Рустамов Бехрузбек

Kiber- xavsizligi
1. Kirish. Kiber-xavfsizligi haqida 2. Bolalarning texnalogiyaga ajratayotgan vaqti. 3. Qanday qutilish kerak 3. Xulosa. Õzingga ehtiyot bõl, qõshningni õģri tutma Kiber xavfsizligi haqida gap kelgan ekan, unday bõlsa ayta qolaylik. Kiber- xavfsizligi nima õzi? Undan kimlar foydalanadi? Kiber xavfsizligi bu xozirda barchamiz foydalanayotgan iltimoiy tarmoq. Bunda insonlarning har xil kõrinishi aks etadi. Insonlar ijtimoiy tarmoqlardan yaxshi va yomon niyatlarda foydalanishadi Ayrim insonlar ma'lumot yiģish, diniy va dunyoviy bilimlarni õrganish maqsadida foydalanishadilar. Ayrimlar esa dindan chiqaruvchi, dindan chalģituvchi, be'mani behayo narsalarni kõrish eshitishdan foydalanishadi. Ayrimlari esa xuddi hozirgidek birovni aldab pul undirish bilan shuģullanishadi. Ayniqsa ayni paytda texnologiyalar rivojlangan davrda bunday voqealarni kõp guvohi bõlganmiz. Aqidaparastlik õzi nima degani degan savol bor? Xuddi, yuqorida keltirilgandek ayni texnologiyalar rivojlangan paytda kõproq uchratamiz. Bunday jarayon qanday jarayon. Telefonni yaxshi tushunmaydigan, yosh pulga qiziquvchan bolalar va yoshi kattalarda kõproq uchratamiz. Xuddi, shu fazilatlarga ega insonlar ijtimoiy tarmoqlardan kõp foydalanishishadi. Hozirda "Telegramm" "Instagram" "YouTube" Fecebook kabi turli xildagi ijtimoiy tarmoqlar mavjud. Shu tarmoqlarda reklamalar albatta chiqib qoladi. Masalan "shu videoni õn kishiga jõnatsangiz, hisobingizga yuzming sõm õtqaziladi" deb yozishadi. Biz esa shu pul ucun õsha videoni õn kishiga jõnatamiz. Keyin, "karta raqamingizni tashlang hisobinggizga yuzming sõm pul tashlaymiz" deydi. Biz esa hatto õzimiz tanimidigan, kôrmagan bilmagan insonimizga pul uchun unga ishonib karta raqamimizni beramiz. Qarabsizki, pul berish õrniga, pulimizni yechib dadi. Biz esa juda ham afsuslanamiz. Ammo, keyin kech bõlgandi. Ya'ni sônggi pushaymon õzingga dushman". Hozirda bolalar telefon, komyuter, televizor kabi texnikalardan juda ham kõp foydalanishadi. Ular yaxshi niyatdami yomon niyatdami bu biz uchun qoronģu. Barcha nima qiladi, barchasi õzi uchun. Albatta, ota-onalar nazorat qilishi kerak. Aks holda mana shunday õyinlarga kirib ketishi juda katta miqdorda pul yutģazishi ham hech gap emas. Bunday ishonchsiz õyinlarga kirishdan oldin yaxshilab õylash kerak. Shu õyinlardan qutulish uchun, avvalo, shu õyinga kirmasligimiz kerak. Albatta bu õyinlarning barchasi ishonchsiz, ammo, biz insonlar pulga ochligimiz tufayli shunday kunlarga qolib ketamiz. Pul kõzimizni kõr qilgandan keyin, albatta, boyish yõlida shunday holatlarga duch kelamiz. Biz bundan qutulishimiz uchun nima qilishimiz kerak ? Õzimizga kerakli ma'lumotni kõrib bõlgandan sõng, har qancha reklamani kõrsak ham unga e'tibor bermasligi kerak