Принциптік аргументация

2018 жылғы Еуропа чемпионатының үздік спикері Люсия Арченің тренингі.

Орыс тіліне аударған және жазып алған Илья Лапатин. https://vk.com/@thedebatinghandbook-principialnye-argumenty

Қазақ тіліне аударған: Есенқұл Ақәділ.

Принциптер жұмбақ және қиын тіршілік иелері.

Менің ойымша, адамдар принциптерді жақсы табады, бірақ оларды нашар дәлелдейді. Сондықтан мен тақырып бойынша принциптерді қалай табуға болатындығын айтпаймын. Бұл тренингте мен үш нәрсе туралы сөйлесемін.

1) Принципиалды дәлелді қалай құруға болады?

2) Принципиалды дәлелге қалай қарсылыққа шығу керек?

3) Сондай-ақ пікірталастарда принциптерді қалай қолдану керектігі және риторика туралы және оны (риториканы) принципиалды дәлелде қалай қолдану керектігі туралы бірнеше кең сұрақтар.

Жалпы алғанда, пікірталастардағы утилитарлық емес дәлелдер туралы айтатын болсақ, іс жүзінде (бұл жерде ешкімніің кінәсі жоқ) біз принциптерге азырақ мән береміз. Сондықтан адамдар "біздің принципіміз-бәріне жақсы нәрсені жасау" деп жиі айтады немесе өздеріне ұнайтын идеяны алып  оны "принцип" деп атайды, бірақ мұның бәрін принциптер деп атауға болмайды. Көбінесе Принципиалды дәлелдердің едәуір бөлігі утилитаризмге қайшы келеді және бұл принциптерді салыстыруды қиындатады.

Принциптер қайдан пайда болады? Принциптердің проблемасы-олар қоғамдық моральдан туындайды, ал қоғамдық мораль көбінесе кездейсоқ және өзгеше/ біртүрлі. Мысалы, егер мен кеше өте жағымды адаммен өте жақсы жыныстық қатынасқа түскенімді айтсам, сіз "ақпарат үшін рахмет, ол қызықты, бірақ артық" деп жауап бересіз. Алайда, егер мен бұл менің ағам болғанын айтсам, сіздің түріңіз бұзылуы мүмкін. Кейінірек сіз бұл жағымсыз сезімді практикалық тұрғыдан "бұл балалардағы генетикалық ауытқуларға әкеледі" немесе "бұл қатынастарды өзара келісім бойынша қарым-қатынас деп атауға болмайды" деп түсіндіруіңіз мүмкін, алайда алғашқы жағымсыз сезім "маған түсіндіре алмайтын себептер бойынша ұнамайды" деп түсіндірілуі мүмкін. Дәл сол себепті біз адамдар өлім алдында каннибализмге келіскен болса да, басқа адамдардың етін жеуге қарсымыз. Бізге бұл біртүрлі, түсініксіз себептермен жаман болып көрінеді. Бұл принципиалды аргументтердің проблемасы-олар көбінесе кездейсоқ және ерекше/ біртүрлі моральдық нормаларға негізделген.

Осыдан қалай принципиалды дәлел шығаруға болады? Біріншіден, сіз тақырып принципін табуыңыз керек. Көптеген принциптер түсінікті және оңай анықталады, мысалы, "БП АҚШ – тағы қара адамдар үшін бөлек штат құрады – бұл өтеу/ орынына қайтару (возмещение) тақырыбы, асимметриялық/ қарсылас басымырақ соғыста тірі қалқандарды пайдалану – әділ соғыс тақырыбы, косметикалық пластикалық хирургияға қол жетімділік-адамның таңдау және автономия құқығы туралы тақырып (дене автономиясы), және "діни ескерткіштерді қорлау-бұл соғыс жүргізудің заңды тактикасы" - тағы да әділ соғыс тақырыбы, сонымен қатар адами құндылықтар туралы тақырып.

Менің ойымша, адамдардың көпшілігі принциптерді жақсы табады, мәселе-бұл принципті "біз мұнда адамның құндылықтарын жақтаймыз" деп айтудан гөрі, толыққанды дәлелге айналдыру.

Мен пікірталастарда жиі қолданылатын бірқатар принциптарды атап өтейін:

1) өтеу/ репарация. Бұл азшылықтардың құқықтары туралы пікірталастарда өте маңызды, өйткені біз бірнеше уақытта бірнеше ұрпақтарына қысым жасаған топқа бір нәрсені өтеу керек деп айтамыз, мысалы, БП әйелдерге өтемақы төлейді.

2) жауапкершілік. Біз қандай-да бір топ бір нәрсеге кінәлі деп айтқан кезде және олар бұл әрекет үшін жауапқа тартылуы керек, мысалы, БП Жеке тұлғаларға олардың мәліметтері Cambridge Analitica- да қолданылғаны үшін сотқа беруге рұқсат береді. Меніңше, жауапкершілік принципі, сондай-ақ азшылықтар және саяси бірегейлік тақырыптарында қолданылады – азшылық топ өкілдері осы азшылық топ алдында міндеттері барма. Жақсы мысал: БП азшылық топ ата-аналары балаларды осы азшылық туралы стереотиптермен күресудің орнына " табысты азшылық" бейнесіне ұмтылуға шақыруы керек д е. Бір жағынан, Үкімет тарапы балалар үшін бұл жақсы болады дейді, біз оларға ксенофобиямен күресу үшін жауапкершілік жүктемеуіміз керек дейді. Екінші жағынан, опп тарапы олардың осы стереотиптермен күресуге міндеттемелері бар екенін дәлелдей алады.

3) әділ соғыс.

4) дененің автономиясы

5) Демократия

6) Қауіпсіздік vs құпиялылық / конфедициальность.

7) жазаның мақсаттары (жазалау, қорқыту, түзету, өтемақы/жәбірленушілерге әділеттілік) (біз оларды қалай бағалап, бір-бірімен қалай өлшеуіміз керек). Көбінесе сіз одан принципиалды дәлел жасай аласыз, мысалы, БП  тұтқындарға түрмедегі уақытын қысқырту үшін дәрі-дәрмектерді сынауға өз еркімен қатысуға мүмкіндік береді, бұл тәжірибе санын қалай көбейтеді, медицинаны тезірек дамытады және дәрі-дәрмектерді арзан етеді деп практикалық дәлелдер келтіре аласыз, одан бөлек сіз мұның қоғамға келтірілген зиянды өтеу сияқты жазалау мақсаттарымен қалай байланысты екендігі туралы дәлел жасай аласыз.

Енді принципті тұтас дәлелге қалай айналдыру туралы сөйлесейік. Менің ойымша, мұны істеудің ең оңай жолы – интуитивті жалпылау немесе аналогия. Мұның себебі, әдетте, принциптерді өлшеу өте қиын. Интуитивті жалпылау деп мен бұл құқықты қазірдің өзінде қандай жағдайларда қорғап жатқанымызды көрсету деп түсінемін. Менің ойымша, біріншіден, бұл иллюстрациялық және төрешінің түйсігімен ойнау ("әрине, біз мұны әрдайым жасаймыз"), екіншіден, жалпыланған принципті тікелей тақырыпқа енген принциптан гөрі түсіндіру оңайырақ.. Принципиалды дәлелді дәлелдеуде төрт нәрсе бар. Мысалы, "БП футбол клубтары жанкүйерлерінің әрекеттері үшін жауап беруі керек" тақырыбын алайық. Сіз Үкіметте ойнайсыз.

Алдымен сіз өзіңіздің принципіңізді атайсыз. Бұл жағдайда сіз "клубтар жанкүйерлердің әрекеттері үшін жауап беруі керек, өйткені олар осы үшін кінәлі" деп айтасыз.

Әрі қарай, сіз аналогияны / интуитивті жалпылауды қолданасыз. Сіз қандай жағдайларда біз адамдарды өздері тікелей жасамаған әрекеттерге кінәлі деп санайтынымызды түсіндіресіз.

Содан кейін сіз тақырыпта көрсетілген нәрсе неге сіз атаған аналогияңызға ұқсас екенін түсіндіресіз.

Соңында сіз бұл принциптің не үшін маңызды екенін түсіндіресіз.

Біздің мысалға оралайық. Біз адамдарды тікелей жасамаған әрекеттері үшін кінәлі деп қашан/қандай жағдайларда санаймыз? Біріншіден, олардың әрекеттері басқа адамдардың жаман әрекеттерін тудырған кезде. Бұл жағдайда футбол клубтары көбінесе төбелеске әкелетін өте арзан алкогольді сатады. Екіншіден, біз адамдарды өз міндеттерін орындамаған кезде, өз міндеттерін немқұрайлы қабылдаған кезде кінәлі деп санаймыз. Бұл жағдайда футбол клубтары өз объектілерінде қауіпсіздікті қамтамасыз етуге міндетті болды және егер осы жерде біреуге зиян келсе, онда олар өз міндеттемелерін орындамады. Үшіншіден, біз адамдарға зиян келтіретін әрекеттерден тікелей пайда тапқан кезде кінәлі деп санаймыз. Бұл жағдайда клубтар көбінесе жанкүйерлер арасындағы араздықты жақтайды, осының арқасында клубтар өте қатты берілген фанаттармен қолдаулар алады, мысалы, "Глазго Рейнджерс ""Селтикпен" бәсекелестіктен тікелей пайда көреді. Яғни, сіздер аналогияны түсіндіресіздер, оның  ұқсастығын және дұрыстығын.

Соңында сіз принциптің не үшін маңызды екенін түсіндіресіз. Сіз "әділеттілік зардаптарға/ салдарларға қарамастан қалпына келтірілуі керек, біз адамдарды қылмысты тоқтату үшін ғана емес, сонымен бірге әділ болғандықтан түрмеге отырғызамыз" деп айтасыз.

Менің ойымша, мұны көрудің ең оңай жолы – сөйлеуді/ спичті  практика жүзінде көру. Сондықтан мен сізге өте жақсы спикерлердің бірнеше бейнежазбаларын көрсетемін, олар принципиалды дәлелдер келтіреді, оларды (аргументтерді) бөлшектеп түсіндіруге тырысамын. Жақсы спикерлердің сөйлеген сөздерінен дәлелдерді соқыр көшіру іс жүзінде пайдасыз екенін түсіну керек, сондықтан мен сізге осы дәлелдердің құрылымын қарап, дәл осы дәлелді не күшті ететіні туралы ойлануға кеңес беремін.

* WUDC 2016 негізгі финалын, премьер-Министрдің сөйлеген сөзінің үзіндісін қояды * тақырыбы: БП бүкіл әлемдегі кедейлер марксистік революцияның мақсатына  ұмтылуға құқылы.

Сөз/ спич:

"Жеке меншік үш негізгі аспект бойынша адамның абыройына/ар намысына зиян тигізеді".

Біріншіден, көп жағдайда ол әділетсіз түрде жиналды/пайда болды. Бай елдер отарлау, құлдық немесе патриархат сияқты процестерге байланысты бай. Егер сіз барлық ақшаны алған топтарға қайтарып бермесеңіз, бұл әділетсіз.

Екіншіден, егер олай болмаса да, көп жағдайда бұл байқаусызда болса да, зиян келтірді. Мысалы, зияткерлік меншік объектілерін таратуға шектеулер кедей адамдарды қажет дәрілерден немесе керекті салықтан айырады. Біз байқаусызда зиян келтіру моральдық тұрғыдан тікелей ұрлық сияқты  қолайсыз/жол берілмеуі керек деп санаймыз. Олардың кесірінен кедейлер өздерінің мүмкіндіктерін толықтай жүзеге асыра алмайды, сондықтан олар әділетсіз түрде алынған дүниелерде қайтарса , бұл  ақталады…»

* үзінді аяқталады*

Сіз мұнда өте әдемі риториканы көретіндігіңізді атап өткім келеді, бірақ бұл жерде дәл сол құрылым қолданылады. Оның айтуынша, байлық адал емес, сондықтан оны қайтару әділетті (бұл оның принципі/қағидасы), біз ұрлық немесе байқаусызда зиян келтіру жағдайларында осылай істеп жатырмыз (бұл оның аналогиясының көрсетілуі), мұның неге ұқсас екенін түсіндіреді (бұл ұрлыққа ұқсас, өйткені байлық отаршылдық пен құлдықтың арқасында алынған; бұл байқаусызда зиян келтіруге ұқсас, өйткені біз кедейлерді әлеуметтік баспалдаққа көтерілу мүмкіндігінен айыратын заңдар жасадық). Соңында, ол принциптің маңызды екенін түсіндіреді, өйткені кедейлердің өздерінің мүмкіндіктерін толық жүзеге асыру мүмкіндігін өтемеу арқылы олар айтарлықтай шектеуде өмір сүруде.

Менде оның қалай жұмыс істейтінін көрсететін тағы бір мысал бар.

* Round Robin 2017 турнирінің бесінші раундын қояды, Дан Лахаваның сөзі*

Тақырыбы: БП АҚШ ең төменгі жалақы туралы заңдары әсер етпейтін жұмыс визаларын беруі керек д е

Сөз/ спич:

"Мен өз сөзімде, біріншіден, бұл әрекеттің неге заңсыз/легитимсіз екенін, демократия принципін бұзатындығын, сондықтан қақтығыс себептеріне әкелетінін, екіншіден, болашақта ол азшылық топтарға неге зиян тигізетінін және үшіншіден, оның жеке тұлғаның негізгі құқықтарын қалай бұзатынын түсіндіремін.

АҚШ-тағы соңғы сайлау ерекше/уникалды болып табылады, өйткені барлық алдыңғы сайлау науқандарынан айырмашылығы, онда көптеген түрлі мәселелерде адамдар өзара талқылап бөлшектерге бөлінді, (және, демек, көпшілік нені қалайтынын түсіну қиын), бұл сайлау бір мәселе төңірегінде шоғырланды – АҚШ жабық немесе ашық ел болуы керек пе. Бұл мәселе Клинтон мен Трамп арасындағы басты қайшылық болды және біз сайлаушылардың басым көпшілігі Трампқа дауыс беріп, жабық экономика идеясын қолдағанын түсінеміз.

Бұл пікірталастардың метрикасы/өлшемі утилитарлық емес екенін түсіну керек. Егер олай болса, біз барлығына 100% салық салып, аштыққа ұшыраған балаларға бұл ақшаға тамақ сатып алар едік. Сондықтан бұл ойынды Үкімет белгілеген критерий бойынша бағалау қажет емес. Демократияда дәл дұрыс және бұрыс нәрсені көпшілік шешуге тура келеді, өйткені" абсолютті ақиқат "немесе"абсолютті жақсылық" жоқ. Тиісінше, егер АҚШ ЖІӨ өсімінен басқа құндылықтарға басымдық беруді таңдаса, оларды өз құндылықтарынан бас тартуға мәжбүрлеу заңсыз…»

* үзінді аяқталады*

Дан өз идеясын мен айтқаннан гөрі басқаша түсіндіреді, бірақ бұл әлі де бірдей құрылым. Ол өзінің принципін айтады: заңсыз, өйткені ол демократиялық таңдауды бұзады. Содан кейін ол Клинтон мен Трамп арасындағы басты бөлініс нүктесі экономика жабық немесе ашық болуы керек екенін түсіндірді. Әрі қарай, ол аналогияның ұқсастығын береді – утилитаризм демократияның өлшемі емес, өйткені егер олай болса, біз барлығына 100% салық салып, аштықты жояр едік. Алайда, біз мұны істемейміз, және ол одан әрі түсіндіреді – демократияда көпшілік басым болып табылады және не істеу керектігін шеше алады, өйткені "абсолютті шындық" жоқ. Бұл дегеніміз, егер сіз өзіңіздің құндылықтарыңызды "Америка үшін жақсылықтан" (бұл нені білдірсе де) немесе жоғары ЖІӨ-ден жоғары деңгейге қоюды таңдасаңыз, сізді осы құндылықтардан бас тартуға мәжбүрлеу заңсыз болып табылады.

Сондай-ақ, дәлелді түсіндіруде ол бұл пікірталастардың метрикасы/ өлшемі утилитарлық емес екенін нақты айтады. Көріп отырсыз ба, егер сөйлеу тәртібі мен айтқанымдай болмаса да, онда мен айтқан төрт компонент бар: принциптің мәлімдемесі, аналогия  қолдану, олардың неге ұқсас екенін түсіндіру және бұл принциптің неге маңызды екенін түсіндіру.

Менің ойымша, барлық принципиалды дәлелдерде төрт компоненттен тұратын бұл құрылым бар екенін түсіну оларды іс жүзінде жақсы жасауға және қолдануға мүмкіндік береді.

Мен принципиалды дәлелдерге қатысты тағы не қиындық тудыратынын сұрағанда, маған әдетте "принциптерді құлату қиын" және "оларды салыстыруу қиын" деп айтады. Сондықтан сіз принциптерге қалай қарсылық білдіретініңіз туралы сөйлескім келеді.

Ең дұрысы, кез-келген қарсылық  сияқты, сіз екі нәрсені жасауыңыз керек.

Біріншіден, принципиалды аргументті түсіндірудің логикасын тікелей жоққа шығарыңыз. Бізге дененің автономиясы маңызды емес екенін, демократия керек емес екенін дәлелдеу өте қиын, мен адамның құндылықтарын мүлдем жек көремін деуде қиын. Алайда, сіз бұл принцип белгілі бір жағдайларға, сол тақырыпқа қолданылмайтынын түсіндіре аласыз.

Екіншіден, сіз "тіпті солай болсада" логикасына жүгініп, "егер сіз осы принципті/дәлелді қабылдасаңыз да, міне, біздің принципіміз/дәлеліміздің маңыздырақ болу себептері" деп айта аласыз.

Бұл жерде ойлану керек "иә, таңдау құқығы немесе дене автономиясы – бұл принцип, олар маңызды. Біз оларды қандай жағдайларда шектейміз? Біз ешқашан шектемейтін принципті немесе құқықты табу мүмкін емес-белгілі бір жағдайларда біз кез-келген құқықты шектейміз.

Кейде біз елдің қауіпсіздігін қамтамасыз ететін немесе осыған әкелетін құқықтық шектеулерді жасаймыз (мысалы, қауіпсіздікті қорғау үшін жеке өмірді/ конфидециальность шектейміз). Алайда, менің ойымша, ең көп таралған жағдай – бұл құқық басқа заңға қайшы келген кезде – мысалы, сіздің бостандығыңыз басқалардың құқығын бұзады немесе сіздің денеңізге иелік ету құқығыңыз ақылға қонымды келісім бере алмайтын жағдайларда шектеулі болады.

Мұнда сіз дәл сол принципті аргументтердің дәлелін қолданасыз. Сіз принципті мойындайсыз, бірақ неге бұл тақырыпқа сәйкес келмейтінін түсіндіресіз. Яғни, интуитивті жалпылауды принциптің қолданылуын дәлелдеу үшін емес оны қолданылмайтындығын дәлелдеу үшін қолданасыз.

Мен сізге көрсеткім келетін соңғы мысал. Раунд өте ескі және тақырыпқа қарама-қайшы, бірақ мұнда көрсетілген принцип әлі де "БП пластикалық хирургияға тыйым салады" сияқты тақырыптарда қолданылады.

* wudc 2010 ширек финалынан үзінді, Шэнгву Лидің сөзі*

Тақырыбы БП  нәсілін өзгертуге бағытталған барлық процедураларға тиым салады.

Сөз/ спич:

"Олар менің таңдау құқығым үлкен/көптеген азшылық топтарды шектейді дейді, стандартты утилитарлық заттар. Менің басқа топтарға әсер етуімді шектеуге болатындығын анықтайтын қасиет бар деп айтамыз. Бұл қасиет-менің таңдауым басқа адамдардың таңдау опцияларының санын азайтатын жағдайлар. Мысалы, жанып жатқан ғимараттың есігін жабуға болмайды, өйткені мен адамдарға өрттен қашуға кедергі келтіремін. Алайда, менің таңдауым олардың мүмкіндіктерінің санын азайтпаса, бірақ олардың пікірін өзгерту арқылы оларға әсер етсе, онда әр адамның автономиясын құрметтеудің жалғыз жолы маған өз таңдауымды жасауға мүмкіндік беру...»

* үзіндінің соңы*

Бұл мысалда ол менің мұндай рәсімді/процедураны жасау туралы шешімім басқа адамдардың пікіріне әсер етеді және сұлулық стандарттарын енгізу арқылы белгілі бір нәсіл туралы Әлеуметтік стереотиптерді күшейтеді деген пікірге тікелей жауап береді; сәйкесінше, сіз қалаған нәрсені жасау құқығыңыз тікелей зиян келтірген жағдайда шектеулі болады. Ия, бұл утилитарлық принцип, бірақ әлі де принцип.

Шенгву "Иә, кейде біз адамдарды қоғамның пайдасы үшін шектейміз, бірақ біз оны белгілі бір жағдайларда ғана жасаймыз және бұл жағдай оларға жатпайды" деп қарсылық білдіреді. Содан кейін ол "мысалы, жанып жатқан ғимараттың есігін жабуға болмайды, өйткені мен адамдарға өрттен қашуға кедергі келтіремін" деген аналогияны қолданады. Содан кейін ол мұның неге бірдей емес екенін түсіндіреді – "менің нәсілімді өзгерту туралы таңдауым басқа адамдарға әсер етуі мүмкін, бірақ бұл таңдау құқықтарын шектемейді, олар әлі де өздері қалаған нәрсені жасай алады". Соңында ол мұның не үшін маңызды екенін түсіндіреді "Біз адамдардың таңдауын құрметтейміз және бұл біз оны шектей алатын жағдай емес".

Менің ойымша, бұл принципиалды дәлелге жауап берудің ең оңай жолы. Шектен шықпау, " таңдаулар қажет емес, дене автономиясы керек емес" немесе керісінше "біз кез-келген таңдауды қорғауымыз керек, Мен өзім қалаған нәрсені істей аламын, тіпті қару алып, бәрін қатарынан атып тастаймын" деп айтпау керек. Оның орнына, сіз бұл принципті қандай жағдайларда қолданатынымызды және неге тақырыпта талқыланған жағдай оларға қатысты емес екенін айтасыз.

Екінші нәрсе- өлшеу/салыстыру. Принципиалды дәлелдерді қалай салыстыру туралы сөйлесейік. Менің ойымша, көптеген тақырыптарда құқықтар қақтығысы болады-пікірталастарда бір тарап моральдық тұрғыдан дұрыс болуы екіталай. Көп жағдайда, екі жақта да принципиалды дәлелдер болады және оларды бір-бірімен салыстыру қажет болады.

Стандартты мысал - "қауіпсіздік қарсы  құпиялылық/конфиденциальность" пікірсайысы. Әдетте қауіпсіздіктің пайдасына болатын салыстыру: "өмірді жоғалтқан кезде сіз барлық басқа құқықтарды (соның ішінде құпиялылықты) жоғалтасыз, олар сіз қайтыс болған кезде мүмкін емес. Сондықтан біз қауіпсіздікті бәрінен жоғары қоюымыз керек".

Екінші жағынан, сіз ең бастысы – өмірден "тірі болу" дегенге сәйкес келмейтін белгілі бір “пайда алу” туралы айтуға болады. Мысалы, сіз "жеке бостандықтар, соның ішінде жеке өмір сүру құқығы белгілі бір адамдар үшін өте маңызды (мұнда сіз мұның себебін түсіндіресіз) және оларсыз өмір өзінің пайдалылығын жоғалтады деп айта аласыз. Сондықтан біз осы маңызды құндылықтарды бұзбай қауіпсіздікті басқа жолдармен қорғаудың жолдарын табуымыз керек".

Мұндай логика тек құқықтарға ғана емес, жалпы барлық принциптерге де қолданылады. Мысалы, “БП органдарды сатуға мүмкіндік береді" тақырыбындағы пікірталастарда екі жаққа да айқын дәлелдер бар. Үкімет дененің автономиясы құқығы туралы айтады, неге менің бауырым – бұл менің бөлігім, сондықтан мен оны сатуға құқығым бар және неге мен үшін ең жақсы нұсқа не екенін  мен ғана білемін. Оппозиция бұл әрекетті ерікті келісім деп тану қиын екенін айтады, өйткені менің бауырымның болашаққа қаншалықты қажет болатынын түсінбеуім мүмкін; сондай – ақ, органдар менің бір бөлігім болғандықтан, оларды өзіңді құлдыққа сатуға болмайтындай  сатуға болмайды дейді.

Үкімет үшін біз әлі де дененің автономиясын еріксіз келісім идеясынан және мен үшін не жақсы болатынын жиі түсінбейтін идеядан гөрі маңызды деп санайтынымызды қалай дәлелдеуге болады? Менің ойымша, сіз ерікті келісімді қамтамасыз ету үшін қандай шаралар қабылдайтынымызды түсіндіре аласыз, бірақ сонымен бірге бұл туралы:

"Әрқашан келісетін немесе келіспейтін адамдар болады, органдар ерекше нәрсе екендігімен келісетін адамдар болады, және бұл шаш пен мүшелерді сату арасында соншалықты маңызды айырмашылық жоқ деп санайтын адамдар болады. Маңыздысы, мемлекет сіз үшін бұл шешімді қабылдай алмайды – түсік жасатқандай, кейбір адамдар бұл нәрсені "жақтайды" немесе басқалары "қарсы" болады, бірақ мемлекет сіз үшін біржақты шешім қабылдамауы керек, ол сізге өзіңіз таңдау жасауға мүмкіндік береді. Сіз мұны істеген кезде,  адамдардың өз ағзалары  ерекше нәрсе ретінде құрметтейтін және өз денесінің автономиясын қолдануға және сатуға құқылы деп санайтын адамдардың пікірін құрметтейсіз".

Осылайша сіз таңдау құқығы туралы сіздің принципіңіз келісімнің еріктілігі немесе органдарды сатуға болмайды деген балама пікірден гөрі маңызды екенін көрсетесіз. Сіз "мүмкін, бұл пікір дұрыс шығар, мүмкін – жоқ, маңыздысы-мемлекет менің таңдауымды басқа адамдардың пікіріне байланысты шектемеуі керек, өйткені біз таңдауды құрметтейміз" дей аласыз.

Осылайша, бұл екінші әдіс принциптің логикасы неге жұмыс істемейтінін тікелей түсіндіру емес, қақтығыстағы құқықтарды өлшеу/ салыстыру.

Енді мен принцип онша айқын емес тақырыптар туралы сөйлескім келеді. Менің ойымша, бұл қылмыстық жазалау жүйесіне қатысты көптеген тақырыптар үшін жақсы үлгі. Жоғарыда айтып өткенімдей, жазаның бірнеше мақсаттары бар, дебаттар жиі олар қалай өзара бір-бірімен әрекеттесетіні туралы құрылады

Тақырыбы " БП Соттарға қылмыс деңгейі жоғары аудандарда жасалған қылмыстар үшін жазаны едәуір арттыруға мүмкіндік береді»

Бұл тақырып көптеген адамдарға қарама-қайшы болып көрінді, өйткені сіз адамдарды қолайсыз жерлерде тұрып, сол жерде қылмыс жасағаны үшін қатаң жазалайтын сияқтысыз. Менің ойымша, сіз жазаның мақсаттарынан туындайтын басқа логикамен жұмыс істейтін принципиалды дәлел жасай аласыз. Атап айтқанда, қылмыскерге оның әрекеттері үшін жазалау мақсатынан,  пропорционалдылыққа негізделген (жаза қылмысқа сәйкес келеді). Бұл дәлелде мен айтқан төрт құрылымдық компонентті байқауға болады.

1. Сіз қорғайтын құқық:

Әділеттілік қағидасына сәйкес келеді, атап айтқанда жазаның пропорционалдылығы " жаза қылмысқа сәйкес келеді»

2. Аналогия / интуитивті жалпылау

Азшылық өкіліне азшылық болғаны үшін жасалған қылмыс жек көрушілік қылмыс ретінде жіктеледі және ұқсас себепсіз бірдей қылмыстан гөрі қатаң жазаланады, 1) ішінара бұл азшылыққа көп зиян келтіретіндіктен және 2) адамдардың кең тобына зиян келтіретіндіктен – бұл бүкіл азшылық тобына қарсы қылмыс, тек бір адамға қарсы емес

3. Неліктен бірдей екенін көрсету/ бірдей логикамен  жұмыс істейтінін түсіндіріңіз

1) Сіз қылмыс деңгейі жоғары ауданда қылмыс жасаған кезде, бұл адамдарға көбірек зиян тигізеді, өйткені олар кедей және күнделікті қылмыстарға осал. Егер сізде аптасына үшінші рет жаман нәрсе болса, бұл жылына бір рет болғаннан гөрі нашар. 2) бұл белгілі бір адамға ғана емес, бүкіл қоғамға зиян тигізеді, өйткені ол қылмыстарды "сынған терезелер қағидаты" бойынша алға жылжытады. Бұл қылмыстарды жалпыға бірдей қабылдауды және олардан қорқуды таратады. Бұл бай аудандардағы қылмыстардан айырмашылығы, онда қылмыс қорқынышты, бірақ сирек кездесетін жағдай ретінде қабылданады және қылмыстың көбеюіне әкелмейді.

4. Неліктен бұл принцип / дәлел маңызды?

Сот төрелігі жүйесі тек "пайданы барынша арттыруға" ғана емес, олай болса біз бәрін өмір бойы отырғызар едік, сонымен бірге оны әділ етуге тырысамыз - сондықтан бізде сот процестері және жаза қылмысқа сәйкес келуі керек деген қағида бар. Демек егер қылмыс, біз дәлелдегендей, ауыр болса, ол үшін жаза да ауыр болуы керек.

Біз көре алатын тағы бір қызықты тақырып

"Зайырлы елдерде, БП ЛГБТИК+ қауымдастығын қолдайтын адамдар гей-неке заңдастырылғанға дейін некеден бас тартуы керек д е". Бұл тақырып қызықты, өйткені сіз адамдардың міндеттемелері қаншалықты кең таралатынын және менің таңдауымды қаншалықты шектей алатындығын көре аласыз. Мысалы, Үкіметте мен сізде барлық жағдайларда ЛГБТИК+ құқықтарын қорғау міндеті жоқ екенін дәлелдеймін, бірақ оларға зиян тигізбеу міндеттемесі бар деймін. Яғни, менің барлық ақшамды ЛГБТИК+ қауымдастығына беру міндетім жоқ, бірақ мен оларды ұрып-соғып, оларға тікелей зиян тигізбеу моральдық міндетім бар. Меніңше, бұл қызықты пікірталас, бірақ мен сізге осы тақырып туралы ойлануға мүмкіндік бергім келеді.

Соңында мен пікірталастарда принциптерді қолдану стратегиясының бірнеше мәселелері туралы аздап сөйлескім келеді.

 Мен сөйлескім келетін бірінші нәрсе. Мен мұнда қырық минут ішінде принциптердің қаншалықты маңызды екендігі және оларды қалай күшейту керектігі туралы сөйлескен болсам да, сіз тек принципиалды дәлелдермен жеңіске жете алмайсыз (немесе бұл өте қиын болады). Сізге әлі де практикалық дәлелдер қажет: менің ойымша, идеалды кейс принципті де, практикалықта дәлелдерден де тұрады.

Принциптер сіздің қарсыластарыңыздың күшті практикалық кейсына қарсылыққа шығуда жаман емес (мысалы, "олардың барлық зияны шынымен болса да, бұл біздің принципімізге қарағанда маңызды емес, бұл пікірталастарды утилитарлық метрика/өлшем бойынша бағалау қажет емес"). Сонымен қатар, сіз екінші/жабушы үстелде болсаңыз, принцип сізді бірінші/ашушы үстелден ажырата алады. Мысалы, егер бірінші/ашушы үстел заң жобасының практикалық пайдасы туралы айтқан болса, сіз "және бұл принцип деңгейінде де дұрыс" деп айта аласыз, бірақ ең дұрысы, сізде тақырыпта көрсетілген әрекетті орындау үшін практикалық себептер болуы керек. Менің ойымша, принциптер практикалық деңгейде аз жұмыс жасаудың жақсы құралы болып табылады, бірақ мен әлі де практикалық дәлелдер болуы керек деп ойлаймын. Сонымен қатар, әрине, тақырып нақты принципиалды аргументтерді міндеттейтін жағдайлар ("БП моральдық міндеттемесі бар..." сияқты тақырыптар), онда сіз практикалық дәлелдерді алып тастап, ең күшті принципиалды дәлелдер жасауыңыз керек.

Соңында, принциптік дәлелдерге қатысты соңғы нәрсе – риторика. Менің ойымша, принциптік дәлелдер – бұл жылдар бойы жиналған барлық әділ қаһарыңызды төгуге болатын орын. Жоғарыда айтқанымдай, принциптік дәлелдер көбінесе интуитивті және төрешінің ішкі көзқарастарына жүгінеді. Мен мұны әрдайым жасау керек деп айтпаймын, бірақ менің ойымша, күшті дәлелдер көбінесе күшті сөздермен жасалады.

Мысалы, БП әйелдерге өтемақы төлейді тақырыбында, сіз " сіз менің алған қысымдарыма баға белгісін қоя алмайсыз! Әйелдер * мүмкін * өз мәселелерін шешетін ақшаны қаламайды, олар өз мәселелерін шешкілері келеді! Егер сізді кемсітсе, әлеуметтік объект ретінде қабылдаса, артыңыздан талқыласа, жұмысқа қабылдамаса және ер адамдармен тең жұмыс үшін аз төлесе, эмансипация/осы өтемақы төлеу іс әрекеті ештеңе бермейді". "Сіз менің алған қысымдарыма баға белгілерін қоя алмайсыз" - өте күшті естіледі, иә? Оның үстіне, бұл мәлімдеме факт емес, дәлел емес, ол ештеңені дәлелдемейді. Алайда, сіздің принципті идеяңыз (мысалы, біз өтеуге қарсы шығуымыз керек, өйткені олар қысымның зиянына тең болмауы мүмкін) осындай күшті мәлімдеменің қабығына оралған кезде, ол әлдеқайда күшті болып көрінеді. Иә, мәлімдеменің күші маңызды емес деп айтатын төрешілер бар, бірақ бұл жерде мәселе сіз айтқан әдемі сөздерде емес, төрешінің ішкі сеніміне әсер етуінде. Сондықтан мен оны таза "риторика" деп атағаным дұрыс емес, керісінше төрешінің моральдық түйсігіне қалай дұрыс жүгінуге болатындығы туралы.

Жалпы,  бары осы. принциптер туралы кей дүниелерді түсінді деп үміттенемін; сондай-ақ, сіз, жақсы пікір-сайысты көріп ондағы аргументтерді жәй ғана көшіру пайдасыз екенін түсіндіңіз деп ойлаймын. Жақсы спикерлердің дәлелдерді қалай дәлелдейтінін, олардың құрылымы қандай екенін, содан кейін соқыр көшірудің орнына осы құрылымдық элементтерді өз сөздеріңізде қалай қолданатынын көру пайдалы. Соңында, оларды күшейту үшін риториканы дұрыс қолданыңыз.