چه کسی روزنامهنگاران روس را میکشد؟
افقنو - سهیل سراییان
افقنو - سهیل سراییان: آیا پوتین روزنامهنگاران را میکشد؟ این سؤالی است که هر روزنامهنگاری در روسیه از خودش میپرسد.
بر اساس گزارش Freedom House، روسیه هماکنون در رتبهی جهانی آزادی مطبوعات ۱۸۰ از ۱۹۹ کشور است. این آمار تقریبا از سال ۲۰۰۲ به صورت مداوم در حال سقوط بوده است. در سال ۲۰۰۲ روسیه در رتبهی ۱۱۴ قرار داشته است.
از اولین کارهایی که پوتین پس از به دست آوردن قدرت در سال ۲۰۰۰ انجام داد، تسلط بر رسانههای روسیه و مهندسی آنها بود. شاید خیلیها این گونه تصور کنند که او بهصورت غیرمستقیم این کار را انجام داده است، اما در سال ۲۰۰۰ با حمله به دفاتر برخی از شبکههای تلویزیونی این ماجرا آغاز شد. رییس شبکهی ان تی وی، ولادمیر گوسینکی از اولین نفراتی بود که به جرم فریب و تقلب دستگیر شد. او زمانی اتهاماتش بخشیده شد که موافقت کرد تا شبکهاش را به امپراتوری رسانهای دولت بفروشد.
پس از آن کرملین دیکتاتوری رسانهایاش را با فشار و سختی بیشتری برای رسانههای مستقل اجرایی کرد. عدم صدور مجوز برای رسانههای مستقل، ممنوعیت حق تبلیغ، محدود کردن حضور سرمایهگذاران و مدیران خارجی برای رسانهها و اخراج گسترده روزنامهنگاران به جرم افراطی بودن از جمله کارهایی هستند که در این سالها علیه رسانههای مستقل توسط کرملین صورت گرفته است.
اما ماجرای کشته شدن روزنامهنگاران در روسیه چیست؟ از سال ۱۹۹۳ تا ۲۰۱۰ براساس گزارش انجمن جهانی روزنامهنگاران بیش از ۳۱۳ روزنامهنگار در روسیه کشته شدند. و البته بر اساس گزارشهای کمیته حفاظت از روزنامهنگاران در نیویورک و موسسه گلاسنوست در مسکو، از سال ۲۰۰۰ تا امروز نزدیک به ۳۴ روزنامهنگار کشته شدهاند. این آمار حتی توسط دولت روسیه نیز تایید شده است. قطعا میتوان گفت اطلاعات در آمار رسمی دقیق نیست و تعداد بیشتری از روزنامهنگاران در روسیه کشته شدهاند. این قتلها گاه به صورت ترور آن فرد و گاه به صورت خودکشی نمایش داده شده است. در حالی که نمیتوان نقش و قدرت پوتین را نادیده گرفت اما او همیشه نقش و دخالتاش در مطبوعات و قتل روزنامهنگاران را تکذیب کرده است.
در ۷ اکتبر ۲۰۰۶ آنا پولیتکوفسکایا با گلولهای در خانهی خودش کشته شده بود، این در حالی بود که بارها تهدید به قتل شده بود. پنج مردی که برای قتل پولیتکوفسکایا استخدام شده بودند پس از ۷ سال توسط دادگاه محکوم شدند. اما هویت اصلی کسی که دستور قتل این روزنامهنگار را با مبلغ ۱۵۰ هزار دلاری داده بود همچنان ناشناخته است.
برخی سردبیران روزنامهها و رسانههای روسی معتقدند که پوتین مستقیما دستور قتل روزنامهنگاران را نمیدهد اما با سیاستها و اقداماتی که در این سالها انجام داده٬ شرایط قتل روزنامهنگاران را فراهم کرده است. از جمله این اقدامات این است که بهطورمعمول پروندههایی که مربوط به قتل روزنامهنگاران باشد سالها در دادگاههای روسیه سرگردان و بلاتکلیف میمانند و بسیاری از آنها همچنان مختومه نشدهاند.
پس از اینکه احتمال دخالت روسیه در انتخابات سال ۲۰۱۶ آمریکا مطرح شد و همچنین موضوع قتل جاسوس روس در لندن، تعداد زیادی از روزنامهنگاران تحقیقی که مشغول نوشتن گزارش دربارهی این موضوعات بودند مجبور به ترک روسیه شدند و عدهای دیگر دست به خودکشی زدند.
ماکسیم بورودین ۳۲ ساله بود. او گزارشهای زیادی دربارهی فساد گسترده در سیستم دولتی روسیه نوشته بود. یکی از آخرین کارهایش دربارهی یوگنی پریگوژین، الیگارش معروف روسی بود. او یکی از کسانی است که بسیاری معتقدند از عوامل اصلی در پروژه دخالت در انتخابات آمریکا بوده است. براساس اعلام رسمی، ماکسیم بورودین خودکشی کرده است. اما خبرنگاران روسی نوشتهاند که او همیشه برای زندگیاش برنامههای بلندمدت داشته و اصلا تجسم خودکشی چنین آدمی غیرممکن است. حالا هیچکس نمیداند که آیا او واقعا از طبقهی پنجم خانهاش در شهر یکاترینبورگ پایین پریده یا او را مجبور به این کار کردهاند؟
اکنون روزنامهنگاران روسی با راهاندازی استارتآپی قصد دارند تا از حقوق روزنامهنگاران در این کشور دفاع کنند. هدف آنها طراحی آیندهای متفاوت برای رسانههاست.
در شمارههای بعدی بررسیهای بیشتری درباره ماجرای قتل روزنامهنگاران در روسیه خواهیم داشت.
لینک مطلب در سایت: http://ofogheno.com/?p=2976
افقنو در اینترنت و شبکههای اجتماعی:
تارنما: ofogheno.com
پست الکترونیک: info@ofogheno.com
ofogheno.com@gmail.com
تلگرام: https://t.me/ofogheno1
فیسبوک: https://www.facebook.com/Ofogheno1
توئیتر: https://twitter.com/ofogheno
آپارات: https://aparat.com/ofogheno