بستهبندی شده در لفاف نایلونی یا آب در بطریهای پلاستیکی به مصرف رساندهاند. هیچ کدام از این افراد گیاهخوار نبودهاند و سه چهارم آنها ماهی صید دریا میخوردهاند. دانشمندان هنوز اطلاعات چندانی در زمینه اثرات میکروپلاستیکها در بدن انسان ندارند، هرچند بسیاری از مطالعات نشان از وجود آن در غذاهایی مانند ماهی دارد. استفاده از پلاستیک در زندگی مدرن چنان فراگیر است که خارج کردن آن از زنجیره غذایی بسیار دشوار خواهد بود. در سراسر جهان، در هر دقیقه، یک میلیون بطری پلاستیکی خریداری میشود و انتظار میرود این رقم تا سال ۲۰۲۱، بیست درصد افزایش یابد. در عین حال گامهایی در زمینه کاهش آلودگی فزاینده پلاستیک برداشته میشود. برای مثال ممنوعیت استفاده از ذرات پلاستیکی در اسکرابها و برخی مواد شوینده صورت و بدن در برخی حوزهها. به علاوه ۸ میلیون تن پلاستیکی که سالانه به دریاها ریخته میشود نیز هدف پیکارهای بیشتری، از سوی سازمان ملل و دیگر سازمانها است، به خصوص به علت خطراتی که این آلودگی برای موجودات دریایی ایجاد میکند. بسیاری از ماهیها و موجودات آبزی این پلاستیکها را به اشتباه به جای غذا مصرف میکنند. تهیهکنندگان این مقاله جدید بر نیاز به کاهش استفاده از پلاستیک و بر افزایش بازیافت و بهسازی روشهای از بین بردن زباله تأکید دارند. فشار برای انجام اقداماتی در این زمینه بیشتر شده است؛ چنانچه اوایل امسال (میلادی) پارلمان اروپا به ممنوعیت استفاده از پلاستیک در مواد آرایشی رأی داد.
کمیسیون اروپا نیز ممنوعیت تولید مواد پلاستیکی یک بار مصرف، مانند گوش پاککن و نی نوشابه را در نظر دارد و کشورهای عضو اتحادیه اروپا را تشویق میکند تا به منظور پاکسازی اقیانوسها تولیدکنندگان را مجبور به پاکسازی زباله نمایند. تا سال ۲۰۲۵، ملل اروپا باید ۹۰درصد بطریهای پلاستیکی یک بار مصرف را جمع نمایند. برخی کشورها کیسههای پلاستیکی را به طور کلی ممنوع کرده و بسیاری از شهرها تلاش دارند تا نی نوشابه و دیگر تولیدات یک بار مصرف دیگر را نیز ممنوع نمایند. اما، منتقدان میگویند این اقدامات برای برخورد با مشکلی که ابعادی چنین عظیم یافته، نه تنها دیر که ناکافی و بیحاصل است.
منبع: گاردین