Ocean, Sea – ?

⚠️ кірме сөз

Мұхит ❌

арабша مُحِيط muḥīṭ – қоршаған; төңірек, терең сулы үлкен аймақ

Дария ❌

парсыша دریا daryâ – суы мол, көлемі кең өзен, көл, теңіз

⚠️ Төл Сөз

Теңіз / Шыңғыс ✅
Талай ✅
Телегей ✅

Басқа тілдерде:
Алтай: teŋis, таалай
Хакас: тиңіс, талай
Татар: диңгез / чыңгыз
Басқұр: диңгеҙ / сыңғыҙ
Чауаш: тинӗс (tinĕs)
Түркмен: deňiz
Түрік: deŋiz / cengiz
Әзірбайжан: dəniz / çingiz
Өзбек: dengiz / chingiz
Ұйғыр: deŋiz
Қырғыз: деңиз / чыңгыз
Венгр: tenger
Саха: далай
Моңғол: тэнгис / ᠴᠢᠩᠭᠢᠰ (činggis), далай
Бурят: тэнгис (tengis), далай, дэлхэй (delxej)
Қалмақ: теңгс (teñgs), делкә (delkä)
Тува: далай, делегей
Манжы: tenggin (lake)
Евенк: туӈэ̄р (tuŋə̄r, “lake”)

⁉️ Алтайик "teŋ" (pool; big river) > Көне Түркі "teŋiz/deŋiz" > Орта Моңғол "teŋgis⁠" > классиктік Моңғол "ᠲᠡᠩᠭᠢᠰ᠋" (tenggis) > шыңғыс

⁉️ Көне Түркі "dal" (to sink; ocean) > ескі Түркі "taluj" > Көне Моңғол "dalai/talaj" > талай

⁉️ Көне Моңғолдық "del-" (to expand) > "dele-kei" (world) > Моңғол "дэлхий" > телегей (sea, world)

‼️ Қазір Қазақ тілінде теңіз деп "жан-жағы құрылықпен ұштасып жатқан кеме жүретін ұшы-қиыры жоқ су" ретінде қолданып жүр, бұрынғы заманда Түркілер үлкен судың барлығын теңіз бен талай деген

Қайнаркөз: комментте ⤵️

#Төл_Сөз #балама_сөз #Қазақ_тілі