بیست و پنجم تیر
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
۲۵ تیر بهمناسبت زادروز «آیدا رستمی»، روز آیدا و پزشکان متعهد است. آیدا رستمی، پزشکی بود که در خیزش «زن، زندگی، آزادی» به درمان معترضان زخمی در مناطق مختلف تهران پرداخت. او از مدتها پیش، بخشی از زندگی خود را به ویزیت رایگان و کمک به کودکان کار اختصاص داده بود و در راه کمک به معترضان زخمی، جانش را فدای قسم پزشکی خود کرد.
بیست و پنجم تیرماه روزی مهم است که چندین رخداد سرنوشتساز و مهم در آن رخ دادهاست.
طبق تاریخنگاری سنتی (و نه تحقیقات متکی بر #بازاندیشی معاصر)، #در_چنین_روزی به سال ۶۲۲ میلادی، محمد بن عبدالله از مکه به مدینه هجرت کرد و این ماجراییست که آغازگاه تقویم هجری قلمداد میشود.
جالب آنجاست که در همین روز یعنی در سه شنبه ۲۵ تیر ۶۳۲ هجری خورشیدی، یکی از شعبههای برخاسته از دین اسلام، لطمهای جدی دید و آن زمانی بود که هلاکو به اسماعیلیان امان داد، اما دستور داد همهی قلعههایشان ویران شود.
در دوران معاصرمان این روز با تولد ناصرالدینشاه (۱۲۱۰) مصادف است و جمعه ۲۵ تیر ۱۲۸۸ (۲۷ جمادیالثانی ۱۳۲۷ ق.) هم روزی است که بعد از پیروزی مشروطهطلبان، محمدعلیشاه به سفارت روسیه پناهنده شد. مشروطهخواهان در همین روز در جلسهی فوقالعادهی مجلس شورای ملی محمدعلیشاه را از سلطنت عزل کردند و پسرش احمدمیرزای یازدهساله را به پادشاهی برداشتند. یکی از مشروطهخواهان جوان فعال در این روز، محمد مصدق بود که چهل و سه سال بعد به صدارت رسید و در همین روز (به سال ۱۳۳۱) با شاه درگیری پیدا کرد و چون ادارهی وزارت جنگ را از او دریغ میکردند، از صدارت استعفا داد.
در ضمن این روز سالگرد به قدرت رسیدن صدام حسین هم هست. چون در سال ۱۳۵۸ در چنین روزی احمد حسن البکر رئیسجمهور عراق استعفا کرد و صدام حسین به جایش نشست. در زمانهی خودمان هم در ۱۳۹۵ کودتایی هدایت شده و دسیسهوار در ترکیه رخ داد که به تصفیهی مخالفان اردوغان انجامید و نوعی تمرکز قدرت استبدادی را برایش به ارمغان آورد.
در دنیای مسیحیت هم این روز با رخدادهای دینی مهمی مصادف است.
روز یکشنبه ۲۵ تیر ۴۳۴ هجری خورشیدی چهار نمایندهی کلیسای رم فرمان لاک و مهر شدهی پاپ را به هنگام مراسم نیایش هفتگی به کلیسای هاگیا سوفیا[1] در قسطنتنیه بردند و به این ترتیب جدایی کلیسای شرق و غرب و کشمکش میان رم و قسطنتنیه آغاز شد.
دو قرن بعد در ۱۳۲۷ شهر ناصریه که زادگاه عیسی مسیح است، در جریان جنگ اعراب و اسرائیل، پس از مقاومتی شدید توسط نیروهای اسرائیلی تصرف شد.
رخدادهای سیاسی این روز به نسبت پراکنده هستند.
در ۷۸۱ هجری خورشیدی امپراتور یونگلِه[2] در چین به قدرت دست یافت و سلسلهی مینگ[3] را تأسیس کرد.
در ۱۱۸۸ انقلابیون آمریکای لاتین به رهبری پدرو دومینگو موریلو[4] در شهر لاپاز[5] (در بولیوی امروزین) بر قوای اسپانیایی غلبه کردند و نخستین دولت آمریکای جنوبی شدند که استقلال خود را از اسپانیا به دست میآورد.
در ۱۲۹۷ تزار نیکولای دوم[6] و خانوادهاش به دست بولشویکها کشته شدند.
در ۱۳۲۴ آمریکا نخستین بمب اتمیاش را در صحرای آلاموگوردو[7] در نیومکزیکو با موفقیت آزمایش کرد.
بیست و پنجم تیرماه در ضمن با نوآوریهایی متنوع مصادف بوده است.
در ۱۲۸۱ ویلیس کاریر[8] در نیویورک اولین سیستم تهویهی مطبوع را عرضه کرد.
در ۱۳۲۷ نخستین هواپیماربایی با دزدیده شدن هواپیمای میس ماکائو[9] در تاریخ ثبت شد.
در ۱۳۳۴ والت دیسنی[10] تفریحگاه دیسنیلند[11] را در آنهایم[12] کالیفرنیا تأسیس کرد.
در ۱۳۳۵ سیرک بارنوم و بیلی[13] آخرین برنامهی سیرک زیر خیمهی بزرگ را در پیتسبورگ[14] پنسیلوانیا برگزار کرد. پس از آن دگرگونی اقتصادی به انتقال سیرک از خیمه به میدانگاههای گشوده انجامید.
در ۱۳۴۴ تونل مون بلان[15] کشورهای فرانسه و ایتالیا را به هم متصل کرد.
در ۱۳۴۸ فضاپیمای آپولو ۱۱[16] به فضا پرتاب شد و نخستین ماهنوردان را به سوی ماه برد.
[1] Hagia Sophia
[2] Yongle
[3] Ming
[4] Pedro Domingo Murillo
[5] La Paz
[6] Czar Nicholas II
[7] Alamogordo
[8] Willis Carrier
[9] Miss Macao
[10] Walt Disney
[11] Disneyland
[12] Anaheim
[13] Barnum & Bailey Circus
[14] Pittsburgh
[15] Mont Blanc Tunnel
[16] Apollo ۱۱
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: