Referee_time

Lamin Yamalning goliga VAR o'sha to'p pas berishning noto'g'ri kadrini tanlab, ofsayd deb bekor qildi. Aslida, to'p pas berilayotgan birinchi kontaktda Yamal to'g'ri pozitsiyada bo'lgan. Epizodni tahlil qilishda ishlatilgan kadr esa dastlabki kontaktga nisbatan bir necha millisekund keyin olingan. Bu VAR tizimining qiyinliklarini o'z ichiga oladi: noto'g'ri kadr tanlovi tufayli qarorlar noaniq bo'lib qoladi. Futbolchilarning pozitsiyasi va to'pning harakati ajoyib aniqlik talqin etilmasa, xato qayta takrorlanadi.

VAR xatosi sabab Lamin Yamalning goli bekor qilindi.

VAR Lamine Yamalning bekor qilingan goli uchun noto‘g‘ri kadrni tanladi.

VAR yana bir bor Real Sosedad – Barselona o‘yinida hal qiluvchi bo‘lgan juda nozik epizodni tahlil qilishda noto‘g‘ri kadrni tanladi.

Real Sosedad va “Barselona” o‘rtasidagi uchrashuv yana yarimavtomatik ofsayd bilan bog‘liq hakamlik mojarosini keltirib chiqardi. Lamine Yamalning goli millimetrlar bilan ofsayd deb bekor qilindi, ammo tasvirlarni sinchiklab tahlil qilsak, muammoning asl ildizi qarorning o‘zida emas, balki VAR tomonidan kadrning noto‘g‘ri tanlangani bilan bog‘liq ekanini ko‘rish mumkin.

Bu epizod boshidanoq shubhalar uyg‘otdi. Ofsaydning 3D tasvirida deyarli hech qanday ustunlik ko‘rinmadi, bu esa muxlislar va tahlilchilar orasida bahs-munozaralarga sabab bo‘ldi. Ammo asl muammo ofsayd adolatlimi yoki yo‘qligida emas, balki bu xulosaga qanday kelishilganidadir.

Qoidaga ko‘ra, ofsayd chiziqlari chiziladigan asosiy lahza – bu pas beruvchi futbolchining to‘pga birinchi marta tegishi. Keyingi tegish emas, oxirgi zarba ham emas va, albatta, to‘p allaqachon oyoqdan ajralib chiqqan paytdagi kadr ham emas. Aynan shu aniqlik shunchalik nozik vaziyatlarda juda muhim.

Mavjud barcha takroriy lavhalarni xotirjamlik bilan ko‘rib chiqqanda, VAR (Del Cerro Grande boshchiligida) to‘g‘ri kadrni tanlamaganini aniq ko‘rish mumkin. To‘pga birinchi haqiqiy teginish lahzasida Lamine Yamalning oyog‘i butun panjasi bilan yerga to‘liq tiralgan bo‘ladi. Ammo ofsaydni tahlil qilish uchun ishlatilgan kadrda u endi oyog‘ining faqat uchini tirab turgan edi. Bu esa bitta narsani anglatadi: tanlangan kadr dastlabki kontaktga nisbatan bir necha fotokadr keyinroq olingan.

https://x.com/i/status/2013221207840043468

Shu bois, tahlilning boshlang‘ich nuqtasi allaqachon noto‘g‘ri hisoblanadi. Futbolchining pozitsiyasi qoidaga muvofiq lahzada emas, balki keyingi lahzada baholanmoqda, ya’ni to‘p pas beruvchining oyog‘idan chiqib ketayotgan paytda yoki kontakt allaqachon tugagan vaqtda. Shu qadar nozik epizodlarda, bir necha millisekundlik farq ham hal qiluvchi bo‘lishi mumkin.

Bu alohida xato emas. Noto‘g‘ri kadr tanlovi VAR va yarimavtomatik ofsayd tizimining asosiy struktural muammolaridan biriga aylangan. Yoki hakamlar birinchi kontakt nuqtasini aniq aniqlash uchun yetarli tayyorgarlikka ega emaslar, yoki mavjud texnologiyalar talab qilingan aniqlikni ta’minlay olmaydi. Ikkala holatda ham natija bir xil: noto‘g‘ri boshlang‘ich nuqtaga asoslangan qarorlar.

Gol chizig‘i kamerasi vaziyatni to‘g‘ri ushlolmagan. Go‘yoki yo‘qolib qolgan.

Bundan tashqari, aynan bu holatda, harakatga mukammal moslashtirilgan kamera yo‘qligi tufayli ofsayd bor-yo‘qligini mutlaqo aniq tekshirishning imkoni yo‘q. Gol chizig‘i kamerasidan, odatda ko‘plab qayta ko‘rsatishlarda foydalaniladigan, kechagi kechada Anoeta stadionida bir marta ham foydalanilmadi.

Real Sosedad – Barselona o‘yinida yuz bergan holat istisno emas. Bu yana bir bor tasdiqlaydi: tizim eng asosiy nuqtada – epizodni tahlil qilish uchun to‘g‘ri lahzani aniqlashda – xato qilmoqda. Va agar boshlang‘ich nuqta to‘g‘ri bo‘lmasa, keyingi har qanday qaror jiddiy xavf ostida qoladi.

Menimcha futbol aynan shunday savollari bilan yanada jozibali, bazilar Arsen Venger ofsaydi joriy etilsa muammo yechiladi deyishmoqda, ammo bu yordamchi hakamlar ishini yanada murakkablashtiradi, amalda ishlab kelayotgan sistemani o‘zgartirishdan maʼno yo‘q. Bu ham bahs va savollarni tugatmaydi baribir savollar davom etaveradi. 

Dunyodagi eng ilg‘or texnologiyalar ham xatoga yo‘l qo‘yadi.

Aynan shunday xatolarni kamaytirish uchun APL (SOAT) ofsaydni aniqlash yarimavtomat texnalogiyasi agar futbolchining 5sm gol urish mumkin bo‘lgan tana aʼzosi ofsayd holatida bo‘lsa uni xisoblamaydi. Lekin aynan shu xisoblamagan holat ham keskin bahs va eʼtirozga sabab bo‘ldi. Liverpul Fulham o‘yinida Florian Wirtz urgan golida yordamchi hakam bayroqchasini ko‘tarib ofysad qayd etgan edi ammo VAR golni inobatga olgan, holbuki futbolchi ofsayd holatida edi.

Texnologiyalar hech qachon inson o‘rnini bosa olmaydi, ular faqat yordam berish uchun xizmat qilish kerak deb xisoblayman.

Biz futbolni shu juziy kamchilik va xatolari bilan sevamiz!

Kanalga obuna bo‘ling @referee_time