سی و یکم تیر
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
این روز به ویژه برای ایران شرقی روزی پرماجرا بوده است. یک رخداد قدیمی در ایران غربی آن بود که در ۲۱۷ هجری خورشیدی افشین سپهسالار عباسی در نبرد آنزِن بر ارتش بزرگترِ روم شرقی به رهبری امپراتور تئوفیلوس[1] غلبه کرد و او را فراری داد. اما پس از هزار سال ورق برگشت و ایرانیان در مرزهای شرقیشان در وضعیت دفاعی قرار گرفتند. در ۱۲۱۸ بارون کیان[2] انگلیسی غزنه را گرفت و دوستمحمدخان و پسرش را به بامیان و بخارا فراری داد. در ۱۲۵۷ نوبت به روسها رسید که به زور هیئتی نظامی را برای مقابله با شیرعلیخان به کابل فرستادند. در نتیجه چمبرلن[3] انگلیسی هم چهل هزار سرباز را در سه ستون به استان ایرانی هرات یا همان افغانستان امروزین گسیل کرد. دو سال بعد در ۱۲۵۹ عبدالرحمنخان از محمد ایوبخان در نزدیکی قندهار شکست خورد و به ایران گریخت و نیروهای فاتح غلزاییهای مغلوب را به شمال کوچاند که با درانیها همسایه شدند. در ۱۲۶۸ هم میرزا ملکمخان امتیاز لاتاری را به دست آورد. در ۱۳۶۷، چند روز پس از اعلام آتشبس و پذیرش قطعنامهی ۵۹۸ شورای امنیت از سوی ایران، روستاهای کردنشین زرده، نساردیره در گیلانغرب و چند روستای دیگر در استان کرمانشاه در بامداد روز ۳۱ تیر به دست ارتش بعث عراق بمباران شیمیایی شدند و صدها نفر جان خود را از دست دادند و بسیاری دیگر زخمی شدند. در تاریخ جدیدمان نیز باید به آخرین روز تیرماه سال ۱۳۸۲ اشاره کرد، چون در این روز گروهی از تکاوران آمریکایی به کاخ صدام در بغداد حمله کردند و دو پسر دیوانه و خونخوارش عُدَی و قُصَی را به قتل رساندند.
در سایر نقاط جهان هم این روز به نسبت پرتلاطم بوده است. در ۱۰۸۵ با تصویب مجلس انگلستان و اسکاتلند این دو کشور در هم ادغام شدند و دولت بریتانیای کبیر را پدید آوردند، در ۱۳۲۳ کمیتهی ملی آزادیبخش لهستان مانیفستی صادر کرد و اعلام کرد که رهبرانش کمونیست هستند و نظامی کمونیستی در لهستان حاکم خواهد شد و در ۱۳۲۵ یک گروه تروریستی صهیونیست به نام ایرگون[4] در هتل شاهداود در اورشلیم بمبی منفجر کردند و در نشستی از وزیران و رهبران نظامی فلسطینی در آن برقرار بود ۹۱ نفر را به قتل رساندند. در ۱۳۵۶ هم دنگ شیائوپینگ[5] در چین به قدرت رسید و در ۱۳۸۷ رام باران یاداو[6] اولین رئیسجمهور نپال شد.
در ۱۰۲۴ دورگون[7] امپراتور دودمان چینگ[8] در چین فرمان داد همهی مردان به سلک قوم مانچو[9] موی پیشانیشان را بتراشند و در مقابل از پشت موهایشان را بلند کنند.
این روز با ترابری و سفر هم تقارنی دارد. دلیلش هم آن است که در ۱۲۷۳ اولین مسابقهی موتورسواری در فرانسه بین شهرهای پاریس و روئن برگزار شد. برندهی این مسابقه کنت ژول آلبر دو دیون[10] بود که جایزهاش را به کسی دیگر دادند!
در ۱۳۰۶ اولین برنامهی شرکت خبرپراکنی هند در بمبئی پخش شد و در ۱۲۸۲ شرکت فورد اولین خودروی خود را فروخت.
زادگان و رفتگان
در همین روز به سال ۱۲۳۵ کامرانمیرزا پسر ناصرالدینشاه زاده شد و این دقیقاً بیست و چهارمین سالگرد درگذشت ناپلئون دوم[11] (۱۲۱۱) بود. حدود هفتاد سال پیش از پسران صدام، یکی از همکارانشان به نام جان دیلینگر[12] که گانگستر آمریکایی سرشناسی بود در ۱۳۱۳ به قتل رسید! در ۱۳۳۴ هم احمد قوام سیاستمدار و نخست وزیر دوره قاجار و پهلوی درگذشت.
[1] Theophilos
[2] Baron Keane
[3] Joseph Chamberlain
[4] Irgun
[5] Deng Xiaoping
[6] Ram Baran Yadav
[7] Dorgon
[8] Qing
[9] Manchu
[10] Count Jules-Albert de Dion
[11] Napoleon II
[12] John Dillinger
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: