Parkinson qonuni
Abdulaziz Bekturdiev
Barcha mavjud vaqt sarflanmaguncha har qanday vazifa ko'paytiriladi. Bu qonunni mazmunini tushunish uchun, oldin uning kelib chiqishiga bir nazar solish kerak.
Kelib chiqishi
Kiril Parkinson britaniyalik dengiz tarixchisi bo'lib, ko'p vaqtini Britaniya fuqarolik xizmatida o'tkazgan. Ikkinchi jahon urushida britaniyalik ofitser sifatida u katta byurokratiya sabab bo'lgan ko'plab samarasizlikni kuzatdi. Darhaqiqat, u Britaniya mustamlaka idorasi Britaniya imperiyasi tanazzulga yuz tutgan bo'lsa-da, yildan-yilga ortib borayotganini ta'kidladi.
1955 yilda "Iqtisodchi" jurnali uchun satirik maqolada u tashkilotlarning o'z manfaatini ko'zlaganligi sababli nazoratsiz o'sishini muhokama qildi - har bir bo'lim boshqasi uchun ish yaratadi. Axir amaldor raqiblarni emas, qo‘l ostidagilarni ko‘paytirmoqchi. Uning hazil-mutoyiba inshosining asosiy nuqtasi quyidagicha edi:
Ish, uni tugatish uchun mavjud vaqtni to'ldirish uchun kengayadi.
Keyinchalik u o'z g'oyasini bugungi kunda Parkinson qonuni deb tanilgan kitobi bilan ommalashtirishni davom ettirdi. Yarim asrdan ko'proq vaqt o'tgach, uning kuzatishlari haqiqat bo'lib qolmoqda.
Parkinson qonuni faqat byurokratiyaga taalluqli emas. Bu hamma narsaga tegishli, garchi bu vaqtni boshqarishda aniqroq bo'lsa ham.
- Ishni oxirgi daqiqada bajarish sizni yanada samaraliroq qiladi; o'sha soatda siz odatdagidan ko'ra ko'proq ish qilasiz.
- Qanchalik bo'sh joyingiz bo'lishidan qat'iy nazar, sizning narsalaringiz uni egallash yo'lini topadi - siz ongsiz ravishda foydalanilmagan bo'sh joyni to'ldirish uchun ko'proq narsalarni sotib olasiz.
- Siz tovoqdagi barcha taomlarni tugatasiz; oziq-ovqat miqdori qandaydir tarzda sizga taxminan bir xil to'yinganlik tuyg'usini beradi.
O'zingizga katta nafaqa berish sizni maqbul qarorlar qabul qilishdan qaytaradi. Axir, kerak bo'lmasa, nima uchun mayda-chuyda narsalar haqida qayg'urasiz? Shunday qilib, biz hayotimizning ko'p qismini behuda vaqt bilan o'tkazamiz. Behuda sarflangan vaqtlar qanday yig'ilishini faqat kech bo'lganda tushunamiz.
Yechim hayotingizga cheklovlarni o'rnatishdir. Inson aqli va tanasi tezda moslashadi. O'zingizga cheklov qo'ying va ishlaringizni qanday yuqori darajada bajarayotganingizni topasiz.
Amalda qo'llanilishi
Parkinson qonuni bizga mahsulotning ishlashidagi foydalanuvchilarning fikrlarini tushuntirishga harakat qiladi. Biz ishlab chiqqan mahsulotni ishlatishda foydalanuvchi bajarishi kerak bo'lgan ish uchun ketadigan vaqtni tushunishga yoki hisoblashga harakat qilish. Bu ular olgan ma'lumotlar va ular bajaradigan harakatlardan boshlanadi. Ular qanchalik tez tushunsa, biz ishlagan dizayn shunchalik yaxshi bo'ladi. Bunda biz foydalanuvchiga oson tushuniladigan elementni yaratishimiz kerak. Miller qonunida muhokama qilgan guruhlash kabi yoki Fitts qonunida muhokama qilingan elementlarning joylashuvi va ularning o'lchamlari kabi.
Ushbu qonunda biz foydalanuvchi tajribasini qanday amalga oshirishni chuqurroq o'rganamiz. Operatsiyani bajarish uchun foydalanuvchining ko'p vaqti yo'q deb o'ylashga harakat qiling. Shunday qilib, dizaynerlar qanday qilib o'z ishlarini tez va to'g'ri bajarishlari haqida o'ylashlari kerak.
Qonunning asosiy jihatlari
- Ishni asta-sekin bajarish foydalanuvchini yanada samaraliroq qiladi.
- Dizayn elementlarini foydalanuvchi ularga to'g'ridan-to'g'ri kirishi mumkin bo'lgan odatiy joyga qo'ying.
- Ba'zi vazifalarni bajarishda cheklovlar, masalan timer ga o'xshash ma'lum bir belgilangan vaqt bering.
Cheklovlar qo'yishda ehtiyot bo'lish kerak. Cheklovlarni qo'yish uchun foydalanuvchilarning ulardan kutilgan vazifani bajarishlari uchun kerak bo'lgan vaqtni oldindan hisoblash kerak. Masalan, Payme ilovasida to'lovni amalga oshirmoqchi bo'lsangiz, pul kartangizdan yechib olinishidan oldin tasdiqlash uchun telefon raqamingizga SMS kod yuboriladi va siz o'sha kodni Payme ilovasiga kiritishingiz kerak. Bu vazifani bajarish uchun 45 soniya vaqt beriladi, agar shu vaqt davomida kod kiritilmasa, sizga yuborilgan kod qabul qilinmaydi. Yani, agar sms habar 45 soniya ichida sizga yetib bormasa, undagi kod qabul qilinmaydi. Bu cheklov foydalanuvchini operatsiyani tez bajarishga undaydi, lekin buning uchun foydalanuvchining ihtiyorida bo'lmagan boshqa faktorlar ham tez ishlashi kerak.
Cheklovlarni kiritishdan oldin bu vazifani bajarilishi jarayonida ishtirok etadigan barcha faktorlarni yaxshilab tekshirib, ularning hammasi o'z vazifasini vaqtida bajarishiga ishonch hosil qiling. Faqat shundagina cheklovlar umumiz jarayonni tezlashtirishga yordam beradi. Bo'lmasa, foydalanuvchini vazifalarni bajarishdan to'sib qo'yasiz.
Xulosa
- Vazifani bajarish uchun ketadigan vaqtni foydalanuvchilar kutgan vaqt bilan cheklang.
- Katta guruhda istalgan natijaga olib bora oladigan faqat bir nechta mazmunli hissa qo'shuvchilar bo'ladi holos. Ya'ni ko'p degani yaxshi degani emas, faqat mazmunli hissa qo'shuvchi elementlar ishlatishga harakat qiling, dizaynni aslo shunchaki to'ldirishga urunmang.
- Shakllar ichida muhim ma'lumotlarni taqdim etishda foydalanuvchi vaqtini tejash uchun avtomatik to'ldirish kabi xususiyatlarni ishlatish. Bu xaridlarni, bronlarni va boshqa shu kabi funktsiyalarni tezda bajarishga imkon beradi, shu bilan birga vazifa uchun ko'p vaqt sarflashni oldini oladi.
Manba ------> https://lawsofux.com/parkinsons-law/
Manba ------> https://medium.com/the-mission/parkinsons-law-why-constraints-are-the-best-thing-you-can-work-with-4fad6e0e91cf
Manba ------> https://heysalsal.com/eng/parkinsons-law-calculate-the-time-consume-of-user/