ObjektifA Haber
objektifa haber niteliÄi ifadesi bir haberin doÄru ve gerçek bilgiye dayandırılarak tarafsız Åekilde hazırlanıp sunulması anlamına gelmektedir. Daha açık anlatmak gerekirse haber hazırlayan bir kimsenin bu süreçte bilgide kendine göre ya da baÅka herhangi bir nedene göre deÄiÅiklik yapmadan olduÄu gibi aktarmasıdır. Bu aktarım yazılı veya TV yayını gibi sözlü Åekillerde olabilir.
objektifa Haberin Ãnemi objektifa haberin baÅlıca önemi haber metnini okuyan, dinleyen ya da izleyen kitlede güven oluÅturmasıdır. HaberciliÄin esas amacı kamuoyunu ilgilendiren konularda bilgiyi yaymaktır. Bu bilgi yayılırken;
- KiÅisel görüÅ, yorum ve duygulara yer verilmemelidir.
- Haberci edindiÄi bilgiyi güvenilir kaynaklardan almalı ve haberi sunmadan önce bilginin doÄruluÄunu teyit etmelidir.
- Olayların sunuluŠsırasında gerçekçi olunmalıdır.
- Bir olayın iki farklı tarafı olması halinde dengeli Åekilde her iki tarafa dair eÅit bilgi aktarılmalıdır.
- Okuyucunun veya izleyicinin olayla ilgili kendi kararını verme özgürlüÄü tanınmalıdır.
Tarafsızlık İlkesinin Habercilikteki Yeri Habercilikte benimsenen tarafsızlık ilkesi gazetecinin veya habercinin bilgiyi aktarırken nesnel yani objektifa hareket etmesi anlamına gelir. İzleyici veya okuyucu ile haberci arasında güveni inÅa eden ve koruyan bu ilke oldukça önemlidir.
Günümüzde internet ve sosyal medyada kötü niyetli Åekilde yayılan bilgilerin önüne geçmek adına habercilerin tarafsızlık ilkesine uygun Åekilde hazırladıkları bilgiye eskiye nazaran daha çok ihtiyaç duyulmaktadır. KaynaÄı belli olmayan ve denetlenemeyen sosyal medya ve internet bilgilerinin doÄruluÄunu teyit etmek ne yazık ki mümkün olmamaktadır. Bu nedenle izleyici veya okuyucular objektifaliÄinden emin oldukları kaynakları takip etmelidirler.
Takip edilen haber kanalındaki objektifaliÄi anlamanın yolu; öznel ifadelerin yer alıp almadıÄını kontrol etmek, iki taraflı olaylarda her iki tarafa da eÅit Åekilde yer veriliyor olması ve bilgi kaynaklarının doÄrulanmıŠolmasıdır. Bilgi kaynaklarının doÄrulanması noktasında haberci kendisine gelen ihbarları gizli tutmakla yükümlü olduÄundan her zaman haberin kaynaÄını paylaÅmayacaktır. Bu durumda kendisinin aldıÄı bilgiyi teyit edip ondan sonra haberi hazırlaması gibi bir sorumluluk da yine habercinin kendisine yüklenmektedir.
Objektifa Haber ile Subjektif Haber Arasındaki Farklar Takip edilen haber kanalının objektifa mi subjektif mi haber yaptıÄına dair bazı ipuçları vardır. Bu farklılıkları saptayarak bireyler hangi haber kanalının objektifa olduÄuna kanaat getirebilir. Burada haber kanalı ile kastedilen TV kanalı deÄil; iletiÅim araçlarının herhangi biridir. objektifa haber ile subjektif haber arasında bulunan bazı farklılıklar Åu Åekilde sıralanabilir:
- objektifa haberde haberi hazırlayan kiÅi kendi görüŠve duygularını katmadan, tarafsızca hareket eder. Subjektif haberde ise öne çıkan Åey bilgi deÄil; gazetecinin veya habercinin duyguları ve Åahsi görüÅleridir.
- Bilgi kaynaÄı açısından bakıldıÄında objektifa haberde doÄrulanmıŠve güvenilir kaynaklara dayandırma vardır. Ancak subjektif haberde kaynaÄın doÄruluÄu önemsenmez ya da tek tarafın görüÅüne dayandırılacak Åekilde bilgi toplanır.
- objektifa haberde olay ne eksik ve ne fazla olacak Åekilde aktarılıp deÄerlendirme aÅaması okuyucu veya izleyiciye bırakılır. Subjektif haberde ise izleyici ya da okuyucuyu manipüle etme ve belirli bir görüÅe yönlendirme söz konusudur.
- Dil kullanımı açısından da objektifa ve subjektif haber birbirinden farklıdır. objektifa haberde kullanılan dil nesnel, sade, abartısız ve yargı içermeyecek üsluba sahiptir. Subjektif versiyonda ise yorumlama, duygusallık, abartılı ifadeler ile karÅılaÅılır.
- Subjektif haber yapan gazeteci ya da habercinin kendi deÄerlendirmeleri ve kendi yargılarını hissettirecek Åekilde haberini sunar. objektifa haber yapan bir gazeteci veya haberci ise olayı olduÄu gibi aktarıp yorumlama, duygusal tepki verme vb. gibi durumları izleyici veya okuyucu kitlesinin kendisine bırakır.