Uit de nieuwsbrief van Juglen Zwaan

Uit de nieuwsbrief van Juglen Zwaan

️ Op het etiket van deze mandarijnen staan maar liefst drie schimmelbestrijdingsmiddelen!! Te weten imazalil, pyrimethanil en thiabendazole. Deze middelen worden na de oogst op de schil aangebracht om schimmelgroei tegen te gaan tijdens transport en opslag. Zonder die behandeling zou citrusfruit uit landen als Marokko de reis naar de Nederlandse supermarkt waarschijnlijk niet overleven. Maar hoe onschuldig zijn die middelen eigenlijk? Imazalil: het meest omstreden middel

Van de drie is imazalil veruit het meest zorgwekkende. De Amerikaanse milieuautoriteit EPA classificeerde het al in 1999 als waarschijnlijk kankerverwekkend voor mensen (1). Het middel staat ook bekend als hormoonverstoorder omdat het de aanmaak van oestrogeen kan beïnvloeden (2, 3). In Californië staat het op de Proposition 65-lijst als stof waarvan bekend is dat deze kanker veroorzaakt (4). Binnen de EU is de goedkeuring van imazalil verlengd tot mei 2027, maar dat komt niet doordat het veilig is verklaard. De risicobeoordeling is simpelweg nog niet afgerond (5). De Europese voedselveiligheidsautoriteit EFSA had eerder voorgesteld om de maximale residulimiet met een factor 500 te verlagen, wat het middel in de praktijk onbruikbaar zou maken. Onder druk van citrusproducerende landen is dat uitgesteld (6).

Thiabendazole en pyrimethanil

Thiabendazole veroorzaakte in dierproeven schade aan het immuunsysteem, het zenuwstelsel en de schildklier (7). Een studie uit 2025 toonde aan dat thiabendazole mutaties kan veroorzaken in bacteriën en DNA-schade in menselijke witte bloedcellen (. Pyrimethanil lijkt op het eerste gezicht minder giftig, maar is dat bij nader inzien niet. Het middel werkt als hormoonverstoorder met anti-androgene eigenschappen, wat betekent dat het mannelijke hormonen negatief kan beïnvloeden (9). De onderzoekers vonden zelfs een verband met het ontstaan van de ziekte van Alzheimer.

Het cocktaileffect

Wat het extra zorgwekkend maakt: het gaat niet om één middel. Meer dan 70 procent van de geteste citrusvruchten bevat twee of meer schimmelbestrijdingsmiddelen tegelijk (10). Dat is niet alleen een kwestie van optellen. Uit onderzoek blijkt dat stoffen die afzonderlijk onder de veilige drempel zitten, in combinatie toch een meetbaar biologisch effect kunnen hebben (11). Een studie uit 2025 onderzocht precies de drie middelen die op deze mandarijnen staan (imazalil, pyrimethanil en thiabendazole) zowel los als in combinatie. De mix veroorzaakte bij de hoogste concentratie meer DNA-schade in witte bloedcellen dan elk middel apart (12). De huidige wetgeving beoordeelt middelen nog altijd stuk voor stuk. De werkelijke impact van wat er samen op je fruit zit, wordt daardoor waarschijnlijk onderschat.

Van schil naar mond

Je pelt een mandarijn, je vingers raken de schil en diezelfde vingers stoppen de partjes in je mond. Hierbij zie je gemakkelijk over het hoofd dat de bestrijdingsmiddelen via deze route in je mond terecht kunnen komen. Daarbij heeft Imazalil ook nog de neiging om door de schil heen te dringen richting het vruchtvlees (13). Thuis wassen verwijdert zo’n 90 procent van de thiabendazole, maar slechts ongeveer 50 procent van de imazalil (14). Na negen weken opslag was meer dan 83 procent van het middel nog aanwezig op het fruit. Geen enkele geteste huishoudelijke wasmethode kon imazalil volledig verwijderen, het is dus een bijzonder hardnekkige stof!

Kinderen zijn extra kwetsbaar

Bij kinderen is het risico groter. Ze stoppen hun vingers vaker in hun mond, likken aan het fruit en kauwen soms op de schil. Mandarijntjes zijn bij uitstek kinderfruit. Door hun lagere lichaamsgewicht is de relatieve blootstelling ook nog eens hoger dan bij volwassenen. Een studie uit 2025 naar bestrijdingsmiddelenresiduen op citrusvruchten bevestigde dat het acute blootstellingsrisico bij kinderen groter is (15). De gemiddelde concentratie imazalil die de EWG aantrof op citrusfruit was circa twintig keer hoger dan het niveau dat hun wetenschappers als veilig beschouwen voor kinderen (16).

Informatiebron: Telegram "qanonbelgium"