هجدهم خرداد

— رام: روزشمار ایرانی معنادار

مهم‌ترین مناسبت هجدهم خردادماه آن است که (طبق تاریخ‌نگاری سنتی) پیامبر اسلام در این روز به سال یازدهم هجری خورشیدی درگذشته و بنابراین تاریخ انتخاب شدن ابوبکر به خلافت نیز در همین روز قرار می‌‌گیرد.

در تاریخ معاصر ایران‌زمین، این روز با چند رخداد فرعی قرین است.

روز جمعه هجدهم فروردین سال ۱۲۷۹ میرزا علی‌محمدخان کاشانی نخستین شماره از روزنامه‌ی پرورش را منتشر کرد که در جریان مشروطه‌خواهی نفوذ و تأثیر فراوان داشت و این به روزگار سلطنت مظفرالدین‌شاه بود.

هشت سال بعد، در عصر محمدعلی‌شاه، روز دوشنبه هجدهم خرداد ۱۲۸۷ اعلامیه‌ای از طرف شاه صادر شد و مجلس را تهدید کرد و در نتیجه صف‌آرایی سیاسی‌ای شکل‌ گرفت که مستبدین و مشروطه‌خواهان را از هم جدا می‌ساخت.

مناسبت‌های جهانی و برخی حوادث

در سطح جهانی این روز با جنگ‌ها و عزل و نصب‌های سیاسی مصادف بوده است.

در سال ۲۱۸ میلادی سربازان اِلاگابالوس[1] (الجبال)، کاهن و سیاستمدار سوری، بر ارتش ماکرینوس[2] غلبه کردند و او را به فرار وا داشتند. در نتیجه الاگابالوس شگفت‌انگیزترین امپراتور روم شد.

در ۴۲۱ ادوارد اعتراف‌گر[3]، آخرین شاه مهم آنگلوساکسون انگلستان، بر تخت نشست.

در ۵۷۰ ریچارد شیردل[4] به عکا رسید و جنگ‌های صلیبی‌اش را آغاز کرد.

در همین روز به سال ۱۰۴۴ لویی چهاردهم پادشاه باشکوه فرانسوی هم تاجگذاری کرد.

در دوران جدیدتر به سال ۱۳۰۸ مارگارت بوندفیلد[5] به وزارت کار رسید و اولین زنی بود که در آمریکا به مقام وزارت دست یافت.

در ۱۰۰ هجری خورشیدی هم اودو آکیتانی[6] در چنین روزی در میدان نبرد تولوز[7] پیشروی قوای مسلمانان را در فرانسه متوقف ساخت.

در هجدهم خرداد سال ۱۱۹۴ کنگره‌ی وین پایان یافت و سیاست عمومی اروپایی به شکلی نو سازماندهی شد. در همین روز لوکزامبورگ از فرانسه استقلال یافت.

در سال ۱۳۳۸ هم آمریکایی‌ها زیردریایی اس اس جورج واشنگتن[8] را به آب انداختند که اولین زیردریایی مسلح به موشک قاره‌پیمای هسته‌ای است.

این روز با رخدادهای فرهنگی و اجتماعی مهمی هم مصادف است.

در ۱۱۷۳ روبسپیر[9] با مراسمی باشکوه در سراسر فرانسه تأسیس دین جدید «آیین هستی متعالی» را اعلام کرد.

در ۱۲۶۶ هرمان هولریت[10] اختراع کارت‌های سوراخ‌دار برای ماشین حساب را در آمریکا به نام خود ثبت کرد.

در ۱۲۷۱ سیاهپوستی به نام هومر پلِسی[11] به خاطر این که حاضر نشده بود از روی صندلی‌اش در بخش ویژه‌ی سفیدپوستان در قطار بلند شود، محاکمه و محکوم شد.

در ۱۲۹۱ (کارل لملی)[12] یونیورسال پیکچرز[13] را تأسیس کرد که امروز یکی از مهم‌ترین مراکز تولید فیلم در جهان است.

در ۱۳۲۸ جورج اورول[14] ۱۹۸۴ را در نقد نظام سیاسی حاکم بر شوروی منتشر کرد.

در ۱۳۳۲ دادگاه عالی ایالات متحده حکم کرد که رستوران‌های واشنگتن حق ندارند از دادن خدمات به سیاهپوستان سر باز بزنند!

درچنین روزی به سال ۱۳۵۱ دختر نه‌ساله‌ی ویتنامی به نام پان تی کیم پوک[15] در حالی که برهنه می‌دوید و از بمباران ناپالم می‌گریخت، در عکسی که خبرنگار آسوشیتد پرس از او گرفت جاودانه شد. این عکس جایزه‌ی پولیتزر برد و در پایان جنگ ویتنام تأثیر داشت. در نهایت هم‌رزمان، همان‌هایی که مظلومانه بمباران می‌شدند، در همسایگی همین سرزمین به قدرت رسیدند و در مقام انتقامجویی برآمدند. در نتیجه در ۱۳۸۸، دو خبرنگار آمریکایی به جرم ورود غیرقانونی به کره‌ی شمالی به دوازده سال کار اجباری محکوم شدند!

- روز جهانی آگاهی از تومور مغزی: یک توده غیرطبیعی در مغز که بنا به ماهیت سلول‌های تشکیل دهنده، می‌تواند خوش‌خیم یا بدخیم باشد. هدف از این روز آگاهی از تومور مغزی، تشخیص زودهنگام و درمان آن است.

تاریخچه روز جهانی تومور مغزی

در متون پزشکی باستان هیچ توصیفی از تومور مغزی وجود ندارد، اما به طور مکرر به ترپاناسیون جمجمه (حفره سوراخ شده با جراحی در جمجمه انسان) برای تسکین علائم تومور مغزی اشاره شده است. متفکرانی مانند سقراط، سلسوس، جالینوس و بقراط در رساله‌های خود دستورالعمل‌هایی را در مورد ترپاناسیون برای کاهش فشار داخل جمجمه ذکر می‌کنند، در حالی که در آثار خود به تومورهای مغزی اشاره نمی‌کنند. در دوران باستان، تومورهای مغزی پس از یک مبارزه طولانی با علائمی مانند سردرد، تشنج و کما منجر به مرگ می شدند.

پس از کشف اشعه ایکس در سال ۱۸۹۶، بسیاری از جراحان مغز و اعصاب شروع به شناسایی و تشخیص تومورهای مغزی کردند

 - روز جهانی اقیانوس‌ها

- روز توماس پین

روز توماس پین، همچنین به عنوان «روز آزاداندیشان» شناخته می شود، روزی است که در 8 ژوئن جشن گرفته می‌شود. این روز به نگاهی به گذشته و شناخت زندگی و کار توماس پین اختصاص دارد که تأثیرات زیادی بر جامعه داشت. همچنین فرصتی برای دفاع از آزادی و قدرت اندیشه است که توسط خود پین به شدت آموزش داده شده و به تصویر کشیده شده است. برخی از مشهورترین آثار او عبارتند از: «عصر عقل»، «حقوق انسان» و «عقل سلیم». این کتاب‌ها و جزوه‌ها باعث شهرت او شده‌اند، اما ترکیبی از بحث‌ها و گفتگوها را نیز در جامعه برانگیخته‌است.

تاریخچه روز توماس پین

توماس پین در 9 فوریه 1737 در تتفورد، نورفولک، در بریتانیای کبیر به دنیا آمد. اگرچه او مشاغل ساده‌ای داشت که به اندازه کافی درآمد نداشت، اما از پس‌انداز خود برای خرید کتاب برای یادگیری استفاده کرد. او با بزرگ شدن در زادگاهش ناامیدی و شکست زیادی را تجربه کرد تا اینکه با بنجامین فرانکلین در لندن آشنا شد. فرانکلین او را تشویق کرد که به آمریکا برود و در این راه با ارائه نامه‌هایی به او کمک کرد.

در سال 1772 او شروع به نوشتن اولین جزوه خود به نام "عقل سلیم" کرد که چهار سال بعد تکمیل و منتشر شد. این یک موفقیت بود زیرا صدها هزار نسخه از آن توزیع شد. این کار او در برتری حکومت نمایندگی بسیار مؤثر بود. پین سپس در طول جنگ انقلابی تحت فرماندهی ژنرال جورج واشنگتن نام‌نویسی کرد. پین که سربازان را ناامید دید، «بحران آمریکا» را نوشت تا به آنها احساس امیدواری بدهد.

پین با داشتن یک حرفه سیاسی پس از آن، در سال 1779 منشی مجلس پنسیلوانیا شد. پین به نوشتن و انتشار «حقوق انسان» در سال 1791 و در نهایت سه بخش «عصر عقل» پرداخت. کتاب اخیر چندان مورد تحسین قرار نگرفت و جنجال‌های زیادی به پا کرد. او حتی اعتبار خود را برای این کار از دست داد؛ زیرا بسیاری از او به دلیل مخالفت با کلیسا انتقاد کردند. او در 8 ژوئن 1809 در شهر نیویورک درگذشت. «انجمن ملی تاریخی توماس پین» استنباط می‌کند که حضانت تارهای مو و بخش‌هایی از مغز او را بر عهده دارد.

توماس پین دیگر چه کرد؟

او همچنین در مخترع بودن بسیار خوب بود. برخی از چیزهایی که او توسعه داده و با آنها درگیر بوده است جرثقیل، باروت و شمع های بدون دود هستند.

چرا کتاب پین، «عصر عقل» با انتقادهای زیادی مواجه شد؟

دولت بریتانیا کسانی را که سعی در چاپ و توزیع این کتاب داشتند، تحت تعقیب قرار داد؛ زیرا این کتاب فساد و فریب کلیسا را ​​برملا کرد و پیشنهاد کرد که کتاب مقدس دروغ و یک اثر تخیلی است. بنابراین، انتقادهایی که دریافت شد توسط افرادی بود که این تصور را داشتند که کار توماس پین ماهیت ضد کلیسا دارد.

۴ حقیقت جالب در مورد توماس پین

علاقه زیاد به پل ها: پس از جنگ انقلاب، او تلاش های زیادی برای ساختن پل در آمریکا و انگلیس انجام داد.

جنبه مهندسی فوق العاده: بزرگترین دستاورد او توسعه پل ساندرلند در انگلستان در سال 1796 است. در آن زمان، این پل دومین پل آهنی بود که تا به حال ساخته شد و بزرگترین پل در جهان بود.

پین هم سرباز بود: او به عنوان دستیار شخصی ژنرال داوطلب شد و با ارتش قاره ای سفر کرد.

حمایت زیادی نیست: تنها ۶ نفر در مراسم تشییع جنازه او حاضر شدند و عزاداری کردند. نیمی از اینها قبلاً برده بودند!

چرا روز توماس پین مهم است؟

ما از توماس پین قدردانی می کنیم: ما در مورد تاریخ و زندگی توماس پین و همچنین تمام آثاری که او نوشته است آشنا می شویم. او بسیاری از مردم را تحت تأثیر قرار داد تا جامعه و زندگی خود را دوباره به تصویر بکشند، بدون اینکه حتی برای بیشتر نوشته‌های اولیه‌اش پولی دریافت کنند؛ زیرا درآمد حاصل از آن به هدف بزرگ‌تر می‌رفت. پس باید قدر او را به خاطر اعمال نیکش دانست.

ما خودمان را آموزش می دهیم: ما در مورد اهمیت یادگیری از طریق نوشتن و اندیشه‌ورزی می آموزیم. او چندین دیدگاه چالش‌برانگیز در مورد دولت، سیاست، جامعه و حتی رشد اجتماعی داشت و با این کار، مردم را به این باور برانگیخت که نیاز به تغییر است.

ما باید برای آزادی خود اقدام کنیم: روز توماس پین یادآوری است که حتی امروز نیز باید به بی عدالتی های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی در جامعه خود نگاه کنیم. با نوشته ها و تأثیر او در قرن ها پیش، این روز هنوز می تواند در آثار او طنین انداز باشد و مردم را برانگیزد تا همیشه برای حقوق بشر جهانی تصور و عمل کنند.

 زادگان

در میان زادگان نامدار این روز باید از بین ایرانیان از سعید نفیسی (۱۲۷۴) یاد کرد. توماسو آلبینونی[16] موسیقیدان ایتالیایی (۱۰۵۰)، روبرت شومان[17] موسیقیدان آلمانی (۱۱۸۹)، فرانک لوید[18] رایت معمار آمریکایی (۱۲۴۶)، فرانسیس کریک[19] کاشف ساختار ماده‌ی وراثتی (۱۲۹۵)، سوهارتو[20] (۱۳۰۰) و جانی دپ هنرپیشه‌ی آمریکایی (۱۳۴۲)، نیز در این روز زاده شده‌اند.

رفتگان

در مقابل اندرو جکسون[21] رئیس‌جمهور آمریکا (۱۲۲۴) و آبراهام م[22]زلو روانشناس مشهور (۱۳۴۹) در این روز درگذشته‌اند.

✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیت‌طلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کرده‌است].

رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدوده‌ی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالی‌ای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در درباره‌ی طرح رام:

۱) تمام تاریخ‌هایی که شناسه‌ی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شده‌اند.

۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل می‌شود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.

۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود:

@SherwinVakili

[1] Elagabalus

[2] Macrinus

[3] Edward the Confessor

[4] Richard the Lionheart

[5] Margaret Bondfield

[6] Duke Odo of Aquitaine

[7] The Battle of Toulouse

[8] USS George Washington

[9] Maximilien Robespierre

[10] Herman Hollerith

[11] Homer Plessy

[12] Carl Laemmle

[13] Universal Pictures

[14] George Orwell

[15] Phan Thi Kim Phuc

[16] Tomaso Albinoni

[17] Robert Schumann

[18] Frank Lloyd Wright

[19] Francis Crick

[20] Suharto

[21] Andrew Jackson

[22] Abraham Maslow