LaTeX: \usepackage[math]{pscyr}

LaTeX: \usepackage[math]{pscyr}

Достон Мусурмонов

Анчадан буён уддалолмай келаётганим бир ишни кеча амалга оширдим. Жуда хурсандман шу сабабдан.

Охирги вақтлардаги кам сонли постларимда LaTeX ва унинг мислсиз имкониятлари ҳақида бир-бир ёза бошлагандим. Эришган натижаларимдан айтишга арзирлилари LaTeX да tkz-euclid пакети ёрдамида геометрик чизмалар ва pgfplots пакети ёрдамида содда графикларни кодлашни ўрганганим эди.


Олдимга қўйган мақсадларимдан яна бири эса PSCyr пакетини ўрнатиш бўлиб турганди. Бугун амаллаган ишим шу бўлди.

Математикани ўрганишда (хоҳ элементар, хоҳ олий бўлсин) совет адабиётларидан фойдаланган кишилар китоблардаги умумийликка эътибор берган бўлсалар керак. Умумийликлардан бири ёқимли (субъектив фикр) формат ва ажойиб шрифт.

Сборник задач по элементарной математике повышенной трудности (Шахно К.У. 1965г)


Майкрософт Ворд учун Antiqua шрифтини ўрнатиб ишлатиш имкони бор. Бунда формулалар барибир Camria да ёзилади. Math Equation бироз инжиқ дастур, шрифтни ўзгартириш бир масала бўлса, исталган шрифтни қабул қилавермаслиги яна бир масала. Қолаверса математик матнлар, мақолаларни ёзишда MS Word энг мақул вариант эмас.

Я.П. Понарин "Элементарная геометрия 1. Планиметрия". (шрифт: LM Roman)

LaTeX да стандарт шрифт Latin Modern Roman ҳисобланади (гўзал шрифт). Бундан ташқари каттагина шрифтлар базасига ҳам эга бўлиб, таъбингизга қараб танлайверасиз, ўзининг кутубхонасида бўлган шрифт бир қаторгина код билан чақирилиб, фойдалагилаверади, муаммо йўқ. Лекин LaTeX кутубхонасида бўлмаган пакетлар ҳам мавжуд. Уларни ўрнатиш баъзи пакетлар учун содда баъзи пакетлар учун мураккаб. Юқорида тилга олганим, совет математика адабиётларининг катта қисмида ишлатилган шрифт эса PSCyr пакетида бўлишини форумлардан бирида ўқиб қолиб, ушбу пакетни ўрнатишга қарор қилдим.

Дастлаб керакли пакетларни бутунжаҳон интернет тўридан юклаб олиб, уни ўрнатиш бўйича қидирувни бошлаб юбордим. Инглиз тилидаги форумларда миллионлаб саволлар ва уларга берилган миллионлаб жавоблар бор. Бироқ бизнинг PSCyr чириган ғарбда кўп ҳам оммалашмаган, умумий жавоблар билан чекланишди (ёки мен уларнинг жавобларига тушунишга хомлик қилдим, бундай дейишимга сабаб у ердаги жавоблар мукаммал даражада тўлиқ ва содда бўлади, одамлар ўзларининг қимматли вақтларини аямасдан, батафсил тушунтиришга ҳаракат қиладилар). Хўш, унда нима қиламиз? Албатта МДҲ давлатларининг форумларига бош суқамиз. Русча қидирув қадим замонлардаги ёзишмаларни чиқариб берди. У ҳам бўлса линукс ОС учун. Менда эса ҳамма фоний фойдаланувчиларники каби Виндоус. Нажот йўқ.

Кейинчалик кунлардан бир куни LaTeX гуруҳларидан бирида шу пакет ҳақида ёзишма бўлиб қолди. Темирни қизиғида босай дея пакетни ўрнатиш ҳақида сўрадим. Бир киши бу иш озгина чигал экани, ҳали ҳамма учун содда ва тушунарли бўлган йўриқномани ўзи ҳам учратмагани, лекин вақт топиб албатта оддийроқ йўриқнома ёзиб беришини айтди. Орадан вақтлар ўтганига қарамасдан бу масалага тўхталинмади. Кеча яна бир бор PSCyr ҳақида гап очилганида секин оғиз жуфтлаб сўраган эдим, ўша киши минг ҳижолатда ёдидан кўтарилганини айтиб, кўп куттирмасдан йўриқномани ташлади.

Турли қийинчиликлар, тушунмовчиликлар, савол-жавоблардан кейин пакет ўрнатилди ваниҳоят. Хомкаллаларча берган ҳар бир саволимга сабр билан жавоб берганига қойил қоласан киши. Ўрганишим керак бўлган фазилат шу. Жуда жуда миннатдорман. Катта раҳмат Rikudo ака)

Қуйида эса интиқиб кутилган йўриқнома:

Установка PSCyr в TeXLive

Предложим, что у вас настроена локальная директория $TEXMFLOCAL. Так ли это, можно узнать командой

kpsewhich --var-value=TEXMFLOCAL

 1. Скопируйте содержимое архивов (то, что внутри каталога PSCyr) в $TEXMFLOCAL.

 2. Создайте каталоги

$TEXMFLOCAL\fonts\enc
$TEXMFLOCAL\fonts\map

 3. Переместите файлы с расширениями .enc и .map в $TEXMFLOCAL\fonts\ с сохранением структуры каталогов:

mkdir fonts\enc\dvips\pscyr
mkdir fonts\map\dvips\pscyr
mkdir fonts\map\dvipdfm\pscyr

move dvipdfm\base\*.map fonts\map\dvipdfm\pscyr
move dvips\pscyr\*.map fonts\map\dvips\pscyr\
move dvips\pscyr\*.enc fonts\enc\dvips\pscyr\

 4. Запустите команды

mktexlsr
updmap-sys
updmap-sys --enable Map=pscyr.map

Буйруқлар билан ишлаётганда терминални администратор номидан очиш керак! Бундан ташқари буйруқлар доим ҳам иш бермаслиги мумкин. Бундай вазиятда уларнинг ўрнига худди шу ишларни қўлда бажармоқ лозим.


Десертга қуйидаги фойдали маълумотлар:

Пакет pscyr включается указанием пакета. У этого пакета есть необязательная опция math, кия подключает ещё и математический шрифт (он в коллекции один и согласован с тем текстовым шрифтом, который выбран в коллекции по умолчанию).

\usepackage[math]{pscyr}

Однако в pscyr есть ещё много текстовых шрифтов; их можно использовать, переключив стандартный текстовый шрифт:

renewcommand{\rmdefault}{q}

Здесь вместо q пишется одно из слов fac, fad, faq, fcp, fer, fha, fjn, flz, fma, fsv, ftx, far, fcr, ftm.

Также можно переключать не \rmdefault(прямое светлое начертание), но и \sfdefault (без засечек) и другие.

Формулалар копипаст қилинган. Нималигига ақлим етмайди)

Ҳозирча шу. Мана шу ергача ўқиб келган бўлсангиз демак сиз учун LaTeX қизиқ ёки шунчаки менинг яқин танишимсиз)

Report Page