بیست و هفتم تیر
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
این روز در تاریخ ایران با چند رخداد مصادف است.
در سال ۹۰ هجری خورشیدی سردار ایرانیتبار مسلمان طارق بن زیاد در جنوب اسپانیا قوای ویزیگوت[1] به رهبری رودریک[2] را شکست داد و اندلس را فتح کرد.
یکی که مهمتر از بقیه است آن که در ۷۷۰ هجری خورشیدی تیمور گورکانی تُکتَمیش رهبر اردوی زرین را در جنوب روسیه شکست داد، اما پس از آن، به گرانیگاه قدرتش یعنی ایران بازگشت و مقاومتهای محلی را سرکوب کرد. اگر به راهش ادامه داده بود و قلمرو اردوی زرین را که به دست آورده بود نگه میداشت، احتمالاً مسیر تاریخ دگرگون میشد و پسرش شاهرخ قلمرو شمال دریای خزر را هم به ارث میبرد و چه بسا دولت روسیه به شکلی که میشناسیم تشکیل نمیشد و همچون زیرسیستمی در دل سپهر بسطیافتهی ایرانی تعریف میشد. تصمیم تیمور برای رها کردن قلمروهای شمالی که در آن هنگام وحشی و بدوی بود، بعدها دوقطبی ایران و روسیه را در منطقه تثبیت کرد.
در تاریخی نزدیکتر به ما، در این روز ماجرای کشته شدن کنسول ایمبری[3] در سال ۱۳۰۳ را داریم. این نماینده با دسیسهای که مخالفان دولت برای سرنگونی صدراعظم چیده بودند، برای عکاسی از معجزهای ساختگی به محلهای در تهران رفت و با تحریک مردم متعصب به قتل رسید.
این نکته هم جالب است که در ۱۳۲۱ به خاطر آن که متفقین پس از حمله به ایران همهی خودروهای موتوری را برای مقاصد جنگیشان مصادره میکردند، دولت بیانیهای صادر کرد و از مردم خواست برای باربری و ترابری از اسب و الاغ استفاده کنند (تصویر زیر) و در ضمن مذاکره برای وارد کردن سه هزار شتر از هندوستان را آغاز کرد!
حوادث تاریخی جهان
بیست و هفتم تیرماه با تاریخ رم نیز پیوندی چشمگیر دارد.
در چنین روزی به سال ۴۷۷ پیش از میلاد، در جریان فرایند شکلگیری دولت روم -که به خطا به یک قرن پیش از این منسوب میشود- اهالی منطقهی رم به سمت شمال پیشروی کردند، اما از اهالی وِئی[4] که یکی از شهرهای پیشرفتهترِ اتروسک بود، شکست خوردند. جمعیت سربازانی که در این نبرد با هم جنگیدند حدود سیصد نفر در هر طرف بود!
نزدیک نود سال بعد در ۳۹۰ پ.م رمیها همچنان در کوشش برای تأسیس دولتی در ایتالیا بودند. اما همچنان کامیابی چندانی به دست نمیآوردند، چنان که در جنگ آلیا[5] از قبایل مهاجم گل[6] شکست خوردند و رم به دست ایشان غارت شد. دولت رم در واقع پس از فروپاشی دولت هخامنشی و همچون یکی از نظمهای سیاسی پیرامونی این دولت جهانی شکل گرفت و تا قرون اولیهی مسیحی به دولتی مقتدر تبدیل شد.
در چنین مقطعی به سال ۶۴ میلادی باز در همین روز بود که آتشسوزی بزرگ رم نیمی از شهر را به خاکستر تبدیل کرد. رمیها میگفتند این حریق عمدی بوده و مسیحیان آن را ایجاد کردهاند، اتهامی که احتمالاً راست بوده است.
سیصد سال بعد از این حریق، در ۳۶۲ میلادی، امپراتور یولیانوس[10] به سودای فتح ایران با یک ارتش عظیم شصت هزار نفره به انطاکیه رفت و نُه ماه آنجا ماند و نیروهای هوادار ساسانیان را در شهر سرکوب کرد تا برای حمله به قلمرو ایران آمادگی پیدا کند.
امپراتور روم در جریان این حمله به ایران، در جنگ کشته شد و بخش عمدهی سپاهیانش از میان رفتند. کمتر از یک قرن بعد، این بار روم در وضعیتی دفاعی قرار داشت و این زمانی بود که در ۴۵۲ م. آتیلا[11] و قوای زیر فرمانش که بسیاریشان سکاهای ایرانیتبار بودند، شهر آکی آکویلا[12] در روم را گرفت و به باد تاراج داد.
ناگفته نماند که در قرون اسلامی، روز سه شنبه بیست و هفتم تیر سال ۲۷۵ هجری خورشیدی مهمترین شاعر مداح امام حسن عسکری درگذشت که اسم او هم ابن رومی بوده است!
گذشته از درگیریهای ایران و روم، این روز با درگیریهای نظامی شرق و غرب بر محور مسیحیت نیز تقارنی دارد. در ۵۷۴ هجری خورشیدی، ارتش موحدون در نبرد آلارکوس[13] بر قوای کاستیل[14] به رهبری آلفونسوی هشتم[15] غلبه کردند و او را وادار کردند به تولِدو[16] بگریزد.
در ۱۲۴۹ شورای اول واتیکان اعلام کرد که پاپ خطاناپذیر است و همهی تصمیمهایش چون به نمایندگی از طرف خداوند است، قطعاً درست میباشد!
در ۱۳۲۲ شهر رم توسط پانصد هواپیمای آمریکایی به شدت بمباران شد. بمبافکنهای آمریکایی ۱۱۶۸ تن بمب بر این شهر فرو ریختند و محلههای کارگرنشینی مانند سان لورنزو[7] را با خاک یکسان کردند. دستکم سه هزار شهروند غیرنظامی رم در این حمله کشته شدند. آمریکاییها در جریان جنگ جهانی اول در کل طی ۷۸ روز ۱۱۰ هزار پرواز تهاجمی بر رم انجام دادند و در این جریان شصت هزار تن بمب بر این شهر فرو ریختند که حملهی این روز یکی از بدترینهایش بود.
چهار سال بعد در ۱۳۲۶ نخستوزیر برمه بوگیوک آنگ سان[8] (پدر آنگ سان سوچی[9]) ترور شد و به قتل رسید.
رخدادهای دیگری که در این روز واقع شدهاند چنیناند:
در ۱۲۸۲ در اولین دور مسابقات دوچرخهسواری تور دوفرانس[17] مورس گَرین[18] برنده شد
در ۱۳۰۴ آدولف هیتلر[19] کتاب نبرد من[20] را به چاپ رساند
در ۱۳۲۱ برای نخستین بار موتور جت در هواپیما زمانی به کار گرفته شد که نیروی هوایی آلمان نازی هواپیمای مسراشمیت می ۲۶۲[21] را تولید کرد.
در ۱۳۴۷ کمپانی اینتل[22] در کالیفرنیا تأسیس شد.
در ۱۳۷۱ نخستین عکس بر شبکهی جهانی اینترنت (world wide web) نهاده شد. این عکس به یک گروه خوانندهی زن به نامLes Horribles Cernettes تعلق داشت.
مناسبتهای جهانی
- روز جهانی گوش دادن
هی... میشنوی؟ این صدای روز جهانی گوش دادن در 18 ژوئیه است. روز جهانی گوش دادن هر ساله توسط پروژه جهانی گوش دادن برگزار می شود، یک سازمان غیرانتفاعی که "به درک جهان و محیط طبیعی، جوامع و فرهنگ های آن از طریق تمرین گوش کردن اختصاص داده شده است» آنها به بررسی بومشناسی آکوستیک میپردازند، رشتهای که رابطه بین انسان و جهان طبیعی را با واسطه صدا مطالعه میکند. پس ساکت باشید، گوش های خود را باز کنید و برای مطالعه مناظر صوتی در روز جهانی گوش دادن آماده شوید.
تاریخچه روز جهانی گوش دادن
روز جهانی گوش دادن در 18 جولای به افتخار تولد ریموند موری شفر، آهنگساز کانادایی و دوستدار محیط زیست که به عنوان بنیانگذار اکولوژی آکوستیک شناخته می شود، می باشد. او که در 18 ژوئیه 1933 به دنیا آمد، پروژه منظره صوتی جهانی خود را توسعه داد، که ایده ها و شیوه های اساسی بوم شناسی آکوستیک را در دهه 1970 مطرح کرد. روز جهانی گوش دادن در سال 2010 تاسیس شد و هر سال این تعطیلات دارای موضوع خاصی است. تم های گذشته عبارتند از «H20»، «صداهای گمشده و پیدا شده» و «به تو گوش کنم!» موضوع سال 2017 "گوش دادن به زمین" بود که به زندگی و میراث آهنگساز آمریکایی پائولین اولیوروس احترام می گذاشت، که زمانی گفت: "گاهی اوقات روی زمین راه می رویم، گاهی اوقات روی پیاده روها یا آسفالت یا سطوح دیگر. آیا می توانیم زمینی برای راه رفتن پیدا کنیم و آیا می توانیم به صدا یا صداهای زمین گوش دهیم؟ آیا ما زمین را از دست می دهیم؟ آیا میتوانیم با گوش دادن به آن زمینه جدیدی پیدا کنیم؟»
از زمان آغاز این تعطیلات، هزاران نفر از سراسر جهان در جشن آن شرکت کرده اند. موضوع روز جهانی گوش دادن در سال 2021 «زمین بیصدا» است که توسط راکل کاسترو، فیلمساز، متصدی و سازماندهنده اهل لیسبون ساخته شده است.
گوش دادن در واقع هنری است که نیاز به توجه و صبر و شکیبایی بی دریغ از یک فرد دارد و به درد دیگری می خورد که به آن نیاز دارد. گوش دادن همچنین برای شنونده مفید است، مهارت های شنیداری او را بهبود می بخشد و آگاهی او را نسبت به محیط اطرافش افزایش می دهد. همانطور که حس شنوایی ما مهم است، اغلب از آن به طور موثر استفاده نمی کنیم، اکثر صداها و صداها را مسدود می کنیم و واقعاً به پیام گوش نمی دهیم.
سنت های روز
با شلوغی و شلوغی زندگی روزمره، ما به ندرت توقف می کنیم تا نه تنها بشنویم، بلکه در واقع به صدای اطرافمان گوش دهیم - صداهای اطرافمان، آنچه دیگران در تلاش برای برقراری ارتباط هستند و حتی صدای درونی ما. فناوری و شلوغی بی وقفه مانع از آن می شود که سر و صدا را خاموش کنیم و به دقت گوش کنیم. در روز جهانی گوش دادن، این دقیقاً همان چیزی است که تمرین می شود.
کمتر صحبت کردن و بیشتر گوش دادن تمرین می شود. در این روز گوش دادن به صحبت های دوستان، خانواده و گفتگوهای صمیمانه با صبر توصیه می شود. دلداری دادن به دیگران و حضور در کنار آنها با گوش دادن به صدای آنها، هم برای شنونده و هم برای گوینده، درمانی و سودمند است. ساکت ماندن و تفکر در دنیای اطراف با گوش دادن، افکار ما را آرام و آرام می کند. هدف این روز پرورش گوش دادن و درک بهتر و یادگیری از این عمل دست کم گرفته شده است.
5 حقیقت در مورد گوش دادن
زنان شنونده بهتری هستند
تحقیقات نشان می دهد که زنان هر دو قسمت مغز خود را برای گوش دادن درگیر می کنند، در حالی که مردان تنها از نیمی از مغز خود استفاده می کنند.
گوش دادن به موسیقی کمک می کند
گوش دادن به موسیقی محیطی بدون استرس ایجاد می کند، به عنوان مثال، گوش دادن به موسیقی قبل از عمل باعث کاهش سطح کورتیزول می شود و به برخی از دانش آموزان کمک می کند قبل از امتحان استراحت کنند و بهتر مطالعه کنند.
گوش دادن می تواند به کاهش وزن کمک کند!
محققان دریافتهاند که گوش دادن به موسیقی آرامشبخش در حین غذا خوردن در رستوران باعث میشود که افراد ناهار 175 کالری کمتری مصرف کنند.
گوش دادن یک مهارت است
کمتر از 2 درصد از مردم آموزش رسمی در مورد چگونگی گوش دادن مؤثر داشتند.
پیش نیازهای گوش دادن
برای تبدیل شدن به یک شنونده موثر، مهم است که تصور نکنیم، از قضاوت کردن خودداری کنیم و افکارمان را طوری نگه داریم که واقعاً به آنچه طرف مقابل میخواهد منتقل کند گوش دهیم.
- روز جهانی نلسون ماندلا
نلسون ماندلا افتخارات زیادی دارد. او یک شخصیت نمادین است که بر رژیم آپارتاید آفریقای جنوبی پیروز شد. او یک وکیل حقوق بشر، یک زندانی عقیدتی و یک صلح طلب بین المللی بود. او اولین رئیس جمهور منتخب دموکراتیک آفریقای جنوبی آزاد بود (بسیار بزرگ). بنابراین می بینید که چرا مجمع عمومی سازمان ملل می خواهد زندگی او را جشن بگیرد. روز جهانی نلسون ماندلا که در 18 ژوئیه - روز تولد نلسون ماندلا گرامی داشته میشود - این ایده را جشن میگیرد که هر فردی قدرت تغییر جهان و توانایی تأثیرگذاری را دارد.
تاریخچه روز جهانی نلسون ماندلا
روز جهانی نلسون ماندلا که به نام روز ماندلا نیز شناخته میشود، جشنی بینالمللی به افتخار نلسون ماندلا انقلابی است که هر ساله در روز تولد او در 18 ژوئیه جشن گرفته میشود. این روز به طور رسمی توسط سازمان ملل در نوامبر 2009 و با اولین جشن تعیین شد. روز ماندلا در 18 جولای 2010 برگزار شد.
روز جهانی نلسون ماندلا هر ساله بر میراث مردی که دستاوردهای عظیمش قرن بیستم را تغییر داد و قرن بیست و یکم را شکل داد، می تابد. ارزش ها و عزم او - تعهد عمیق به حقوق بشر، آزادی و عدالت - منعکس شده است و منبع الهام برای دیگران است. ماندلا از کرامت مشروع و برابری همه افراد زنده دفاع کرد و مشارکت و همبستگی را در سراسر مرزها تشویق کرد. تلاش بی وقفه او برای برابری با موقعیت او به عنوان بنیانگذار صلح در آفریقای جنوبی مشابه بود.
نلسون ماندلا با مقاومت در برابر ظلم نماد قدرت باقی می ماند. در زمان آشفتگی، میراث ماندلا به همه می آموزد که عزت را به جای تحقیر انتخاب کنند، در هنگام بی عدالتی صحبت کنند و به جای نفرت ببخشند. او یک بار گفت: «آزادی صرفاً کنار گذاشتن زنجیر نیست، بلکه زندگی به گونهای است که به آزادی دیگران احترام بگذارد و آن را افزایش دهد». در سال 2014، جایزه نلسون ماندلا توسط مجمع عمومی سازمان ملل متحد تأسیس شد - جایزه ای برای قدردانی از دستاوردهای کسانی که برای خدمت به بشریت بسیار فراتر رفتند.
زادگان و رفتگان
زاده شدگان نامدار این روز عبارتاند از آندری گرومیکو[23] سیاستمدار شوروی و محمد داودخان اولین رییسجمهور افغانستان (هر دو در ۱۲۸۸)، و توماس کوهن[24] فیلسوف و مورخ علم آمریکایی (۱۳۰۱).
برخی از کسانی که در این روز فوت کردند هم عبارتاند از عمادالدین محمد بن قاسم ثقفی سردار اموی فاتح سند و مولتان (۹۴)، ابوالحسن علی بن محمد ابن فرات وزیر دانشمند عباسی (۳۰۳)، کاراواجیو[25] نقاش ایتالیایی (۹۸۹)، و رومن یاکوبسن[26] زبانشناس روسی (۱۳۶۱).
در ۱۳۹۱ هم در پی یک بمبگذاری که شورشیان ارتش آزاد سوریه مسئولیتش را بر عهده گرفتند، داود راجحه وزیر دفاع سوریه، عاصف شوکت معاون وزیر دفاع، و حسن ترکمانی وزیر دفاع پیشین در دمشق کشته شدند و این یکی از عواملی بود که دولت سوریه را به سرکوب نظامی خشن مخالفان سوق داد.
[1] Visigoths
[2] Roderic
[3] Robert Whitney Imbrie
[4] Veii
[5] Battle of the Allia
[6] Gaul
[7] San Lorenzo
[8] Bogyoke Aung San
[9] Aung San Suu Kyi
[10] Julianus
[11] Attila
[12] Aquileia
[13] Battle of Alarcos
[14] Castile
[15] Alfonso VIII
[16] Toledo
[17] Tour de France
[18] Maurice Garin
[19] Adolf Hitler
[20] Mein Kampf
[21] Messerschmitt Me ۲۶۲
[22] Intel
[23] Andrei Gromyko
[24] Thomas Kuhn
[25] Caravaggio
[26] Roman Jakobson
۱
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: