بیست و ششم تیر
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
مهمترین مناسبت بیست و ششم تیرماه آن است که در سال ۸۶۶ هجری خورشیدی شاه اسماعیل بنیانگذار سلسلهی صفوی در چنین روزی زاده شدهاست. گذشته از این، رخدادهای دیگر این روز که در زمانهی معاصر رخ دادهاند چندان فرخنده نیستند.
در ۱۳۴۷ عبدالرحمن عارف به دنبال کودتای حزب بعث، از قدرت فرو افتاد و احمد البکر به جای او رئیسجمهور عراق شد.
در ۱۳۵۲ محمد ظاهرشاه زمانی که در ایتالیا برای عمل جراحی بستری بود با کودتای پسرعمویش محمد داوودخان، از قدرت برکنار شد و در ادامهی این روند، در همین روز به سال ۱۳۹۴ به دنبال عملیات انتحاری در دیالهی عراق ۱۲۰ تن کشته و ۱۳۰ تن زخمی شدند.
حوادث تاریخی جهان
در تاریخ مسیحیت این روز با چهار واقعه روبروست؛ یکی آن که در سال ۱۸۰ میلادی نخستین اشاره به ورود مسیحیت در کارتاژ[1] در تاریخ ثبت شد و این زمانی بود که دوازده مسیحی در شهر اسکیلیوم[2] (نزدیک قاسرین در تونس)، به خاطر مذهبشان اعدام شدند.
حدود هزار سال بعد در ۵۸۲ هجری خورشیدی، مسیحیت به قدری نیرومند شده بود که وضعیتی تهاجمی پیدا کرده بود.
در این روز سربازان صلیبی که به بهانهی دفاع از بیزانس و بیتالمقدس، در برابر مسلمانان از غرب به این سرزمین حمله برده بودند، بر مقاومت شدید مردم قسطنتنیه غلبه کردند و این شهر را فتح کردند. امپراتور بیزانس آلکسیوس سوم[3] از چنگشان گریخت!
در ۵۹۱ امیران مسیحی کاستیل، ناوار، پرتغال، آراگون، سانتیاگو و داوطلبان فرانسوی و معبدیها با فرمان پاپ متحد شدند و قوای مسلمان دولت موحدون به رهبری محمد بن منصور ناصرالدین بالله را در جنگ لاس ناواس دِ تولوسا[4] در اندلس[5] شکست دادند.
در ۱۱۴۸ هم کشیشی به نام جونیپِرو سِرا[6] نخستین میسیونری مسیحی کالیفرنیا را تأسیس کرد و سرخپوستان بومی را به مسیحیت گرواند. این اردوگاه بعدتر به شهر سان دیگو تکامل یافت.
بیست و ششم تیرماه با رخدادهای سیاسی سترگ و مهمی هم مصادف بوده است.
در ۱۰۴۴ پرتغالیها در نبرد مونت کارلو[7] بر اسپانیا چیره شدند و به این ترتیب استقلال خود را حفظ کردند.
در ۱۱۴۱ کاترین دوم[8] ملقب به کبیر پس از به قتل رسیدن شوهرش پتر سوم[9] به مقام فرمانروایی روسیه دست یافت.
رخدادهای سیاسی جدیدتر این روز به نسبت خشن و خونین هستند.
در ۱۳۲۳ برای نخستین بار بمب ناپالم[10] در جنگ مورد استفاده قرار گرفت. آمریکاییها در جریان جنگ با آلمان نازی این بمبها را بر منطقهی کوتانس در نزدیکی سن لو[11] در فرانسه ریختند.
در ۱۳۲۴ چرچیل[12]، استالین[13] و روزولت[14] در پوتسدام[15] نشستی برای تصمیم دربارهی جنگ با آلمان برگزار کردند که به سیطرهی شوروی در نیمی از دنیا و جنگ سرد انجامید و فجایع مهیبی را در دهههای بعدی به دنبال داشت. یکی از نمودهای کوچک این درگیریها آن است که در ۱۳۵۵ دولت اندونزی تیمور شرقی را همچون استانی به خود منضم کرد و به تدریج بخش مهمی از جمعیت سرکش این جزیره را به قتل رساند.
این روز در ضمن با نوآوریهایی برای بهبود زندگی بشر نیز مصادف بوده است.
در ۱۰۴۰ اولین اسناد بانکی اروپا توسط بانک استکهلم صادر شد،
در ۱۲۴۶ دانشکدهی دندانپزشکی هاروارد گشایش یافت. این نخستین مرکز آموزشی دانشگاهی مربوط به دندانپزشکی در آمریکا بود.
در سال ۱۳۶۳ سنّ مجاز برای نوشیدن مشروب الکلی در آمریکا از هجده سال به بیست و یک سال افزایش یافت!
در ۱۲۹۳ هم نیروی هوایی در ارتش آمریکا تأسیس شد.
در ۲۶ تیر ۱۳۷۳ دختران ایرانی برای اولین بار در المپیاد جهانی شرکت کردند. در المپیاد ریاضی مریم میرزاخانی مدال طلا و رؤیا بهشتی مدال نقره گرفت.
مناسبتهای جهانی
روز جهانی بغلکردن فرزندان: یکی از سنتهای این روز همدلی با والدینی است که فرزندان خود را از دست دادند. در این روز یاد میکنیم از همه والدینی که فرزندان خود را از دست دادند به ویژه مادران و پدران دادخواه که فرزندانشان به دست نیروهای سرکوب کشته شدند و به جای بغل کردن آنها، تنها میتوانند عکسهایشان را در آغوش بگیرند.
روز جهانی عدالت بینالمللی: دادگاهی با صلاحیت عام که میتواند برای تعقیب و مجازات عاملان جنایات بینالمللی از جمله جنایت علیهبشریت، جنایات جنگی، نسلکشی و تجاوزات رسیدگی کند.
زادگان
از زادگان این روز نیز میتوان از نلسون ماندلا[16] نخستین رییسجمهور آفریقای جنوبی (۱۲۹۷) نام برد.
[1] Carthage
[2] Scillium
[3] Alexios III
[4] Battle of Las Navas de Tolosa
[5] Andalusia
[6] Junípero Serra
[7] Battle of Montes Claros
[8] Catherine II
[9] Peter III
[10] napalm
[11] Saint-Lô
[12] Winston Churchill
[13] Joseph Stalin
[14] Franklin D Roosevelt
[15] Potsdam
[16] Nelson Mandela
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: