Three Fronts, One Conflict: Hezbollah's Emerging Strategic Landscape
Ibrahiom Majed, Tue 10 March 2026
سه جبهه، یک درگیری: چشمانداز استراتژیک نوظهور حزبالله
نوشته: ابراهیم ماجد
حزبالله امروز در محیط استراتژیک بهشدت پیچیدهای فعالیت میکند که در آن تهدیدها میتوانند به طور همزمان از چندین جهت ظاهر شوند. این جنبش دیگر تنها در یک میدان نبرد واحد مستقر نیست، بلکه در چندین عرصه تقابل احتمالی حضور دارد.
از مرزهای جنوبی با اسرائیل گرفته تا مرزهای شرقی که تحت تأثیر رهبری سیاسی جدید سوریه شکل گرفته است، و حتی در عرصه داخلی و شکننده لبنان، احتمال فشار همزمان از جبهههای مختلف به یکی از ویژگیهای تعیینکننده مقطع کنونی تبدیل شده است.
جبهه جنوب همچنان فعالترین و از نظر تاریخی مرکزیترین میدان نبرد است. در طول مرز لبنان با فلسطین اشغالی، حزبالله همچنان نقش خود را به عنوان بخشی از مقاومت علیه اقدامات نظامی اسرائیل تبیین میکند.
برای دههها، این جبهه هویت استراتژیک این جنبش را تعریف کرده و محور اصلی تقابل باقی مانده است؛ جایی که حتی تنشهای محدود نیز خطر گسترش به یک درگیری منطقهای وسیعتر را به همراه دارد.
این جبهه اکنون کاملاً فعال است.
تجاوزهای زمینی اسرائیل به جنوب لبنان، یک میدان نبرد مستقیم را در طول مرز باز کرده و آنچه را که مدتها «خط بازدارندگی» بود، به یک تئاتر جنگی فعال تبدیل کرده است.
در پاسخ، حزبالله از یک دکترین نظامی مبتنی بر توانمندیهای موشکی گسترده و زیرساختهای دفاعی عمیقاً تثبیتشده استفاده میکند؛ توانمندیهایی که دقیقاً برای سناریوی پیشروی زمینی گسترده اسرائیل توسعه یافتهاند.
در شرق، وضعیت با تحولات سیاسی در سوریه تغییر کرده است.
به قدرت رسیدن احمد الشرع، که به طور گسترده با نام «ابومحمد الجولانی» شناخته میشود، پویایی جدید و نامشخصی را در طول مرزهای لبنان و سوریه ایجاد کرده است.
در روزهای اخیر، مقامات و چهرههای رسانهای سوری اتهاماتی مبنی بر حمله حزبالله به سوریه مطرح کردهاند؛ ادعاهایی که از سوی حامیان حزبالله به عنوان اظهاراتی بیاساس، قویاً رد شده است.
همزمان، حریم هوایی سوریه برای جنگندههای اسرائیلی جهت انجام حملات علیه لبنان مورد استفاده یا چشمپوشی قرار گرفته است. این موضوع با تلاشهای اسرائیل برای عملیات هلیبرن در چندین روستا در دره بقاع، از جمله «نبی شیت»، همراه شده است.
این تحولات به تنشها دامن زده و این نگرانی را ایجاد کرده که مرزهای شرقی میتواند به تدریج به عرصه دیگری از تقابل تبدیل شود.
جبهه سوم بالقوه میتواند در داخل خودِ لبنان شکل بگیرد.
شکافهای سیاسی عمیق کشور، همراه با افزایش فراخوانهای برخی جناحها برای خلع سلاح حزبالله، خطر بیثباتی داخلی را در صورت تلاش دولت لبنان برای تحمیل چنین تصمیمی با زور، ایجاد میکند.
گزارشها حاکی از آن است که دولت لبنان با حمایت ایالات متحده، به دنبال ایجاد تقابل میان ارتش لبنان و مقاومت است و برخی گروههای داخلی را به درگیری با حزبالله تشویق میکند؛ این جبهه داخلی ناپایدار است و میتواند هر لحظه گشوده شود.
در کشوری که پیش از این زیر بار فروپاشی اقتصادی و فلج سیاسی بوده است، هرگونه تنش در اینجا پتانسیل شعلهور کردن یک بحران داخلی بزرگ با پیامدهای عظیم را دارد.
با این حال، حزبالله به تنهایی عمل نمیکند.
این جنبش بخشی از یک شبکه منطقهای گستردهتر از بازیگران متحد است که مداخله آنها میتواند به طور قابل توجهی مسیر هرگونه تنش در آینده را شکل دهد. گروههای مسلح در مقاومت عراق پیش از این سیگنال دادهاند که اگر دمشق تحت رهبری احمد الشرع اقدام نظامی علیه لبنان انجام دهد، آنها میتوانند به سمت تئاتر عملیاتی سوریه حرکت کنند.
در همین حال، جبهه یمن به نمایندگی «انصارالله»، هنوز به طور مستقیم در درگیری فعلی وارد نشده است، که این موضوع احتمال ظهور یک جبهه منطقهای دیگر در صورت گسترش درگیری را باز نگه میدارد.
فراتر از همه اینها، ایران ایستاده است که حمایتهای استراتژیک و توانمندیهای موشکی پیشرفتهاش، ستون مرکزی ساختار بازدارندگی گستردهتری را در اطراف حزبالله تشکیل میدهد.
در داخل خود لبنان، حزبالله نیروهای موشکی و زیرساختهای نظامی قابل توجهی را حفظ کرده است که مخصوصاً برای بازدارندگی و دفع تهاجم طراحی شدهاند.
این توانمندی نظامی، در ترکیب با شبکه اتحاد منطقهای گستردهتر، به این معناست که بعید است هرگونه درگیری با حضور حزبالله، تنها به یک میدان نبرد محدود بماند.
اگر فشارهای چندگانه به طور همزمان اعمال شوند، حزبالله با چشمانداز استراتژیکی روبرو خواهد بود که پیش از این هرگز با آن مواجه نشده است: تقابل نظامی با اسرائیل در جنوب، تنشهای فزاینده در مرز سوریه در شرق، و یک عرصه سیاسی شکننده در داخل.
با این حال، چنین سناریویی خطر تبدیل یک درگیری محلی به یک بحران منطقهای چندجانبه را نیز به همراه دارد؛ بحرانی که بازیگران را در سراسر خاورمیانه درگیر کرده، پتانسیل ایجاد یک برخورد فرقهای گستردهتر را دارد و تعادل استراتژیک منطقه را به طور دراماتیکی بازتعریف میکند.
https://x.com/IbrahimMajed/status/2031395634377310330?s=20
@BetweenDichotomies