X Sasa Inafichua Location Halisi za Akaunti: Uwazi Mpya, Utata Mpya. - TeknoKona Teknolojia Tanzania

Katika ulimwengu wa mitandao ya kijamii, taarifa kuhusu siasa, kiwango cha ushawishi na maoni ya jumla huenea kwa kasi isiyo ya kawaida. Hivi karibuni, mtandao wa X (zamani Twitter) umeanzisha kabisa kipengele kipya kinachoitwa “About This Account”, ambacho kitaonyesha baadhi ya data za msingi za akaunti: tarehe ya kujiunga, mahali akaunti inavyopimwa kuwa ipo, mabadiliko ya jina la akaunti, na chanzo cha programu ya kujiunga. Hii ni hatua ya wazi kuelekea kuongeza uwazi wa wamiliki wa akaunti, lakini pia inaibua maswali makubwa kuhusu faragha, ulinzi wa taarifa na hatari za upotoshaji.

Kipengele Kipya: Je, Kinafanyaje?

• Akaunti ya mtumiaji sasa ina sehemu inayoweza kuangaliwa chini ya “Joined” tarehe ambayo inaonyesha: “Account based in [nchi/eneo]

• Akaunti pia inaweza kuonyesha kuwa imeunganishwa kupitia duka la programu (app store) ya nchi fulani, na inaweza kujumuisha onyo ikiwa inazua shaka ya VPN.

• X inasema data hiyo inaweza kutofautiana ikiwa mtu anatumia VPN, anasafiri, au ana vifaa vinavyotokea nchi tofauti.

• Mtumiaji anaweza kuchagua kuonyesha eneo “nchi” au upande mpana kama “eneo/continent” ikiwa anatambua hatari ya kuonyesha nchi kamili.

Akaunti ya mtumiaji sasa ina sehemu inayoweza kuangaliwa chini ya “Joined” tarehe ambayo inaonyesha: “Account based in [nchi/eneo]

Akaunti pia inaweza kuonyesha kuwa imeunganishwa kupitia duka la programu (app store) ya nchi fulani, na inaweza kujumuisha onyo ikiwa inazua shaka ya VPN.

X inasema data hiyo inaweza kutofautiana ikiwa mtu anatumia VPN, anasafiri, au ana vifaa vinavyotokea nchi tofauti.

Mtumiaji anaweza kuchagua kuonyesha eneo “nchi” au upande mpana kama “eneo/continent” ikiwa anatambua hatari ya kuonyesha nchi kamili.

Hivyo, kiundani: X inataka watumiaji wawe na u­mwonekano wa wazi zaidi wa kuwa wapi akaunti zinatoka, kwa ajili ya kuzuia bots, akaunti bandia na utendaji wa kijamii wa kupotosha.

Nini Kimegunduliwa Hadi Sasa?

Baada ya kuzindua rasmi (karibu Novemba 21-24, 2025) …watumiaji na wanahabari wameanza kugundua mambo yafuatayo:

• Akaunti nyingi zinazodai kuwa ni za Marekani (hasa zinazohusiana na siasa za “MAGA” – Make America Great Again) zimeonekana kuwa zinaendeshwa nje ya Marekani, nchi kama India, Nigeria, Bangladeshi, Thailand, Mashariki ya Ulaya.

• Kwa mfano, akaunti za kulipwa (premium) ambazo zinapata mapato ya juu kwa “impressions” zilizo juu zimeonekana kuwa zikitumiwa na watu kutoka nchi mbali mbali.

• Wengine wamegundua akaunti zinazodai kuwa zinatoka eneo moja za migogoro (k.m. Gaza) lakini zikionyesha zimekwama nje ya eneo hilo — ikionyesha uwezekano wa udanganyifu wa kimataifa.

Akaunti nyingi zinazodai kuwa ni za Marekani (hasa zinazohusiana na siasa za “MAGA” – Make America Great Again) zimeonekana kuwa zinaendeshwa nje ya Marekani, nchi kama India, Nigeria, Bangladeshi, Thailand, Mashariki ya Ulaya.

Kwa mfano, akaunti za kulipwa (premium) ambazo zinapata mapato ya juu kwa “impressions” zilizo juu zimeonekana kuwa zikitumiwa na watu kutoka nchi mbali mbali.

Wengine wamegundua akaunti zinazodai kuwa zinatoka eneo moja za migogoro (k.m. Gaza) lakini zikionyesha zimekwama nje ya eneo hilo — ikionyesha uwezekano wa udanganyifu wa kimataifa.

Kwa ufupi: Kipengele kipya kimefungua mlango wa kuona kwamba si kila sauti inayoonekana ya ndani ya taifa fulani chini ya uso wa wazi ni kweli ya ndani — inaweza kuwa ya nje, ikichochea mjadala au kufanya faida.

Changamoto, Hatari na Maoni ya Kitaalam

• Usahihi wa data: X imekubali kuwa si sahihi 100% kwa akaunti zote, hasa zilizoundwa zamani au zinazotumia VPN.

• Faragha na usalama: Watu walio katika jut­ihu (whistleblowers), nchi zilizofungiwa uhuru wa vyombo vya habari au watu wanaoendesha kampeni za haki za binadamu wanaweza kuhofiwa kama eneo lao linatangazwa wazi.

• Kulazimishwa kuonyesha maeneo: Wanaotumia akaunti kwa siri ya kiusalama wanaweza kuathiriwa.

• Utata wa kisiasa: Watu wanaweza kutumia kipengele hiki kuiona kama “tool” ya kuvua akaunti za wapinzani au wa maoni tofauti.

Usahihi wa data: X imekubali kuwa si sahihi 100% kwa akaunti zote, hasa zilizoundwa zamani au zinazotumia VPN.

Faragha na usalama: Watu walio katika jut­ihu (whistleblowers), nchi zilizofungiwa uhuru wa vyombo vya habari au watu wanaoendesha kampeni za haki za binadamu wanaweza kuhofiwa kama eneo lao linatangazwa wazi.

Kulazimishwa kuonyesha maeneo: Wanaotumia akaunti kwa siri ya kiusalama wanaweza kuathiriwa.

Utata wa kisiasa: Watu wanaweza kutumia kipengele hiki kuiona kama “tool” ya kuvua akaunti za wapinzani au wa maoni tofauti.

Profesa Darren Linvill (taaluma ya uchunguzi wa misinformation) anaonya kwamba:

“Wapo wenye lengo la faida ya kifedha au ya kisiasa wanaojifanya raia wa nchi fulani, wakichochea mjadala kutoka nje.”

“Wapo wenye lengo la faida ya kifedha au ya kisiasa wanaojifanya raia wa nchi fulani, wakichochea mjadala kutoka nje.”

Kwa upande mwingine, mitandao kama X haina budi — kwa sababu umbo la “harakati ya mada za kijamii” limekuwa malengo ya kuathiri maoni, uchaguzi na fikra.

Faida Zinaweza Kuonekana, Lakini Je, Zitatumika?

• Watumiaji wana uwezo wa kuchagua ikiwa wanaamini chanzo cha taarifa

• Inapunguza nguvu ya bots na akaunti bandia zinazodai kuwa za ndani wakati si hivyo

• Inachukua hatua kuelekea uwazi mkubwa kwenye mitandao ya kijamii — jambo ambalo linaweza kuimarisha demokrasia

Watumiaji wana uwezo wa kuchagua ikiwa wanaamini chanzo cha taarifa

Inapunguza nguvu ya bots na akaunti bandia zinazodai kuwa za ndani wakati si hivyo

Inachukua hatua kuelekea uwazi mkubwa kwenye mitandao ya kijamii — jambo ambalo linaweza kuimarisha demokrasia

Lakini je, itumike vyema? Hapa ni vidokezo:

• Watumiaji wanaweza kuangalia profile ya “About this account” kabla ya kufuata au kushiriki taarifa

• Tovuti za habari na wapiga picha wa mitandao wanaweza kuitumia kama nyenzo ya uchunguzi wa chanzo cha taarifa

• Wafanyabiashara wa media na blogu (kama wewe) wanaweza kutumia habari hii kuhamasisha wasomaji: “Angalia wapi taarifa zinatoka — sio tu nini zinaeleza”

Watumiaji wanaweza kuangalia profile ya “About this account” kabla ya kufuata au kushiriki taarifa

Tovuti za habari na wapiga picha wa mitandao wanaweza kuitumia kama nyenzo ya uchunguzi wa chanzo cha taarifa

Wafanyabiashara wa media na blogu (kama wewe) wanaweza kutumia habari hii kuhamasisha wasomaji: “Angalia wapi taarifa zinatoka — sio tu nini zinaeleza”

Jinsi Ya Kujikinga Kama Mtumiaji Wa X

1. Angalia sehemu ya “About this account” kwenye profile kabla ya kuamini taarifa.

2. Tazama ikiwa ina onyo la “VPN / Proxy may affect location” — ikiwa ipo, inamaanisha eneo linaweza kuwa bandia.

3. Usitegemea bio ya akaunti tu — angalia mabalozi, mabadiliko ya jina la akaunti (username changes) — sehemu ya data hii sasa inapatikana.

4. Kama wewe ni blogger au mwandishi, elezea kwa wasomaji wako umuhimu wa kuangalia chanzo na ukusanyaji wa habari — sio tu kueleza tu.

Angalia sehemu ya “About this account” kwenye profile kabla ya kuamini taarifa.

Tazama ikiwa ina onyo la “VPN / Proxy may affect location” — ikiwa ipo, inamaanisha eneo linaweza kuwa bandia.

Usitegemea bio ya akaunti tu — angalia mabalozi, mabadiliko ya jina la akaunti (username changes) — sehemu ya data hii sasa inapatikana.

Kama wewe ni blogger au mwandishi, elezea kwa wasomaji wako umuhimu wa kuangalia chanzo na ukusanyaji wa habari — sio tu kueleza tu.

Hitimisho

Kipengele kipya cha X cha kuonyesha eneo halisi la akaunti ni hatua ya mbele katika mapambano dhidi ya propaganda, bots, na uchochezi wa kijamii. Lakini pamoja na hayo — si tiba kamili. Watumiaji wana jukumu la kuangalia, kuchambua na kuhoji chanzo cha taarifa zao.
Katika dunia ya “sakata la taarifa” ambapo si tu ukweli bali pia mazingira ya kujitokeza kwake inayoathiri maamuzi — kuwa na uelewa zaidi ni silaha yako.

Timu ya uandishi wa Kona ya Teknolojia ingefurahi kupata sapoti yako ili iendelee kukuletea habari na maujanja mbalimbali.

Wezesha bando kwa kutuma kiasi chochote kupitia Selcom, kwenye simu yako bofya *150*50*1# kwenye namba ya malipo weka 60751369 jina litakuja TEKNOKONA.