Жигар циррози ҳақида.

Жигар циррози қандай касаллик ва унга хос қандай яширин симптомлар бор?

Жигарнинг буткул ишдан чиқишига олиб келадиган цирроз касаллиги нафақат спиртли ичимликка муккасидан кетган кишилар, балки бошқаларда ҳам кузатилиши мумкин.

Жигар циррози қандай касаллик?

Цирроз бу исталган сурункали жигар касаллигининг энг сўнгги босқичи. Бунда инфекция, спиртли ичимлик ва бошқа сабаблар таъсири остида жигар ҳужайралари ўлади ва ўрнини бириктирувчи тўқималар эгаллайди. Оқибатда жигар ўз вазифасини бажара олмайди, ички қон айланиши ишдан чиқиб, жигар етишмовчилиги ривожланади.

Цирроз ривожланишига нима сабаб бўлади?

80 фоиз ҳолларда цирроз спиртли ичимлик сабаб келиб чиққани билан айрим пайтларда уни оғзига олмаган одамда ҳам касаллик кузатилиши ва бунга қуйидагилар сабаб бўлиши мумкин:

сурункали вирусли гепатит (B, C);

ўт йўли касалликлари;

дорилардан ва кимёвий заҳарланиш;

рационда оқсил ва витаминларнинг сурункали танқислиги;

моддалар алмашинуви билан туғма жиддий муаммоларнинг борлиги.

Жигар циррозини қандай қилиб пайқаш мумкин?

Касаллик уч босқичда бўлади. Деярли симптомсиз кечадиган биринчи босқичдаги касалликни фақатгина таҳлиллар билан аниқлаш мумкин. Билирубин миқдори ортиб, протромбик кўрсаткичининг миқдори пасаяди. Агар касаллик шу босқичда аниқланса, парҳез ва турмуш тарзини ўзгартириш орқали унинг ривожланишини секинлаштиради. Иккинчи босқичида ҳам касалликнинг ривожланиб кетишини секинлаштирса бўлади. Айнан шу сабаб ҳам қуйидаги симптомлар кузатилганда зудлик билан шифокорга мурожаат қилиш керак.

ҳолсизлик;

апатия (лоқайдлик);

бош оғриғи;

кўнгил айниши;

диарея;

ўнг қовурға остида дискомфот;

бурун қонаши;

милкларнинг қонаши;

соч тўкилиши.

Учинчи босқич терминал ҳисобланади. Бунда фақат бириктирувчи тўқималардан иборат бўлиб қолган жигар биронта ҳам вазифани бажара олмайди ва циррозга хос кенг тарқалган симптомлар: терининг сарғайиши, қориннинг шишиши ва катталашиши, юз ва оёқлар шишиши кузатилади.

Жигар нега оғрийди?

Ушбу органни мутлақо сездирмасдан зарарлаш имконига эга бўлган ўнлаб касалликлар мавжуд. Қуйида энг кўп тарқалганлари келтирилган.

Вирусли гепатит

Геп А, В, С ёки D гепатовирусларидан бири чақирган жигар яллиғланиши ҳақида кетмоқда. Улар орасида энг кам зарарлиси (шартли равишда, у ҳам баъзи ҳолатларда ўлимга етаклаши мумкин) — А туридаги вирус бўлиб, халқ орасида сариқ ёки Боткин касаллиги деб юритилади. У «кир қўллар» классик касаллигидир: бошқа ичак инфекциялари каби, ифлосланган озиқ-овқат орқали юқади — масалан, ювилмаган мевалар ёки сув. Боткин касаллигининг асосий афзаллиги шундаки, у яққол сезилади, олдини олишнинг иложи бор (А вирусли гепатитдан эмлашлар мавжуд) ва кўп ҳолатларда даволанишдан сўнг жигарда асорат қолмайди.

В, С ёки нисбатан кам учровчи D вируслари жиддий ҳисобланади. Биологик суюқлик орқали юқади. Эмлаш мавжуд эмас, аломатлар, қоидага мувофиқ, ўзини кўп сездирмайди ва уларни одатий дармонсизланиш билан адаштириш мумкин. Вақт ўтиши билан эса ушбу гепатоинфекциялар кўп ҳолларда сурункалига айланади. Оқибатда гепатитнинг ҳар қайсиси цирроз, жигар етишмовчилиги ёки ҳаттоки жигар раки даражасигача ўсиши мумкин.

Жигар оғриганда нима қилиш керак?

Такрорлаймиз: иложи борича тезроқ докторга кўрининг. Тиббиёт ходими шикоятларингизни тинглайди, кўрик ўтказади, қорин соҳасини пайпаслаб кўради ва катта эҳтимол билан қон таҳлилини маслаҳат беради — жигар тажрибаси ва вирусли гепатит учун тест. Улар сизнинг жигарингиз қанчалик соғломлигини умумий жиҳатдан аниқлашга ёрдам беради.

жигар ва ўт ҳайдаш йўлларида УТТ — орган ва тахминий зарарланиш ҳажмини аниқлаш учун;

Кейинги даволаш курслари таҳлиллар жавобига қараб белгиланади. Жигарни ўз ҳолатига қайтариш учун баъзида ҳаёт тарзига ўзгартириш киритишнинг ўзи ҳам етарли бўлади:

ортиқча вазндан халос бўлиш;

ёғли овқатларни камайтирган ҳолатда соғлом парҳезга амал қилиш.

Бухоро шахар 2-оилавий поликлиника бош врач ўринбосари : Умарова.М.У