نوزدهم شهریور
کانال نقدآگین— رام: روزشمار ایرانی معنادار
روز چهارشنبه نوزدهم شهریور سال ۴۶۹ هجری خورشیدی (۶ رجب ۴۸۳ ق.) حسن صباح بر قلعهی الموت در قزوین استیلا یافت و آنجا را مرکز دعوت خود قرار داد.
در ۱۲۸۷ جنگ خونينی میان مستبدین و آزادیخواهان تبريز درگرفت که طی آن، قوای دولتی و مستبدان تبريز را زير آتش توپخانه گرفتند و تلفات هر دو سو بسيار سنگين شد.
در ۱۲۹۰ جنگ بين ملك منصور ميرزا شعاعالسلطنه و قواي دولتی در حوالي مازندران آغاز شد كه منجر به شكست شعاعالسلطنه گرديد.
در ۱۳۰۶ آتشسوزی بزرگی به لاهیجان خسارات زیادی وارد کرد و صد مغازه را از میان برد.
در ۱۳۳۹ به علت کاهش بهای نفت، کشورهای نفتخیز خاورمیانه اجتماعی در بغداد تشکیل دادند.
مناسبتهای جهانی
روز جهانی پیشگیری از خودکشی: این روز را هر سال انجمن بینالمللی پیشگیری از خودکشی با حمایت سازمان بهداشت جهانی برگزار میکند. شعار آن «ایجاد امید با عمل» است و هدف آن، گسترش اقدامات عملی برای پیشگیری از خودکشی است.
روز جهانی پزشکی زنان: هدف این روز بالا بردن آگاهی درباره بیماریهای زنان، سلامت جسمی و جنسی زنان و همچنین به اشتراک گذاشتن آخرین دستاوردهای پزشکی درباره بیماریهای زنان است.
حوادث تاریخی جهان
این روز در تاریخ مسیحیت از این رو اهمیت دارد که در سال ۵۰۶ میلادی، اسقفهای قلمرو ویزیگت در شورای آگدِه[1] گرد آمدند و در ۹۴۹ هجری خورشیدی گروهی از مبلغان ژزوئیت[2] اسپانیایی در ساحل ویرجینیا پیاده شدند و مرکز تبلیغیای تأسیس کردند که به زودی با شکست روبرو شد.
رخدادهای سیاسی این روز چنین بود که در ۱۱۵۵ کنگرهی قارهای به طور رسمی اسم اتحادیهی آمریکا را به ایالات متحدهی آمریکا تغییر داد.
در ۱۱۸۲ پیشروی انگلستان در هند ابعادی تازه به خود گرفت. در نبرد دهلی که در جریان دومین جنگ انگلیس و ماراتا رخ داد، قوای انگلیسی بر ارتش هفده هزارنفرهی ماراتا[3] پیروز شدند که سه برابرشان نفر داشت و زیر فرمان سرداری فرانسوی میجنگید.
در ۱۲۰۲ سیمون بولیوار[4] رئیسجمهور پرو شد.
در ۱۲۹۸ آمریکا به هندوراس حمله کرد.
در ۱۳۰۱ عهدنامهی کارس[5] در ایروان بین دولت ترکیه و دولتهای قفقاز بسته شد و مرز بین ترکیه و ارمنستان و گرجستان و آذربایجان را تعیین کرد. منطقهی قفقاز در این مقطع زیر سلطهی شورویها درآمده بود. دولتمردان ایرانی تا دو دههی بعد همچنان قرارداد کارس را نامعتبر میشمردند.
در ۱۳۲۱ انگلستان در ماداگاسکار نیرو پیاده کرد.
در ۱۳۵۳ گینهی بیسائو از پرتغال مستقل شد.
در ۱۳۵۶ حمیدا جَندوبی که مرد کشاورزی از اهالی تونس بود و دختری را در مارسی دزدیده و پس از شکنجه کشته بود، آخرین کسی بود که با گیوتین در فرانسه اعدام شد.
در نوزدهم شهریور سال ۱۲۲۵ الیاس هوو[6] ماشین خیاطی را اختراع کرد.
در ۱۲۷۱ ادوارد امرسون بارنارد[7] سومین ماه برجیس را کشف کرد و آن را آمالتِئا[8] نامید.
در ۱۳۱۵ اولین مسابقات جهانی موتورسیکلتسواری در لندن برگزار شد و در المپیک تابستانی ۱۳۳۹ رم آبِبِه بیکیلا[9] اولین قهرمان ماراتون شد که سراسر مسیر را با پای برهنه و بیکفش دوید.
زادگان و رفتگان
چارلز سندرز پیرس[10] فیلسوف و ریاضیدان آمریکایی (۱۲۱۸) و الزا السا شیاپارِلی[11] طراح مد ایتالیایی (۱۲۶۹)، ژرژ باتای[12] فیلسوف فرانسوی (۱۲۷۶) و تئودور آدورنو[13] فیلسوف آلمانی (۱۲۸۲) در نوزدهم شهریور زاده شدهاند و چین شی هوانگ[14] اولین امپراتور چین در این روز به سال ۲۱۰ پیش از میلاد درگذشته است. دیوید ریکاردو[15] اقتصاددان لیبرال انگلیسی (۱۲۰۲) و اسماعیل گاسپیرالی نظریهپرداز هویت تاتارها و ترکها (۱۲۹۳) هم در این روز درگذشتهاند.
[1] Council of Agde
[2] Jesuit
[3] Maratha
[4] Simón Bolívar
[5] Treaty of Kars
[6] Elias Howe
[7] Edward Emerson Barnard
[8] Amalthea
[9] Abebe Bikila
[10] Charles Sanders Peirce
[11] Elsa Schiaparelli
[12] Georges Bataille
[13] Theodor W. Adorno
[14] Qin Shi Huang
[15] David Ricardo
✍️ پژوهش و نگارش: شروین وکیلی | بازخوانی و ویرایش: بهنوش عافیتطلب [نقدآگین برخی تواریخ ارزشمند را افزوده و بعضن تصحیح یا حذف کردهاست].
رام (روزشمار ایرانیِ معنادار) کوششی است برای بازسازی تقویم روزشماری معنادار برای ایرانیان، به شکلی که مناسبتها و سالگردهای منسوب به روزها عینیتی علمی داشته باشد و زمان روزمره و معنازدودهی امروزینی که روزهایمان را پوچ و پوک ساخته را به توالیای معنادار از سالگردِ رخدادهای معنادار تبدیل کند. سه گوشزد در دربارهی طرح رام:
۱) تمام تاریخهایی که شناسهی میلادی (.م) یا پیشامیلادی (پ.م) ندارند به هجری خورشیدی محاسبه شدهاند.
۲) محتوای روزشمار رام نهایی نیست و تا پایان سال ۱۳۹۶ تکمیل میشود. هنگام نقل آن به طرح ارجاع دهید و این نکته را در نظر داشته باشید.
۳) اگر مناسبتی سراغ دارید که نادیده مانده، آن را همراه با نشانی مرجعش در تلگرام برایم بفرستید که در این طرح گنجانده شود: