بیستم امرداد
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
حدود دو هزار و پانصد سال پیش #در_چنین_روزی، به سال ۴۸۰ پیش از میلاد، یک رسته از سپاهیان ایرانی که برای فتح آتن در یونان پیشروی میکردند، در تنگهی ترموپولای (ترموپیل[1]) با مقاومت یونانیهایی روبرو شدند که به روایتی، رهبریشان را اسپارتیها بر عهده داشتند
یونانیها تا سه روز کوشیدند راه پیشروی ایرانیان را سد کنند، اما در بیستم امرداد، فرماندهی اسپارتیشان لئونیداس[2]، در جنگ کشته شد و باقی گریختند و ایرانیان چنانکه قرارشان بود، رفتند و آتن را گرفتند.
اروپاییان از قرن هجدهم به بعد، این درگیری کوچک و نافرجام نظامی را مهم دانسته و لئونیداس را همچون قهرمان مقاومت غربیان در برابر نفوذ شرقیان ستودهاند.
در تاریخ معاصرمان در این روز، چند رخداد به نسبت کماهمیت واقع شدهاست.
روز سهشنبه بیستم امرداد ۱۲۸۷ جمعیتی بزرگ از مشروطهخواهان تبریز همراه با یک گروه موزیک در مسجد صمصام گرد آمدند و با ستارخان و انجمن آزادیخواه حقیقت همقسم شدند و تصمیم گرفتند در برابر کودتای محمدعلیشاه و بسته شدن مجلس مقاومت کنند.
ده سال بعد در ۱۲۹۷، بين ميرزا كوچكخان و انگليسها يك موافقتنامه امضاء شد که بر مبنای آن، سپاهیان انگلیسی مجاز بودند از گیلان گذشته و به قفقاز دسترسی داشته باشند.
در همین روز به سال ۱۲۹۹، گاندی[3] سخنرانی مشهوری ایراد کرد و در آن اصول اخلاقی فعالیت سیاسیاش را بیان کرد که بر «ستایش رنج» استوار بود. بخشی از سخنرانی او چنین بود:
«رنجی که شعار عشیرهی بشر است،... شرط ضروری هستی است. زندگی از مرگ پدید میآید. برای آن که گندم بروید باید دانهی بذر نابود شود... هیچگاه کسی بدون عبور از میان آتش رنج بلند نشده است...هیچکس نمیتواند از این قاعده بگریزد... ترقی چیزی جز تزکیهی رنج با اجتناب از رنج دادن نیست. هرقدر رنج پاکتر باشد، ترقی والاتر است... ساتیاگراها همان رنج خودآگاه است... من به خود اجازه دادهام که قانون کهن فدا کردن خویش یعنی قانون رنج را به ملت هند عرضه کنم...»
در ۱۳۰۷ آبراههی پرهزینهای که شهرداری برای انتقال آب از رود کرج و طالقان به تهران کشیده بود گشایش یافت. در ۱۳۲۱ هم پس از سقوط دولت رضاشاهی و ورود متفقین به کشور، کمبود خواربار در ایران ظاهر شده بود که برای چاره کردنش ادارهی خواربار کشور تأسیس شد و ریاستش را امانالله اردلان بر عهده گرفت.
در چنین روزی در سال ۱۳۵۱، درگیری میان آیتالله میلانی و دکتر شریعتی بالا گرفت و به موجب فتوای او، رفتن به حسینیهی ارشاد و خواندن کتابهای شریعتی حرام اعلام شد.
حوادث تاریخی جهان
در بیستم امرداد سال ۴۹۰ میلادی، گُتها[4] که زیر فرمان تئودوریک بزرگ[5] و متحدش آلاریک دوم[6] میجنگیدند، در نبرد رودخانهی آدا[7] در نزدیکی میلان اودوآکر[8]، شاه ایتالیا را شکست دادند.
در ۶۳۸ هجری خورشیدی مونگکِه[9] خان مغول (تصویر بالا) که فاتح آسورستان و میانرودان بود و قتل و غارت بسیار کرده بود، به خاطر ابتلا به اسهال شدید درگذشت.
در ۱۰۵۹ بومیان پوئبلو[10] در نیومکزیکو در برابر استعمارگران اسپانیایی سر به شورش برداشتند و چهارصد تن از ایشان را کشتند و باقی را به ترک منطقه واداشتند. دلیل اصلی شورش سرخپوستان، آن بود که اسپانیاییها به خاطر تعصب دینیشان میکوشیدند، دین و فرهنگ ایشان را نابود کنند و رقصهای آیینیشان را ممنوع کرده بودند و تندیسهای دینی و آثار هنری مذهبیشان را تخریب میکردند. اسپانیاییها با وعده و وعید فراوان، دوازده سال بعد بدون مقاومت چندانی بازگشتند، بیآنکه قصدی برای عمل به قولهایشان داشته باشند.
یک قرن بعد در ۱۱۷۱ انقلابیون فرانسه به کاخ تویلری[11] حمله بردند و لویی شانزدهم[12] را دستگیر کردند.
در ۱۳۱۳ اولین گروه از زندانیان به جزیرهی آلکاتراز وارد شدند.
در ۱۳۳۱ ملک حسین بن طلال هاشمی در اردن ادعای سلطنت کرد و به پادشاهی این سرزمین رسید که سلطنت او تا چهل و هفت سال بعد ادامه داشت.
هشت سال بعد در ۱۳۳۹، چاد استقلال یافت.
در ۱۳۸۲ رضوان حسامالدین رهبر جامعه شریعت در بانکوک بازداشت شد.
در ۱۱۷۲ موزهی لوور[13] بهطور رسمی در پاریس گشایش یافت.
این روز در ضمن با چند رخداد مربوط به شهرها هم قرین بوده است.
در ۱۱۶۵ کاپیتان فرانسیس لایت[14] قرارگاهی نظامی را در مالزی ایجاد کرد که بعدتر به شهر پِنانگ[15] تبدیل شد.
در ۱۳۴۷ آخرین سفر قطاری بخاری در انگلستان انجام گرفت.
در ۱۳۹۱ زلزلهی تبریز به مرگ بیش از سیصد تن و زخمی شدن سه هزار تن انجامید.
زادگان و رفتگان
از میان زادگان این روز میتوان به هلنا بلاواتسکی[16] عارف لهستانی (۱۲۱۰).
[1] Thermopylae
[2] Leonidas
[3] Mahatma Gandhi
[4] Goths
[5] Theodoric the Great
[6] Alaric II
[7] Battle of the Adda River
[8] Odoacer
[9] Möngke
[10] Pueblo
[11] Tuileries Palace
[12] Louis XVI
[13] Louvre
[14] Captain Francis Light
[15] Penang
[16] Helena Blavatsky
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: