ТЎЙ ЮБИЛЕЙИ
Меҳвеш уйига зўрға етиб келди. Уст-боши жиққа ҳўл бўлганди. Ташқарида кучли тўфон ва ёмғир ёғаётганди. Лекин у шунча нарсага қарамай ёмғир ва тўфонга ҳам эътибор бермасдан макарон ва қийма олиб келди. Ўша куни қиймали макарон ейишни истаганди. Қўлидаги сумкаларни ошхонага қўйиб, кийимларини алмаштиргандан кейин макаронни пишириш учун сув қўйди.
Ўша куни тўйи бўлган кун бўлгани учун мана шу овқатни пиширишни ният қилганди. Тўй тугаб, уйга келганларида иккиси ҳам очиққанди. Меҳвеш қиймали макарон пиширганди. Ҳар иккиси ҳам мана шу овқатни яхши кўришарди. Тўққиз йилдирки, тўйлари куни албатта макарон пиширишарди. Совға олишни ҳам шу кунгача унутмаганди, аммо эри бир марта бўлса ҳам тўйлари бўлган кунни эсламаганди, бироқ ўша куни Меҳвеш умид қиларди. Салим эрталаб чиқар экан «Бугун ойнинг қайси куни?» деб сўраганди. «1 декабрь...» деб жавоб қайтарганди Меҳвеш ҳаяжон ичида.
Макаронни пиширар экан шўрва, салат ва ширинлик ҳам тайёрлади. Қўли ишда, бироқ хаёли ўтган ҳаётида эди. Унаштирилган кунларини эслади. Салим унинг гулни яхши кўришини билгач, ҳар келганида унга бир қучоқ гул олиб келарди. Тўйдан кейин гуллар ҳам, кулар юз ҳам, ширин тил ҳам йўқ бўлди, гўёки бу одам бошқа одам эди. Бувисининг ўхшатиши билан «боши билан дарахтга урилганди» ва ҳақиқатларни кўрганди.
Ширин кунлари жуда тез якунига етганди. Ўша кунлари эри билан ёлғиз қолишни роса хоҳлаган кунлар эди. Чунки ё қайнонаси уларникида бўлар ёки улар қайнонасиникига борарди. Ҳар икки ҳолатда ҳам Меҳвеш учун фарқи йўқ эди. Ошхонадан чиқолмасди. Овқат, чой, мева олиб келар ва ўзини хизматкордек ҳис қиларди. Аслида ўша тунларда чой ичиб, эри билан узун-узун ширин суҳбатлар қуриш орзусига бериларди. Эри ўз оиласи билан чойни ичиб, кулишар экан, у орқа хонада йиғлаганди.
Сочларинг тору мор, кўзларингда нам,
Оташга ўхшардинг, кулга айланибсан, – қўшиғини тинглар ва ўзига ўзи гапирарди.
– Қанақа совға олар экан? – деб ўйлади. Аслида нима олса ҳам бунинг аҳамияти йўқ эди. Баски, эсласин. Бир дона гул олиб келса ҳам рози эди. Турмуш қурганларидан бери бирор марта ҳам гул олиб келмаганди. Гулдан воз кечган, келишда бир ўтни ҳам юлиб келса, «Мана қара, буни сен учун юлдим» деса уни кўпроқ қувонч билан кутиб олар ва вазага солиб қўярди.
Қўнғироқ жиринглаши билан ўзини ойнага солди. Сочларини тузатиб, эшикни очди. Салимнинг қўллари бўш эди. Кайфияти бузилди, лекин сездирмасликка уринди. Ўзига ўзи тасалли берди «Балки ширинлик олгандир, чўнтагида бўлса керак» деб ўйлади. Салим қўлларини ювди.
– Қорним оч, нима пиширдинг? – деб сўради.
– Албатта, қиймали макарон, – деди Меҳвеш.
– Яхши, қани олиб кел, – деди Салим.
Овқатдан кейин у ёқ, бу ёқдан гаплашишди. Меҳвеш ортиқ чидолмади. Харид қилган кўйлагини ўтирадиган хонада газета ўқиётган Салимга берди. Салим ҳайрон қолгандек эди.
– Тўйимиз бўлган кунмиди? – деб сўради.
– Унутдингизми? Бугун эрталаб қайси кун деб сўрагандингиз?
– Сўрадим, чунки бугун тўловларим бор эди.
– Майли, ҳечқиси йўқ, – деди Меҳвеш кўзларига ҳужум қилган ёшларни ушлашга уринар экан.
Салим совғани очди.
– Кўйлак чиройли экан, раҳмат. Анчадан бери мана шунақа кўк кўйлак оламан дердим, лекин олмаётгандим, – деди.
– Яхшиликка кийинг. Мен чой қўяй, – деб ошхонага ўтди Меҳвеш.
Йиғлаб юбормаслик учун ўзини базўр ушлаб турарди. Салим ҳар йили тўйлари бўлган кунни унутганидан хафа бўларди. Бироқ шу куни эслайди деб умид қилгани учун баттар эзилди. Дастурхонни йиғиштириб олди, чой қайнатди. Чой дамини олгандан кейин ўзига қуйиб, бир ўзи ичди. Энди ошхонадан чиқаётганда қўнғироқ жиринглади. Келган гулчи эди. Бир даста гул олиб келганди. Меҳвеш ҳайрон эди. Салим телефон қилиб буюртма қилганмикан? «Унақада бу гулларнинг ҳеч бир қадри йўқ» деб ўйлади.
Гулларни вазага солар экан яна қўнғироқ жиринглади. Эшикни Салим очди. Меҳвешнинг ёнига келганида қўлида тақинчоқ қутиси турарди. Салим қутини очди. Қутидан билагузук чиқди. Кулиб, билагузукни унга кўрсатди. Кўриниши жуда чиройли эди. Бир-бирига кийдирилган халқаларнинг четига тошлар билан пардоз берилганди.
– Тўққизта халфа, унутган ҳар йилим учун. Узр сифатида қабул қил, – деди.
Меҳвеш билагузукни қўлига тақди. Қотиб қолганди. «Билагузукни ҳам телефон орқали буюртма қилдимикан?» деб ўйларди. Ёки менга атайлаб ўзини унутгандек кўрсатдими? Унга кутилмаган совға қилиш учун қилдимикан? Аммо сал олдин ростданам унутгандек эди. Салим унга қараб кулди.
– Аёллар ва тафсилотлар, уларни ажратиб бўлмайди. Нима деб ўйлаётганингни биламан. Аммо бунинг жавобини сенга асло айтмайман.
– Унутгандингиз, тўғрими?
– Қизиқишдан портлаб кетсанг ҳам айтмайман.
– Йўқ йўқ. Унутган бўлишингиз мумкинмас. Билакузук олдиндан буюртма қилингандек. Халқалар сонининг тўққизта бўлиши ҳам ўзига хос маънога эга.
– Жуда муҳимми? Унутган бўлишим ҳам мумкин, бўлмаслигим ҳам мумкин. Менимча, муҳими натижа. Аммо менга аниқ тафсилотлар керак десанг, сенга ёрдам беролмайман.
Меҳвеш бироз ўйланди. Агар буни ўйлайдиган бўлса, бу кунни расво қилиб ўтказарди.
– Аслида менга мос келадиган тафсилот эмас, лекин сиз ҳам ҳақсиз, ундай ёки бундай.... Кечани иккимиз учун ҳам заҳар қилишнинг бир маъноси йўқ. Совғалар учун раҳмат, – деб эрини қучоқлади.
«Аёл кишини эркакнинг кичкинагина илтифотидан
бошқа ҳеч нарса ёшартиролмайди»
(Сомерест Моэм)
"Турмуш ўртоғимнинг тенги йўқ" китобидан
