شریف باجور

روز ۳ شهریور ۱۳۹۷ #شریف_باجور، فعال محیط زیستی کردستان به همراه امید کهنه‌پوشی و دو محیطبان دیگرِ مراتع سلسیِ مریوان در میان آتش گرفتار شدند و جان باختند. شریف باجور که بود و چرا جانباختن او به نقطه عطفی در مبارزات محیط‌زیستی کردستان تبدیل شد؟

شریف باجور عضو هیئت مدیره «انجمن سبز چیا-مریوان» و مسئول کمیته اطفاء این انجمن بود. او در اکثر کمپین‌های مردمیِ مهار حریق شرکت داشت و عضو فعال و یکی از اصلی‌ترین سازمان‌دهندگان آنها بود. شریف برای مهار آتش‌سوزی جنگل‌ها بارها تا مرز مرگ و زندگی رفت.

روز ۱۲ آبان ۹۵، شریف باجور رسانه‌ها گزارش کردند که شریف باجور حین راهپیمایی و اعتصاب غذا در اعتراض به خشونت علیه حیوانات و حمایت از «هفت توله سگ که مادرشان قربانی خشونت انسان شده»، توسط نیروهای امنیتی در «دزلی» بازداشت شد.

بازداشت شریف باجور در دزلی در شرایطی رخ داد که قصد کرده بود با راهپیمایی و اعتصاب غذا از مریوان تا ثلاث باباجانی صدای هشت توله‌سگی باشد که نوع بشر «بی رحمانه» مادرشان را کشته بود. او روز بعد آزاد شد و به راهش ادامه داد.

در ۱۳ آذر ۱۳۹۵ فعلان محیط زیست ازآتش زدن مغازه شریف باجور از سوی فرد یا افراد ناشناس خبر دادند. او مدتی پیش از این حمله، در جریان کارزار انفرادی دفاع از حقوق توله‌سگ‌ها بازداشت و بعد از مدتی آزاد شده بود.

در ۲۴ شهریور ۱۳۹۵ شریف باجور در اعتراض به کشتار کولبران دست به اعتصاب غذا زد. همزمان در اقدامی نمادین از کردستان تا تهران پدال زد. تهرانی‌ها در میدان آزادی از باجور استقبال کردند.

شریف باجور پیش از جانباختن در اقدامات محیط زیستی متنوعی از کردستان تا تهران شرکت کرده بود. او سرانجام در شهریور ماه ١٣٩٧ در آتش طبیعت و تبعیض گرفتار شد و همراه یارانش جان‌باخت. برخی مرگ آنها را «مشکوک به قتل حکومتی» می‌دانند.

واکنش‌ها به جانباختن شریف و دیگر فعالان محیط زیستی کردستان متنوع بود. در مریوان تشییع‌جنازه بزرگ و با شکوهی برای آنها برگزار شد که تنها با کوچ تاریخی مریوان در تابستان ۵۸ قابل مقایسه است.

روز ۷ شهریور ۱۴۰۰ گزارش شد که فعالان محیط‌زیست سقز در گرامی‌داشت یاد شریف و یاران اقدام به پاکسازی کناره‌های سد «لگزی سقز» کردند.

روز ۲۳ شهریور ۱۳۹۷ گزارش شد که در روستای باشماخ (تیلکوی سقز) اهل روستا یک کتابخانه عمومی را با بودجه مردم روستا درست کردە و اسم آن را «کتابخانه شهید شریف باجور» گذاشتند.

واکنش‌ها به جانباختن شریف باجور و دیگر جانباختگان محیط‌زیستی همچنان ادامه دارد.سال گذشته ورقه‌ای منتشر شد @MaryamKurdistan که درآن معلم ازدانش‌آموزان خواسته بود: «درمورد یکی از شهدایی که می‌شناسید گزارشی تهیه کنید و در ٢ بند بنوسید.» پاسخ دانش‌آموز کُرد به این سوال ایدئولوژیک:

شریف باجور در چه بستری و تحت چه شرایطی به فعالیت‌های محیط‌زیستی علاقه‌مند شد و اکولوژی و محیط زیست چه جایگاهی در جنبش کردستان دارند؟ اینجا چند سال پیش تلاش کردم به این سوال پاسخ دهم:

مریوان؛ چگونه محیط زیست به یک اسم رمز سیاسی تبدیل شد؟

در حاشیه واکنش‌ها به جانباختن شریف باجور آثار هنری متنوعی در داخل و خارج از کردستان خلق شدند. یکی از مشخص‌ترین‌ها گرافیتی حمید نیک‌خواه از شریف باجور است؛ بازسازی یک تصویر، درست در جایی که شریف از آن گذشته بود.

انجمن سبز چیا در سالگرد جانباختن شریف باجور، امید کهنه‌پوشی و دیگر جانباختگان #محیط_زیست و #اکو_سیستم کردستان، ویدیویی از تشییع جنازه باشکوه آنها در مریوان منتشر کرده است. مردم در این مراسم شگفت‌انگیر، جانباختگان را با همخوانی سرودهای انقلابی کردستان بدرقه کردند. 

#برهان_منصورنیا از جانباختگان آبان ۹۸ هم در چند سطری گوشه دفتر خاطراتش به این‌شکل یاد همشهری‌اش شریف باجور را گرامی داشته: خوشا به سرسبزی بلوط‌ها.

اینجا روزنامه‌نگار عمار گلی حدود چهار سال پیش در رشته‌توییتی تلاش کرده بود تناقض‌های مربوط به اعلام نحوه مرگ/قتل شریف باجور و یاران را برجسته کند:

https://twitter.com/goliammar/status/1033460031776333825