روایتی از تجربه موفق و خلاقانه کارگران هپکو در کمک رسانی به مناطق سیل زده لرستان

باید هپکویی باشی

جامعه نو: "وقتی وارد شهر شدیم، بعضی ها گفتند، نکند "هپکو"ییها ، اینجا هم آمده اند برای اعتراض...! ولی ما آمدیم شاید لابه لای لودر و بیل مکانیکی چینی! در پلدختر و روستاهای اطرافش، گره ای به دستِ کارگران کارخانه ای که زمانی یکی از بزرگترین تولید کنندگان تجهیزات سنگین در خاورمیانه بود، باز شود. "

 حالا همان بعضی ها فهمیدند که "هپکویی"، یک روز برای احقاق حق صنفی خود و احیای صنعت کشور " فریاد میزند" و یک روز برای کنترل بحرانی که جان مردمانش را تهدید می کند، "به فریاد آنها می رسد".. باید "هپکویی" باشی تا با دستانی که زمانی پیچ و مهره ماشین آلات سنگین راهسازی درجه یک تولید ایران را بازوبسته می کرد، یخچال و بخاری خانه های مردم سیل زده را تعمیر کنی .. تا نم و رطوبت خانه ها ، کودکی را بیمار نکند.. تا کمی، کم شود از رنج های این مردم ... باید هپکویی باشی تا بدون تجهیزات و تنها به اتکای تخصص و اراده ات، "خط شکن" باشی.. تا ثابت کنی اگر امروز تحت سیطره رانت و واردات بی رویه ماشین آلات چینی، چرخ تولید هپکو از حرکت ایستاده و از برند هپکو تنها یک نام باقی مانده ، صدای قدم های محکم کارگرانش، در مدیریت بحران شنیده می شود. صدایی که همچنان مطالبه می کند و از جای خالی تجهیزات کارآمد هپکو در مناطق سیل زده می گوید..

امکانات نداشتیم، خلاقیت داشتیم

همین چند روز پیش بود که یک خبر کوتاه روی کانالهای تلگرامی پخش شد. "کارگران هپکو در چند روز گذشته مشغول امدادرسانی در مناطق سیل زده هستند. همان کارگرانی که سال گذشته، در اعتراض به خصوص سازی بی ضابطه در هپکو و همچنین عدم دریافت ۸ ماه حقوق معوقه دست به اعتصاب زدند و چندین بار راه آهن شمال به‌ جنوب را بستند و در نهایت تعدادی از آنها، با احکام سنگین قضایی مواجه شدند." هر جوری بود خودشان را به لرستان و خوزستان رساندند. نه از ماموریت اداری خبری بود و نه از تجهیزات و ابزار کار. مرخصی کاری گرفتند و بیش از 8 روز در مناطق بحران زده لرستان بودند، بدون کمترین سروصدای رسانه ای.. " ما در قالب سه تیم عازم پلدختر شدیم. یک تیم 15نفره و دو تیم دونفره. هرکاری کردیم ماموریت برایمان رد نکردند. به همین دلیل مرخصی اداری گرفتیم و گفتیم حتی اگر این هم نشود، با مرخصی شخصی می رویم. تیم های دو نفره، با ماشینهای پیک آپ و تجهیزات، برای تعمیر ماشین آلات به مناطق سیل زده رفتند. یکی از تیم های دو نفره در پل دختر مستقر شد و تیم دیگر برای کمک رسانی به شوش در خوزستان رفت. 8 روز در یک مدرسه اسکان داشتیم که دستشویی هایش آب نداشت و شرایط استحمام هم به سختی فراهم می شد و از نظر تغذیه ای هم شرایط مطلوبی نداشتیم. اما کارگران هپکو بدون چشمداشت و با کمترین امکانات، امدادرسانی کردند."

اینها گفته های یکی از کارگرانی است که در قالب تیم امدادرسان هپکو در مناطق سیل زده حاضر بوده است. او و گروهی دیگر از کارگران هپکو، اکنون در حال انجام هماهنگی ها و نیازسنجی برای کمک به مناطق سیل زده خوزستان هستند. محمد قهیه کارگر شرکت هپکو و عضو تیم کمک رسانی به مناطق سیل زده، در گفتگو با جامعه نو از شیوه امدادرسانی این تیم در پلدختر و ابتکار و خلاقیت کارگران هپکو در مدیریت بحران می گوید: نتایج بررسی های ما و کارگران بخش فنی هپکو نشان داد که مناطق سیل زده با بحرانهای زیادی مواجه هستند که تنها محدود به جمع آوری و لایروبی گل و لای نمی شود و با توزیع نیروی مناسب و استفاده از حداقل ترین تخصص ها میتوان بخشی از این مشکلات را مرتفع کرد. به همین دلیل و بر اساس نیازسنجی های انجام شده، گروه فنی تصمیم گرفت که به جای ورود صِرف به موضوع جمع آوری گل و لای ، به تعمیر لوازم خانگی و در مواردی، تعمیر و نوسازی ماشین آلات و ابزارکار خانواده های سیل زده در شهرها و روستاهای لرستان بپردازد.

از تعمیر بخاری و کولر تا نوسازی ماشین آلات کشاورزی

این کارگر ادامه میدهد: با همین فکر ، تیم های دو نفره ما با ماشین پیک آپ داخل شهر می چرخیدند و هرجا خانواده ای نیاز به تعمیر لوازم خانگی منزلش داشت،، نسبت به تعمیر و نوسازی این تجهیزات اقدام می کردند. در روستاها هم وضع به همین منوال بود. اگر ماشین آلات کشاورزی وابزارکارشان آسیب دیده بود، توسط بچه های ما تعمیر و سرویس می شد. خانه هایی که بخاری نداشتند و رطوب و نم ناشی از سیل، باعث مریضی خانواده و بچه ها شده بود، بخاریهایشان تعمیر شد. با گرم شدن هوا در روزهای اخیر، متوجه شدیم برخی خانه ها نیاز به خنک کننده و سرویس کولرهایشان دارند. داخل همه کولرها پر از گل و لای شده بود و باید این تجهیزات نوسازی می شد که خوشبختانه گروههای امدادرسان ما توانستند همه این موارد را تعمیر و سرویس کنند.

هپکویی ها با اجاره یک ملک در پل دختر، کارواش و تعمیرگاه کوچکی راه اندازی کردند و با خریداری برخی ابزارآلات ، شروع به تعمیر تجهیزات خانگی کردند. همین ایده باعث شد، گروههای دیگر امدادرسان و تازه وارد به منطقه به این نتیجه برسند که کمک رسانی فقط محدود به تامین غذا ، لوازم بهداشتی و مواردی از این دست نمی شود، هر گروهی با استفاده از تخصصی که دارد می تواند بخشی از مشکلات به وجود آمده ناشی از سیل را مرتفع کند.

او اضافه می کند: وضعیت بخاری ها و کولرها طوری بود که پر از گِل و لای شده بودند. بچه ها به دقت تمام این گل و لای را با دست درمی آورند. پیچ های این دستگاهها باز می شد، شستشو در کارواش انجام می گرفت و بعد از تست در خانه ها، به خانواده ها تحویل داده می شد.

"12 ساعت در شبانه روز کار می کردیم"

این کارگر می گوید: کار بچه ها در هشت روزی که در پل دختر و روستاهای اطرافش مستقر شدیم، از ساعت 8 صبح شروع می شد و تا 9-10 شب ادامه داشت. این حرکت بازخورد خوبی داشت. خیلی از گروههای فنی که برای کمک به منطقه می آمدند، نمی دانستند باید چه کار کنند.گروههایی که آمدند وقتی این حرکت بچه های هپکو را دیدند ، از تداوم این رویکرد استقبال کردند. گروهی از مشهد آمده بودند که در حوزه لوازم خانگی فعالیت می کردند و بعد از اینکه دیدند به این شکل می توانند کمک کنند، در آنسوی شهر یک کمپین تشکیل دادند و شروع به تعمیر تجهیزات خانگی کردند.گروههای دیگر هم از اراک آمدند که در این مسیر همراه ما شدند. از جمله کارگران آذرآب که در همین بخش اقدام به کمک رسانی کردند.

شناسایی خانواده های آسیب پذیر و کمک رسانی به آنها و همچنین حضور دو روزه در روستای "مورانی" و تعمیر لوازم و تجهیزات کار اهالی این روستای سیل زده، بخش دیگری از امدادرسانی کارگران هپکو بود. " کار به جایی رسید که بعد از دو روز، همه بخاری ها و آبگرمکن ها و ماشینهای لباسشویی را تعمیر و سرویس کردیم. ضمن اینکه در روستاها اقداماتی در راستای تعمیر ماشین آلات کشاورزی و تجهیزاتی که ابزارکار مردم بود، انجام دادیم. مینی لودر چینی که در این روستا بود، خراب شده بود و با وجود اینکه چینی بود، بچه های ما آن را هم تعمیر کردند. 

او در پاسخ به این سوال که تجربه امدادرسانی به مناطق سیل لرستان، با چه محدودیتهایی برای کارگران هپکو همراه بود، می گوید: متاسفانه مدیران هپکو در قالب حرف و شعار خیلی دلسوزند، ولی در عمل دلسوزانه عمل نمی کنند. یعنی اینگونه نبود که ما بگوییم می خواهیم برای امدادرسانی به مناطق سیل زده برویم و مثلا مسولین شرکت بگویند؛ ما به شما سه ماشین پیک آپ می دهیم و ابزار و تجهیزات کامل در اختیارتان قرار می دهیم، تا واقعا مفید عمل کنید." حتی در قالب ماموریت هم عازم منطقه نشدیم. ما فقط به زور توانستیم مرخصی اداری بگیریم، در حالیکه اگر ماموریتی حساب می کردند و تجهیزات کامل میداند، می توانستیم حداقل 100نفر را جمع کنیم و کل منطقه را تحت پوشش امدادرسانی کارگران هپکو قرار دهیم که متاسفانه نشد.

ماشین های چینی و جای خالی ماشین آلات هپکو

کارگران هپکو در کنار تمام تلاشهایی که در مسیرکمک رسانی داشتند، از دردی می گویند که هربار با دیدن ماشین آلات چینی تازه می شد. "به هر اداره ای که سرمیزدیم، می دیدیم به جای محصولات هپکو که تولید ملی خودمان است، محصولات چینی استفده می شود و این فاجعه است. در حالیکه اپراتورهای این ادارات می گفتند؛ ما آرزو می کنیم یک "بیل مکانیکی" هپکو یا یک "بکهوی" هپکو را داشته باشیم. برچسب روی بیشتر دستگاهها و ماشین آلات چینی است. این محصولات اصلا قابل رقابت با هپکو نیست.. می دانید که شرکتهای بزرگ دنیا، در بحث تایید کیفیت با هیچکس شوخی ندارند. محصولی که ما به صورت اشتراکی با کوماتسو ژاپن، لیبهر آلمان و یا ولوو می زدیم ، محصولاتی نبود که به راحتی گواهی کیفیت این شرکتها را گرفته باشد. آنها باید از بابت استاندارد مطمئن شوند، تا با شرکتی مانند هپکو همکاری کنند. این اعتباری که هپکو داشت به راحتی به دست نیامده بود اما متاسفانه امروز می بینیم عده ای بی اعتنا به این ظرفیتها، با استفاده از نام و برند هپکو تنها به منافع خودشان می اندیشند و هیچ اقدامی در راستای احیای هپکو انجام نمی دهند.

این کارگر ادامه می دهد: در هر روستایی اگر یکی از "بیل بکهو" های هپکو وجود داشت این حجم از خسارت به وجود نمی آمد. در حالیکه استانداری لرستان به هر کدام از این روستاها یک ماشین چینی داده بود که کیفیت هم نداشت. از طرفی بحث خدمات پس از فروش هم مطرح است. در همین حادثه سیل اخیر میدیدیم که خیلی جاها محصولات شرکتهای مثل هیوندا و شرکتهای دیگر استفاده می شد، اما هیچ خدمات پس از فروشی نداشتند که به مردم در این شرایط بحرانی کمک کند. با اینحال بچه های هپکو بدون چشمداشت، واقعا تلاش کردند و در شرایط بسیار بد کمک رسانی کردند."

تجربه کارگران هپکو در امدادرسانی به مناطق سیل زده لرستان و حالا نیروگیری مجدد آنها برای کمک به سیل زدگان خوزستان، تجربه موفقی است از تلاش کارگرانی که آگاهانه ضد مصرف گرایی وارد عمل می شوند تا ثابت کنند صنعت کشور قابل احیاست. به شرط آنکه، شر خصوصی سازی بی ضابطه و رانتخواری هدفمند از سر صنعت و تجارت کشور کم شود و تولید ملی فدای سودجویی بی حد وحصر آقازاده های همیشه حاضر، نشود.