بحران بزرگ‌تر از نفت ۱۰۰ دلاری | گازوئیل؛ بمب تورمی اقتصاد جهان

درحالی‌که قیمت نفت خام در محدوده ۱۰۰ دلار قرار دارد، بحران خطرناک‌تری در بازار جهانی انرژی شکل گرفته است. بحران جهش قیمت گازوئیل و سوخت هواپیما که می‌تواند از پالایشگاه‌ها به کارخانه‌ها، مزارع و در نهایت سفره میلیاردها مصرف‌کننده منتقل شود.

🔹آدام توز، مورخ و تحلیلگر اقتصادی، در گفت‌وگو با فارن‌پالیسی هشدار می‌دهد که مشکل اصلی جهان دیگر صرفاً کمبود نفت خام نیست، بلکه اختلال در تولید فرآورده‌های پالایشی است.

🔹جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، اختلال در تنگه هرمز و خروج بخشی از ظرفیت پالایشی خلیج فارس از مدار، عرضه گازوئیل را محدود کرده است. هم‌زمان، حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه، بحران را تشدید کرده‌اند. توز تأکید می‌کند که برخلاف نفت خام، ظرفیت پالایش به‌سرعت جایگزین نمی‌شود؛ ساخت پالایشگاه‌های بزرگ ممکن است تا یک دهه زمان ببرد.

🔹اروپا طی چند دهه مصرف خودروهای دیزلی را گسترش داد؛ به‌طوری‌که سهم آنها از حدود ۱۰ درصد در اواخر دهه ۱۹۸۰ به بیش از ۵۰ درصد در اوایل دهه ۲۰۱۰ رسید. این سیاست، اروپا را به واردات گسترده گازوئیل وابسته کرد. پس از تحریم فرآورده‌های روسیه در سال ۲۰۲۳، واردات اروپا به خاورمیانه و هند منتقل شد؛ مسیرهایی که اکنون با بحران مواجه‌اند.

🔹درحالی‌که اروپا با کمبود ساختاری گازوئیل مواجه است، هند، کره‌جنوبی و چین به دلیل ظرفیت پالایشی گسترده موقعیت بهتری دارند. توز می‌گوید بریتانیا حدود ۴۰ روز ذخیره گازوئیل دارد، درحالی‌که ذخایر آلمان معادل ۴۰۰ روز مصرف است.

🔹احتمال محدودیت صادرات گازوئیل آمریکا نیز مطرح است. توز هشدار می‌دهد چنین تصمیمی می‌تواند با پرکردن مخازن، پالایشگاه‌ها را به کاهش تولید وادار کند و قیمت سایر فرآورده‌ها را افزایش دهد.

🔹گازوئیل سوخت حیاتی کامیون‌ها، کشتی‌ها و ماشین‌آلات کشاورزی است. افزایش قیمت آن هزینه تولید و حمل مواد غذایی را بالا می‌برد. به گفته توز، حدود ۳۰ درصد مصرف انرژی با تعریف گسترده به زنجیره غذایی مربوط می‌شود.

نظرات و مطالب خود را برای انتشار در نشریه به آدرس تلگرام زیر ارسال کنید:

@Nehzatazadiran