فرار از زندان (قسمت دوم)؛ روایت واقعی از زندگی محمدصدیق کریمی

فرار از زندان (قسمت دوم)؛ روایت واقعی از زندگی محمدصدیق کریمی



دستگیری دوم، شکنجه و روند دادرسی


زمستان ۷۹ بود. محموله شخصی من را گرفتند، زمانی که آمدند خودم را بگیرند، فرار کردم. وسیله‌ای که با آن شعار می‌نوشتم، داخل برف مخفی کردم. با مامورها درگیر شدم و آن‌ها مرا دستگیر کردند و بردند داخل ماشین. داخل ماشین ۳ تا مامور بودند، یک گروهبان، یک سرباز، یک ستوان ۲. باز با هم درگیر شدیم. من نیتم این بود که بتوانم با همان ماشین نیروی انتظامی از دست آن‌ها فرار کنم. زمانی که یکی دو تا خیابان رفتیم، خواستم از ماشین فرار کنم، یکی دیگر از مامورها من را گرفت و داد زد این تحت تعقیب است. تعدادی مامور لباس شخصی آمدند تا من را دوباره دستگیر کنند. یک اسلحه همراهم بود، که مال خودم بود و اعتراف هم کردم که مال من است. زمانی که می‌خواستند دوباره مرا بگیرند، برای دفاع از خودم به سمت مامورها شلیک کردم. فقط می‌خواستم آن ماشین و مامور را دور نگه دارم و پنجاه متر،‌ صد متر بروم آن‌ورتر و از آن شلوغی بیایم بیرون و فرار کنم. موقعی که اسلحه‌ام را درآوردم، با یک سرهنگ درگیر شدم، تیراندازی کردم، دماغش زخمی شد. عمیق نبود، چون دستم را که اسلحه داشت، گرفته بود. اسلحه را رو به بالا گرفتم و ماشه را کشیدم. تیر به دماغش خورده بود. او زخمی شد،‌ یک ماشینشان تیر خورد و من فرار کردم، ولی از پشت با کلت مرا زدند. من به زمین افتادم و از هوش رفتم. موقعی که به هوش آمدم دیدم در بیمارستانم. تیرشان به هر دو پایم خورده بود، یک پایم را زخمی کرد و تیر دوم از یک طرف پایم رفت و از طرف دیگر در آمد. جای زخمش هنوز هست روی‌ پای چپم. یک هفته هم در بیمارستان ماندم.


مرا به بیمارستانی در تهران برده بودند. بعد از بیمارستان، دوباره آوردندم به کلانتری،‌ چهار پنج ساعت کلانتری بودم. کلانتری همان ملارد بود، اما شماره کلانتری را یادم نیست. اما می‌دانم رئیس کلانتری سروان س. بود،‌ با من کردی صحبت کرد. از بیمارستان که مرا آوردند کلانتری، تقریبا ساعت نزدیک‌های ۱۰ صبح بود. یک راست بردند یک گوشه‌ی حیاط کلانتری،‌ مرا به میله پرچم بستند و سه چهار ساعتی آن‌جا شکنجه کردند.


سربازها و گروهبان‌ها چند نفر بودند، من را لخت کرده بودند و داشتند می‌زدند. رنگ و رویم سیاه شده بود که دیدم آن سرگرد یا سروانی که به دست من زخمی شده بود و باجناق رئیس کلانتری هم بود، آمد. شروع کرد فحش دادن و بد و بیراه گفتن به آن مامورها. گفت «دست و پای بسته دارید می‌زنید؟ آن موقع که باید می‌زدید نزدید،‌ ولش کنید بگذارید بیاید داخل.»


بعد خودش دست من را از میله پرچم باز کرد. وقتی رفتیم داخل به من گفت «نگران نباش! من بهت رضایت می‌دهم، اما به هر حال شده دیگر.» تقریبا دو سه دقیقه با هم صحبت کردیم. پرونده را جمع و جور کرد و گفت سوار شو برویم. رفتیم دادگاه. آن‌جا هم سوالی از من نپرسیدند. قاضی یک نگاه کرد و گفت ببریدش آگاهی.


من را بردند آگاهی شهریار و ۱۰ روز آن‌جا بودم. تقریبا تمام‌مدت چشمبند داشتم و فقط شکنجه‌ها را می‌دانم. هم‌سلولی نداشتم اما می‌دانم ۱۰، ۱۲ تا سلول داشت. توی سلول چشم‌هایم باز بود. برای شکنجه، از سقف آویزانم می‌کردند. یعنی می‌دانم بلندم می‌کردند، بعضی موقع‌ها دست‌هایم را از جلو و بعضی وقت‌ها از پشت می‌بستند و چک و لگد می‌زدند. شکنجه می‌کردند و می‌پرسیدند اسپری از کجا آوردی؟ برای چی شعار نوشتی؟ با کی هم‌دست بودی؟ چه کسانی را می‌شناختی؟ اسلحه برای چی آورده بودی؟ چرا می‌خواستی ماموران را بکشی؟ برای چی مامورها و ماشین نیروی انتظامی را بردی؟ مامورها را کجا می‌خواستی ببری؟ و از این جور سوال‌ها.


چند تا سرباز و گروهبان می‌آمدند و مرا می‌زدند. دو تا هم بازجو داشتم، نمی‌دانم فامیل‌شان چی بود، اما می‌دانم که دو نفر بودند. در این ۱۰ روز فکر کنم سه بار شکنجه شدم: جمعه، یکشنبه و سه‌شنبه.


بعد از ۱۰ روز از آگاهی مرا به دادگاه انقلاب شهریار بردند. می‌دانم یک ساختمان سه طبقه بود و گفتند فقط همین یک قاضی را دارد،‌ حالا اگر شعبه‌های دیگری داشت یا نداشت، نمی‌دانم.


در دادگاه انقلاب شهریار نزدیک پنج شش دقیقه معطل کردند. قاضی آمد. من دستبند و پابند داشتم همراه مامورها. یک نگاهی به من کرد. هیچ سوالی از من نپرسید. نامه نوشت و گفت این را ببرید تحویل اطلاعات بدهید. من را بردند به اطلاعات شهریار. البته گفت ببریدش ستاد خبری، که فکر کنم همان اطلاعات است. اطلاعات هم همان نزدیک‌های دادگاه بود. ما هم با ماشین نیروی انتظامی، همان که من با آنها درگیر شدم یا یکی دیگر شبیهش که آژیر و چراغ قرمز داشت و ‌رنگ و روی ماشین نیروی انتظامی را داشت، رفتیم اطلاعات. همان دم در که رسیدم، همین که مامور رفت و کاغذ را به آنها داد که اجازه بدهند برویم داخل، در ماشین به من چشمبند زدند و بعد از آن هم رفتیم داخل ساختمان. اطلاعات، دوتا حیاط داشت، یک حیاط داخلی و یک حیاط که بیرونی بهش می‌گفتند. سلول من در حیاط بیرونی بود و فقط من آن‌جا بودم. فکر کنم یکی دو تا دیگر سلول بود که از آن‌ها صدا می‌آمد اما از من دور بود. همان روزی که رسیدم، بعد از نیم ساعت سه نفر آمدند. یکی‌شان خیلی آدم مهربان و خوبی بود. آمد گفت خودت را زیاد خسته نکن و ما را هم خسته نکن، آن چیزی که ازت سوال می‌کنیم،‌ راستش را بگو. چون ما همه چیز را می‌دانیم. و بعد اسم، ‌فامیل، ‌اسم پدر، ‌مادر، و این‌که اهل کجا هستم، همه را برایم خواند، گفت ما این‌ها را می‌دانیم و می‌دانیم با کومله هم همکاری داشتی. حالا خودت بقیه همکاری‌هایت را به ما بگو تا شکنجه‌ات نکنیم. من هم گفتم چشم. گفت در تهران با چه کسانی همکاری داشتی؟ چه کسانی با کومله همکاری داشتند؟ و سوال‌های زیاد دیگری مثل‌ این‌که کی آمدی تهران؟ و چند تا اسم هم برد و گفت این‌ها را می‌شناسی؟ هیچ‌کسی را نمی‌شناختم. آن مامور هم گفت خب! همکاری نکردی،‌ الان یک نفر دیگر را می‌فرستم. نیم ساعت یک ساعت بعد، یکی دیگر آمد. این هم به همین شکل صحبت کرد. اصلا مرا نزد. او هم رفت. دو سه روز بعد، دوباره آمدند.‌ همین سوال‌ها تکرار شد، ولی این دفعه زدند. خیلی مرا زدند. آن‌قدر شکنجه شدم که ‌بیهوش شدم. فکر کنم ساعت نزدیک‌های دوازده ظهر یا یک بعدازظهر بود، چون صدای اذان را می‌شنیدم،‌ که بیدار شدم و دیدم داخل سلول هستم. همه جای بدنم خیس بود،‌ همه جا سرد بود، ‌بدنم می‌لرزید،‌ خیلی سردم بود. اکثرا با کابل شلاق می‌زدند یا مشت می‌زدند. تا آن‌جایی که من بیدار بودم و یادم هست نزدیک یک ساعتی من را زدند،‌ بعد از یک ساعت، خون از دماغم آمده بود و از هوش رفته بودم.


همان دفعه اول که شکنجه‌ام کرده بودند، نمی‌دانم انگشتم را پیچانده بودند یا با چی زده بودند که انگشتم شکسته بود. هم شکسته بود، هم عفونت کرده بود.‌ هنوز هم جایش هست،. انگشتم بی‌حس است و دیگر به درد نمی‌خورد. بعد از آن، هر چند وقت یک‌بار می‌آمدند، شکنجه می‌کردند و همان سوالات تکرار می‌شد. طی آن مدت زخم‌های بدنم عفونت کرده بود. پایم عفونت کرده بود. هیچ دکتری برایم نیاوردند، اما خودشان یک‌سری کپسول می‌آوردند. آن قرص‌ها را نمی‌شناختم. یکی‌اش‌ یک سرش سبز بود و یک سرش سفید. یک‌سری دیگر هم زرد و سفید بود، ‌یک‌سری دیگر هم کامل سفید بود. دو تا هم آمپول به من زدند. نمی‌دانم دکتر آمپول زد یا همان سرباز که غذا می‌آورد و‌ این دارو‌ها را هم برای من می‌آورد. آن‌جا حمام اصلا نبود، فقط داخل دستشویی یک ظرفی گذاشته بودند و گفتند با همین می‌توانی خودت را بشویی. آب گرم هم نبود. چند روزی یک بار هم مقدار کمی تاید (پودر لباس‌شویی) می‌دادند برای این که لباس‌هایم را بشویم. با همان آب سرد و تاید، خودم را هم می‌شستم. بدنم زخم بود. یواش یواش آن‌جاهایی که سالم بود می‌شستم. بدنم هم خشک شده بود. چون آویزانم کرده بودند، زیاد نمی‌توانستم دستم را تکان بدهم.


بعد از این که یک ماه در اطلاعات بودم، دوباره من را برگرداندند به دادگاه انقلاب شهریار. در دادگاه قاضی سوال چندانی از من نپرسید، فقط از من پرسید آدرست را بگو، گفتم کردستان،‌ گفت «گه خوردی مرتیکه بی‌شعور».


مامور اطلاعات به قاضی گفت فقط می‌گوید من از آن‌جا رد شدم، مامورها به من گیر دادند، من هم اسلحه همراهم بوده، از ترس خودم، برای دفاع می‌خواستم فرار بکنم و از اسلحه استفاده کردم. قاضی گفت حرفی داشته باشد یا نداشته باشد، مشکلی نیست، حکمش معلوم است که چیست، ببریدش زندان. برگشتم گفتم حاج آقا ببخشید من یک سوالی دارم. گفت: «گه خوردی مرتیکه فلان فلان شده، حکمت معلوم است، لازم نیست صحبت کنی.» من فقط به او گفتم حاج آقا اجازه بدهید فقط یک کلمه دیگر حرف بزنم، او هم اجازه نداد. من فقط همین را به قاضی گفتم که حاج آقا شما جای حضرت علی نشسته‌اید،‌ آدم توقع ندارد این‌ها از دهنت در بیاید.


قبل از این‌که مرا بیرون کند، من گریه زاری کردم،‌ التماس کردم و گفتم من زن و بچه دارم. حداقل بگذارید تلفن بزنم زن و بچه‌ام بیایند. ولی من را بیرون کردند. من به مامور التماس کردم. مامور رفت داخل و در را هم باز گذاشت، من شنیدم به قاضی گفت بگذار حداقل بیاید پیشت حرف بزند، گفت نمی‌خواهد. خودمان وکیل تسخیری برایش می‌گیریم. آن دفاعی که می‌خواهد بکند، وکیلش ازش می‌کند.


من که نمی‌دانم این وکیل را کی گرفتند. من هیچ وقت وکیلم را ندیدم. بعد از آن، بدون این‌که هیچ برگه‌ای به من بدهند تا امضا کنم، یک‌راست مرا فرستادند زندان.


دومین زندان و اولین ملاقات


وقتی من دستگیر شدم ۲۰۰ تا تک‌تومانی در خانه داشتم، خانمم هم دو تا انگشتر داشت.‌ زمانی که مامورها رفته بودند برای بازرسی خانه، این انگشترها دستش نبوده، کنار پنجره یا توی ساکش بوده. این انگشترها را ازش می‌دزدند و بعد خودش را هم می‌آورند کلانتری. یک‌سری سوال‌ ازش می‌پرسند و بعد آزادش می‌کنند. آزاد که می‌شود به دایی‌ام زنگ می‌زند و می‌گوید صدیق گیر کرده و ما هم این‌جا بی‌کس‌وکار مانده‌ایم. بیایید به دادمان برسید. برادر خانمم و دایی‌ام می‌آیند خانمم را می‌برند شهرستان. آن زمان من در انفرادی بودم و خبر از وضعیت خانواده‌ام نداشتم.


بعد از دو ماه، وقتی منتقل شدم زندان، توانستم با خانه تماس بگیرم و وضعیت خانواده را بپرسم و آن‌ها همه چیز را برایم توضیح دادند و گفتند خانمت و بچه‌هایت را برگردانده‌ایم ده، پیش پدرت هستند. من هم گفتم بیاورید ببینمشان. از زمان دستگیری تا زمانی که خانمم آمد ملاقات، چهار ماه طول کشید. ملاقات اول، همه‌اش گریه و زاری بود. نتوانستیم زیاد صحبت کنیم. همدیگر را نگاه می‌کردیم،‌ بچه‌ام را نگاه می‌کردم و هردوتای‌مان گریه می‌کردیم. تا این‌که یک ربع ملاقات تمام شد. دوباره سه چهار ماه بعد تلفن زدم و آمد به ملاقات.


۶ ماه یا یک سال از زندانم گذشته بود که حکم اعدام برایم آمد. در حکم اعدام من اسم یک نفر دیگر هم هست، علی ایمانی، که من او را اصلا ندیدم.


آن موقع اندرزگاه چهار رجایی‌شهر بودم. داخل نگهبانی بودم که مامور آمد و حکمم را به من ابلاغ کرد و گفت حکم اعدام برایت آمده، بیا امضا کن. من گفتم امضا نمی‌کنم، من نه وکیلی گرفتم، نه دفاع کردم، نه دادگاه رفتم. یک مقدار گریه و زاری کردم. گفت دست من نیست، من فقط وظیفه‌ام بود که حکمت را به شما بگویم، می‌خواهی امضا کن می‌خواهی امضا نکن. ۲۰ روز وقت داری به حکمت اعتراض کنی،‌ بیا امضا کن و بعد بهش اعتراض کن.


من بهش التماس کردم که حداقل یک فتوکپی از حکم به من بده که اگر وکیل گرفتم کپی‌اش را داشته باشم. گفت مشکلی نیست، بعد رفت و دادنامه را کپی گرفت،‌ و آن‌را به من داد. من هم حکمم را امضا کردم. ولی پول نداشتم، ‌وضعیت مالی درستی نداشتم که وکیل بگیرم. اما داخل دادنامه دیدم که وکیل تسخیری خودشان امضا کرده، من خودم شخصا وکیلی را ندیدم. مامور هم گفته بود برایت وکیل تسخیری می‌آورند و تا وکیل تسخیری برایت امضا نکند، اجرای احکام پرونده را تحویل نمی‌گیرد.


در حکم، اتهامم را «سرقت مسلحانه و اقدام علیه امنیت کشور» نوشته بود. ‌اما سرقت مسلحانه باید شاکی خصوصی داشته باشد،‌ من هیچ شاکی خصوصی‌ای نداشتم‌. من سرقت نکرده بودم.


رفتم اجرای احکام گفتم این که برای من نوشته سرقت مسلحانه،‌ من سرقتی انجام نداده‌ام. بعد از طریق مددکار اجتماعی به دادگاه نامه نوشتند که این می‌گوید من برای اتهام سرقت، شاکی ندارم. ‌دادگاه برای اجرای احکام نوشته بود شاکی خصوصی‌اش نیروی انتظامی است. ماشین نیروی انتظامی را با سه نفر نیرو ربوده،‌ این هم می‌شود آدم‌ربایی و هم سرقت مسلحانه. ما برایش نوشتیم سرقت مسلحانه.


در حکم در مورد این که آن ماشین کجا و چطور پیدا شده هیچ چیزی ننوشته و چیزی هم به من نگفتند. بعد از حدود ۸ - ۹ ماه رفتم اجرای احکام گفتم من نامه اعتراضی نوشتم این همه شماره نامه من است. پرونده را نگاه کردند گفتند لازم نبوده به خودت ابلاغ بکنیم، حکم اعدامت تایید شده. یک مقدار کاغذ هم از پرونده به من نشان داد، اما چون من سواد نداشتم، نمی‌دانم کاغذها چه بود. ولی از من امضا نگرفت.


در زندان اگر می‌خواستم نامه‌ای بنویسم، باید رئیس اندرزگاه امضا می‌کرد تا می‌رفت به اجرای احکام، زمانی که من به رئیس اندرزگاه درخواست می‌دادم، می‌گفت شما لازم نیست نامه‌ای بفرستید، یا می‌گفت نمی‌شود نامه به دادگاه بفرستی. این نامه‌ها را افراد زیادی که در زندان سواد داشتند برایم می‌نوشتند. در نامه‌ها از وضع خودم می‌نوشتم و می‌گفتم بالاخره انسان خطا می‌کند، من هم اشتباه کردم. اما خوب هیچ فایده‌ای نکرد.


یک بار هم از طریق یکی از دوستانم نامه به بیرون فرستادم و به برادرم رساندم، ‌برادرم هم نامه را برد به رئيس دادگاه داد. روز یکشنبه نامه را برده بود دادگاه، فکر کنم روز سه‌شنبه آمد ملاقات. دیدم گریه می‌کند، بهش گفتم من می‌دانم چه جوابی بهت دادند، گریه نکن. گفت فکر می‌کنی چه جوابی به من دادند؟ گفتم گفتند اعدامش می‌کنیم. بهش گفته بودند «دفعه دیگر نامه بیاوری خودت را هم می‌فرستیم پیش او». گفتم پس دیگر دادگاه نرو، ولش کن و دنبال این موضوع را نگیر.


 


تماس با خانواده


من تماس تلفنی مستقیم نمی‌توانستم با خانواده‌ام داشته باشم. باید روز قبلش زنگ می‌زدم به خانه فامیل‌هایمان در شهر. آن‌ها به زنم می‌گفتند سه روز یا چهار روز دیگر ساعت فلان صدیق زنگ می‌زند. مثلا دوشنبه زنگ می‌زدم می‌گفتم چهارشنبه ساعت دو بعد از ظهر زنگ می‌زنم. آن دو سه روز وقت داشت از ده بیاید شهر،‌ می‌آمد شهر، پای تلفن خانه فامیل‌ها می‌نشست تا من بتوانم باهاش صحبت بکنم.


ایده فرار


نزدیک دو سال یا یک سال و ۱۰ ماه بود که رجایی‌شهر بودم. یک وکیلی بود بچه سقز بود، وکیل یکی از بچه‌های سقز بود که او هم در همان زندان بود. او به من گفت که این وکیل آدم خوبی است، می‌تواند بهت کمک کند، بگو وکیل پرونده‌ات شود. گفتم باشد. با او صحبت کرد که همدیگر را ببینیم. رفتیم در اجرای احکام همدیگر را دیدیم. من به او وکالت دادم که پرونده‌ام را ببیند. هیچ پولی هم از من نگرفت. پرونده‌ام را دیده بود. موقعی که بعد از سه روز برگشت که گفت هیچ کاری برای شما نمی‌شود کرد. حاکمت گفته حکمش معلوم است، اعتراض هم داده، جواب اعتراضش هم آمده و حکمش قطعی شده. آن‌جا به نظرم رسید که هیچ وکیل دیگری هم هیچ کاری نمی‌تواند بکند. حتی اگر وکیلی می‌توانست به پرونده‌ام کمک کند، من پولی نداشتم که به وکیل بدهم. آن موقع بود که فکر کردم اگر از وکیل کاری ساخته نیست، باید فرار کنم.


 


فرار از زندان


از زمانی که فکر کردم تنها راه نجاتم فرار است، راه‌های مختلفی را برای فرار بررسی کردم، ولی می‌دیدم که آدم‌های دیگر این راه‌ها را رفته‌اند، فکر می‌کردم باید راه جدیدی را انتخاب کنم.


در جابه‌جایی‌های داخل زندان، زمانی که منتقل شدم به اندرزگاه یک، ع. پ. آن‌جا بود. آدم بدی نبود، معتاد نبود، سالم بود. بهش گفتم من می‌خواهم فرار کنم. بعد از آن با همدیگر خیلی راه‌ها را برای فرار انتخاب کردیم. البته زمانی که شروع کردیم به ریختن نقشه فرار، ۱۲ نفر بودیم، اما یکی یکی هر کسی به یک شکلی کنار کشیدند. مثلا یکی گفت برای پرونده‌ام رضایت گرفتند. هر کسی به یک دلیلی گفت من نمی‌آیم.


نقشه‌مان این بود که تونل بزنیم از داخل اتاق خودمان و به موتورخانه اندرزگاه ۴ برسیم و از آن‌جا هم تحقیق کرده بودیم، دیدیم از موتورخانه می‌توانیم برویم زیر سالن ملاقات، یعنی زیر راه پله دوم. طوری که ما حساب کردیم، ۲۰ متر می‌شد. آن‌جا را انتخاب کردیم که بکنیم. از اتاق خودمان شروع کردیم و طی حدود ۶ ماه توانستیم ۱۰ تا کاشی را بکنیم. ع. کار ساختمانی بلد بود، من هم کار ساختمانی‌ام بد نبود. زمین را با پیچ‌گوشتی و قاشق می‌کندیم. آن ۱۰ تا کاشی را که کندیم، درست و حسابی جوری درستش کردیم که کسی متوجه نشود. راهی که درست کردیم از داخل اتاق به موتورخانه می‌رسید. داخل موتورخانه دنبال جایی گشتیم که خاکی که می‌کنیم آن‌جا مخفی کنیم. آن‌جا دریچه‌ای بود که مربوط به فاضلاب بود و قسمت دیگرش هم چند چاه آب بود. آن خاک را داخل چاه‌های آب ریختیم. ۱۰-۱۲ تا چاه آب بود که هر کدام تقریبا ۵-۶ متر می‌شد. بعد از حدود ۱۰-۱۲ متر که کندیم، خوردیم به دیوار فاضلاب. فکر کردیم اگر بخواهیم دیوار را بشکنیم آب بالا می‌آید و دردسر می‌شود. برای همین از زیر دیوار و زیر لوله فاضلاب ادامه دادیم، و بعد برعکسش آمدیم بالا. از سمت خودمان حساب کردیم، ۱۸ متر آمدیم بالا. دیدیم هنوز ۲ متر دیگر مانده. تازه رسیده بودیم زیر راه‌پله داخل حیاط. هنوز نمی‌توانستم به آن تونلی که ملاقات‌کننده‌ها از آن رفت و آمد می‌کنند برسیم. یک متر و نیم تا ۲ متر دیگر را هم کندیم. رسیدیم به سالن ملاقات. آن‌جا هم موزائیک بود. وقتی آن‌جا رسیدیم شب شده بود. اول قرارمان این بود که از طریق شاه‌کلیدها بتوانیم برویم بیرون. وقتی رفتیم بالا، دیدیم تقریبا ‍۲۰ متر آن طرف‌تر یک در هست، آن در قفل است. اطلاعات گرفتیم دیدیم از آن‌جا تا در خروج ۵ -۶ تا در داریم. نمی‌توانیم برای همه آن‌ ۵ -۶ تا قفل کلید درست کنیم و همه قفل‌ها را خراب کنیم. آن هم داستان خودش را داشت. آن شب برای موزائیکی که آورده بودیم بالا، پایه درست کردیم و گذاشتیم سر جای خودش. ۴ ماهه تونل‌مان آماده شده بود. گفتند: وکیل نگرفتی؟ گفتم: نه پول ندارم وکیل بگیرم. گفتند: اعدامت نزدیک است، احتمال دارد ۱۸ روز دیگر حکمت اجرا شود. گفتم: نمی‌توانم، هیچ راهی ندارم، نمی‌دانم چی کار باید بکنم. گفتند ۱۸ روز وقت داری. گفتم فقط تقاضای بخشش دارم. هیچ کاری هم نکردم،‌ تقاضا دارم من را ببخشید چون واقعا کاری نکرده‌ام که اعدام شوم، زندانم را کشیده‌ام و در این چهار سال زجرهای زیادی هم کشیده‌ام. التماس کردم که مرا ببخشند. از آن‌جا گفتند حفاظت تو را خواسته. رفتم حفاظت. رئیس حفاظت و معاونش بودند. مامور فرهنگی هم بود. گفتند ما می‌دانیم تو معتاد نیستی،‌ می‌دانیم آدم خوبی هستی و برایت هم نامه نوشته‌ایم،‌ تائیدت هم کرده‌ایم. گفته‌ایم آدم سالمی است و ناراحت هستیم از این که می‌دانیم ۱۸ روز دیگر مانده به اجرای حکمت. به خانواده‌ات زنگ بزن بروند حاکمت را ببینند، بروند اجرای احکام دادگاه را ببینند،‌ بروند ببینند کسی را می‌توانند پیدا بکنند کاری برایت بکند؟ گفتم نمی‌توانند. در توان خانواده من نیست بیاید تهران، شهریار، دادگاه و این‌ور و آن‌ور، دنبال کار من برود. گفتند به هر حال اگر چیزی از دست ما بر می‌آید بگو.‌ گفتم چیزی که از دست شما بر می‌آمده کمکم نکردید. گفتند مثلا چی؟ گفتم من چهار سال در این زندانم،‌ یک ملاقات حضوری تحت هر شرایطی، تحت هر قانونی که شما حساب بکنید حقم بود. من از شما، از کلاس قرآن‌تان، از بخش فرهنگی،‌ از باشگاه، ‌از همه جا من نامه‌ام امضا شد، نامه دادگاه برای من آمد که من ملاقات حضوری بروم. خانمم رفت نامه ملاقات حضوری آورد،‌ ولی باز هم یک ملاقات حضوری به من ندادید.‌ دیگر من چی بخواهم؟ هر چی بخواهم به من نمی‌دهید و می‌گویید نه. پس هیچی نمی‌خواهم. اگر توانستید اعدامم نکنید و اگر هم نتوانستید چیز دیگری نمی‌خواهم.


وقتی که آمدم داخل اتاق خیلی حالم گرفته بود. آن‌جا به ع. گفتم: من ۱۸ روز وقت دارم، دیگر نمی‌توانم بمانم، یا می‌میرم یا می‌روم. ع. به من گفت: کسی باهات نمی‌آید، فقط خودتی، من هم نمی‌آیم. گفتم: خود دانی. به ا. ک. گفتم: تو چه می‌گویی؟ گفت: من هم اعدامی‌ام، من هم مثل خودتم. ۱۸ روز دیگر، احتمال دارد مال من یک ماه دیگر باشد، پس من با تو هستم. ۶ روز بعد از آن، ۱۲ روز مونده بود تا حکم من را اجرا بکنند. روز ملاقات بود، صبح به ا. گفتم دیگر ما امروز باید برویم. گفت نه یکی دو روز دیگر هستیم، گفتم نه دیگر! من امروز حتما باید بروم. ع. را هم به زور بردیم. یعنی در رودربایستی ما ماند و آمد. ساعت نزدیک‌های ۱۰ صبح بود. من و ا. آمدیم جلو، ع. هم پشت سر ما آمد. قبل از این که بیاییم بیرون، من با موبایلی که داشتم در زندان به دوستم زنگ زدم. آن جا با پول‌هایی که جمع کرده بودم یک موبایل خریده بودم. البته سیم کارت مال یکی از دوستانم بود که بچه تهران بود. از زندان به دوستم زنگ زدم که بیاید دم در زندان و گفتم احتمال دارد بیایم بیرون.


خوشبختانه آمدیم بیرون. کسی هم شک نکرد. قبل از این که بیاییم بیرون، دوستم با ماشین آمده بود. نزدیک سیصد، چهارصد متر دورتر از زندان ایستاده بود. زمانی که آمدم بیرون به او زنگ زدم. گفتم کجایی؟ گفت یک خرده بالاتر از تاکسی‌هایی که ایستاده‌اند، منتظرت هستم. پیدایش کردم و باهاش رفتم.


حسم را وقتی از زندان آمدم بیرون، تا عمر دارم یادم نمی‌رود. احساس می‌کردم که مرده بودم، زنده شده‌ام. یعنی نمی‌شود با یکی دو کلمه وصفش کرد. ‌واقعا حس خیلی خوب و جالبی داشتم.


 شرایط بعد از فرار از زندان


بعد که از آن‌که از زندان آمدیم بیرون،‌ من رفتم خانه دوستم، ع. و ا. هم جای خودشان رفتند. یادم است همان روزهای اول به من گفتند روزنامه ‌ایران خبر فرارت را چاپ کرده، حوادث چاپ کرده، یکی دیگر هم بود که الان اسمش یادم نیست. این روزنامه‌ها را برایم آوردند و خواندند، همه چیز را نوشته بود. خیلی خوشحال بودم که دیگر هیچ کس گیری به من نداد، هیچ مشکلی درست نکرد و آمدیم بیرون.


۶ ماه خانه ‌همان دوستم ماندم. آن‌جا از بین مهمان‌هایی که برایش می‌آمد، دوستان دیگری هم پیدا کردم. ولی آن‌ها از وضعیت من خبر نداشتند، جز چهار نفر دیگر که خانه آن‌ها هم می‌رفتم. آن‌ها هم از دوستان صمیمی‌ام بودند. در زندان با بچه‌هایشان همبند بودم و آن‌ها سفارش مرا کرده بودند که حواستان به این باشد، وضعیتش این‌جوری است. اگر به سمت کردستان هم برود، اسمش، عکسش پخش شده، گرفته می‌شود. چند ماهی باید این‌جا بماند. اگر مهمانی برای آن‌ها می‌آمد، می‌نشستیم، با هم رفیق می‌شدیم، ولی از وضعیت من که کی هستم و چی هستم و از کجا آمده‌ام، چیزی نمی‌دانستند. صاحب‌خانه می‌گفت یک دوستی داریم یا مثلا دوست پسرمان است که از کردستان آمده، می‌خواهد چند روزی تهران بماند و برگردد.


واقعا من الان زندگی خودم را به آن مردم تهران بدهکارم. دوستانم در تهران، لرهای تهران، خیلی به من کمک کردند. پول توجیبی به من می‌دادند، یا مثلا به من می‌گفتند مامورها دنبالت هستند، بیرون نباید بروی. خودم که هیچ چیزی نداشتم، پول نداشتم که به من طمعی داشته باشند. قدرت هم نداشتم، اسم و رسم هم نداشتم، هیچی نبودم، اما مردم خیرخواه به من محبت کردند واقعا. من از آن‌ها تشکر می‌کنم.


در آن ۶ ماه می‌دانستم مامورهای آگاهی یا اطلاعات خانه پدر و خانواده‌ام را زیر نظر دارند. این‌ها را وقتی تلفن می‌زدم به مکان‌هایی که می‌توانستم خبر بگیرم، فهمیدم. حتی خانه ما رفته بودند و گفته‌ بودند اگر تحویلش ندهید شما را بازداشت می‌کنیم.. یک بار که اطلاعات آمده بود از شورای محل و مردم محل تحقیق کرده بودند و آن‌ها شهادت داده بودند پدر، برادر و‌ خانواده‌اش هیچ گناهی ندارند و آدم‌های فقیری هستند، بازداشتشان نکنید. برادرم بهشان قول داده بود و گفته بود اگر آمد منطقه به شما گزارش می‌دهم.


بالاخره بعد از ۶ ماه یک مقدار منطقه خلوت شده بود. شب بود که رسیدم به دیواندره، از دیواندره هم پیاده رفتم تا ده خودمان، تقریبا ساعت‌های دوازده شب بود رسیدم به خانه. یادم هست که مادرم خانه نبود، پدرم آمد بیرون در حیاط قدم بزند. من هم یک گوشه‌ در حیاط نشسته بودم و زمانی که پدرم آمد بیرون و حواسش نبود، رفتم داخل خانه. خواهرم،‌ خانمم، دو تا پسرم خوابیده بودند. رفتم پیش خواهرم. بابام آمد خوابید و من را ندید. خواهرم را بیدار کردم و یواشکی بهش گفتم که من آمدم و ازش خواستم ‌چیزی نگوید. ولی خواهرم بیدار شد و خیلی گریه و زاری کرد. بقیه هم بیدار شدند، چای درست کردند، غذایی خوردیم. آن شب را تا صبح هیچ کس نخوابید.‌ فردایش خیلی‌ها آمدند دیدنم.


 


خروج از ایران


تا پانزده روز در همان ده خودمان و چند تا ده دور و بر پیش فک و فامیل‌های دیگری که داشتم ماندم. تا بالاخره هماهنگی شد با کومله. یک روز یک نفر را فرستادند گفت با من بیا، من همراه خانمم و دو تا بچه‌ام با او رفتیم عراق. ۱۲ سال عراق بودم. در عراق با اسم دیگری زندگی کردم و دوست نداشتم با هیچ کس هیچ رابطه‌ای داشته باشم و هیچ حرفی بزنم. شاید فقط ۳-۴ نفری از وضعیت من خبر داشتند و می‌دانستند که فرار کرده‌ام. بعد از ۱۲ سال خوشبختانه نجات پیدا کردم و آمدم آلمان.


 


مشکلات زندان و حکم اعدام بر زندگی فردی و خانوادگی


زمانی که رجایی‌شهر بودم و خانمم آمد ملاقات من، به خانمم گفتم که شما آزادی، هر جوری راحتی. نامه بهش دادم، گفتم طلاق بگیر، من می‌دانم اعدامم می‌کنند، پس درست نیست که شما هم بنشینی منتظر من باشی. برو و بچه‌ها را بگذار بهزیستی. چون کس دیگری نبود که از بچه‌ها مراقبت کند و خانمم هم اعصابش ناراحت بود. احتمال داشت مشکلی برای بچه‌هایم پیش بیاید. بهش گفتم برو هر جوری دوست داری زندگی کن. شما مثل من زندانی نباش. چندین بار این صحبت را با او کرده بودم. ولی خانمم طلاق نگرفت. بدبختی‌های زیادی کشید، ولی ماند.


یک بار من از زندان با خانمم تماس گرفتم. توی اتاقم تلویزیون داشتم. زمانی که با خانمم داشتم صحبت می‌کردم گفت شما تلویزیون داری گوش می‌دهی؟ گفتم آره صدای تلویزیون است، گفت خیلی خوش به حالت. کاش من هم زندان بودم. هیچ‌وقت یادم نمی‌رود. یعنی او که بیرون بود آرزویش این بود که بیاید زندان، ولی آن وضعیت بیرون را نداشته باشد. درآمدی که نداشت و فک و فامیل‌ها، خانواده‌ خودم،‌ خانواده خودش بهش کمک می‌کردند.


زمانی که رفتم زندان یک بچه‌ام تازه به دنیا آمده بود و در طول سال‌های زندانم اصلا از نزدیک بغلش نکردم. خیلی تلاش کردم که لااقل یک ملاقات حضوری به من بدهند و بتوانم بچه‌ام را از نزدیک ببینم. متاسفانه ملاقات حضوری به من ندادند.


در دارالقرآن، این‌ور، آن‌ور، همه جا می‌رفتم و درخواست می‌کردم. طی آن مدت سه نامه دادم، ولی نه تغییری در رای من دادند و نه ملاقات حضوری به من دادند.‌ خانمم را فرستادم پیش قاضی،‌ رفته بود گفته بود آقای قاضی! اعدامش می‌کنید، بکنید! آرزویش این است که بچه‌اش را بغل کند،‌ اگر ملاقات به من هم نمی‌دهید، حداقل بگذارید بچه‌اش برود ۱۰ دقیقه بغل بابایش. قاضی هم گفته بود «برو بدبخت. دنبال این واینستا و خودت را علاف نکن. برو برای خودت، هر جوری می‌خواهی کاسبی کن. خیلی زن‌ها می‌روند موادفروشی می‌کنند، تو هم برو موادفروشی کن. دنبال این نشستی که چی؟ این می‌میره، این دیگه بیرون بیا نیست.»


https://www.iranrights.org/fa/library/document/3452


@IranRights

Report Page