بیست و دوم امرداد
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
در ۱۳۳۳ هم رادیو پاکستان برای نخستین بار «قوامی ترانه» را که سرود ملی این کشور است از رادیو پخش کرد. تقریباً کل این سرود به زبان پارسی است.
در همین روز به سال ۵۸۲ میلادی موریس[1] امپراتور روم شرقی شد.
راست: میخائیل توخاچفسکی روس | چپ: یوزف پیلسودسکی لهستانی
حوادث تاریخی جهان
در ۱۰۰۳ هجری خورشیدی لویی سیزدهم کاردینال ریشیلو[2] را به مقام صدارت منصوب کرد و این یک روز بعد از منصوب شدن او به مقام مشاور شاه بود. حدود سه قرن بعد در ۱۲۹۹ لهستانیها در ورشو هجوم ارتش سرخ شوروی را پس زدند و بر روسها غلبه کردند.
در این بین به سال ۱۳۴۳ آخرین اعدام در انگلستان انجام شد.
در ۱۲۹۳ نبرد لورن[3] که نقطهی عطفی در جنگ جهانی اول بود آغاز شد. این نبرد با تک فرانسویان برای پس گرفتن منطقهی موزل که توسط آلمانیها اشغال شده بود، شروع شد. این نبرد که ۱۱ روز به درازا کشید به قیمت جان نزدیک به پنجاه هزار نفر تمام شد. در ۱۳۲۶ پاکستان از انگلستان خودمختاری یافت ولی بخشی از کشورهای مشترکالمنافع محسوب میشد.
در ۱۳۳۸ نخستین گردهمایی لیگ فوتبال آمریکا برگزار شد.
این روز در ضمن با خشونتهایی مذهبی هم مصادف بودهاست.
در سال ۹۱۵ هجری خورشیدی راهبان بودایی کیوتو که به معبد اِنریاکوجی[4] وابسته بودند به معابد فرقهی نیچیرِن[5] حمله بردند و ۲۱ معبد را در آتش سوزاندند.
هفده سال بعد در ۹۳۲ میکائیل سِروِتوس[6] دانشمند زیستشناس و فیلسوف اسپانیایی در ژنو به دستور ژان کالون[7] دستگیر شد. پروتستانهایی که زیر فرمان کالون در این شهر یک دولت مذهبی تشکیل داده بودند، سروتوس را به جرم کفر و زندقه محاکمه کردند و سه ماه بعد بر تیرکی بستند و زنده زنده سوزاندند. آرای نوآورانه و جسورانهی این دانشمند باعث شده بود هم کاتولیکها و هم رهبران پروتستان از جمله مارتین لوتر[8] او را تکفیر کنند و آرزومند مرگش باشند.
چهارصد سال بعد مذهب مدرن شگفتانگیزی به نام مارکسیسم بر اروپا استیلا یافت و در نتیجه در بیست و دوم امرداد سال ۱۳۴۰ پیروان کمونیست این آیین که بر آلمان شرقی حاکم شده بودند، بین حریم خودشان در برلین و بخشهای غربی شهر حصار کشیدند تا از فرار شهروندان نامؤمن به غرب جلوگیری کنند.
دو نوآوری فنی مهم هم در این روز رخ داده است. یکی به سال ۱۲۹۲ که هری بریرلی[9] برای نخستین بار فولاد ضدزنگ را در لندن تولید کرد، دیگری به سال ۱۳۲۱ وقتی که پروژهی مانهاتان، طرح آمریکا برای تولید سلاح هستهای آغاز شد.
زادگان و رفتگان
در سال ۱۱۹۳ آندِرس یوناس آنگستروم[10] فیزیکدان سوئدی (تصویر بالا) زاده شد. واحد طول آنگستروم (ده به توان منفی ده متر) را به یاد او آنگستروم مینامند. زادگان دیگر این روز هم آلفرد هیچکاک[11] کارگردان انگلیسی (۱۲۷۸) و دانیل استیل[12] داستان نویس آمریکایی (۱۳۲۶) هستند.
در سال ۲۸۷ هجری خورشیدی هم المکتفی بالله خلیفهی عباسی درگذشت که سکهی دینار زرش را در بالا میبینید.
رفتگان دیگر این روز عبارتاند از نوروز امیر مغول که رقیب ارغونخان و متحد غازانخان بود (۶۷۶)، اوژن دلاکروا[13] نقاش فرانسوی (۱۲۴۲)، ادوارد بوخنر[14] شیمیدان آلمانی (۱۲۹۶) و اچ جی ولز[15] نویسندهی انگلیسی داستانهای علمی تخیلی (۱۳۲۵).
[1] Maurice
[2] Cardinal Richelieu
[3] Battle of Lorraine
[4] Enryaku-ji
[5] Nichiren
[6] Michael Servetus
[7] John Calvin
[8] Martin Luther
[9] Harry Brearley
[10] Anders Jonas Ångström
[11] Alfred Hitchcock
[12] Danielle Steel
[13] Eugène Delacroix
[14] Eduard Buchner
[15] H. G. Wells
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: