جلیل زیوهای، ۹ سال زندان و اعدام بدون دادرسی شفاف

خبر اعدام آقای جلیل زیوهای از سوی رادیو فردا به نقل از سخنگوی حزب دمکرات کردستان ایران ( ۱۷ آذر ۱۳۸۲) و وبسایت عصرما به نقل از اطلاعیه حزب دمکرات کردستان ایران (۲۰ آذر ۱۳۸۲) منتشر شد. اطلاعات تکمیلی در اینباره از مصاحبه تلفنی بنیاد عبدالرحمن برومند با یکی از نزدیکان آقای زیوهای به دست آمده است. بنابر این گزارش، آقای زیوهای جوان کرد سنی، مجرد و اهل سردشت بود. او تحصیلات ابتدایی داشت و کاسبی میکرد.
حزب دموکرات کردستان ايران در سال ١٣٢۴ با هدف خودمختاری برای کردستان در شمال غربی ایران تأسیس شد. پس از انقلاب اسلامی، اختلافات بین دولت جمهوری اسلامی شیعه و استان عمدتاً سنینشین کردستان در مورد حقوق و نقش اقلیتها در تدوین قانون اساسی، تعیین مذهب شیعه به عنوان دین رسمی کشور، و مخصوصا مساله خودمختاری کردستان به درگیریهایی شدید و گاه مسلحانه بین سپاه پاسداران و پیشمرگان (قوای مسلح حزب دمکرات کردستان) انجامید. حزب دموکرات کردستان رفراندم ١٢ فروردین را تحریم کرد. آیتالله خمینی در روز ٢٨ مرداد ١٣۵٨، حزب دمکرات کردستان را «غیر رسمی و غیر قانونی» اعلام کرد و آن را «حزب شیطان» خواند. اعدامهای دسته جمعی و نبرد سخت مسلحانه تا ماهها در منطقه ادامه داشت. در طی ۴ سال بعد، حزب دمکرات قدرت خود را در منطقه تا حد زیادی از دست داد. چند تن از رهبران حزب دموکرات کردستان ترور شدهاند.
دستگیری و بازداشت
آقای زیوهای در شهریور ماه ۱۳۷۳ در حوالی روستایی در مهاباد، در پی تیراندازی نیروهای سپاه پاسداران، زخمی و دستگیر شد (رادیو فردا، ۱۷ آذر ۱۳۸۲). او مدت ۹ سال در زندانهای سردشت، مهاباد و ارومیه زندانی بود و طی این مدت دسترسی به وکیل نداشت (مصاحبه بنیاد). به گفته سخنگوی حزب دمکرات کردستان، دستگیری آقای زیوهای در راستای فعالیتهای حزبی او از جمله پخش پنهانی اطلاعیه و روزنامههای حزب بوده است. به گفته او، آقای زیوهای پس از بازداشت از سوی نیروهای امنیتی شکنجه شده بود (رادیو فردا، ۱۷ آذر ۱۳۸۲).
دادگاه
از جلسه یا جلسات دادگاه آقای زیوهای اطلاعی در دست نیست.
اتهامات
از جزییات اتهام وارده علیه آقای زیوهای اطلاعی دردسترس نیست. به گفته نزدیکانش وابستگی سیاسی به حزب دمکرات کردستان ایران از اتهامات او بوده است (مصاحبه بنیاد).
مدارک و شواهد
از مدارک و شواهد ارائه شده علیه آقای زیوهای اطلاعی در درست نیست.
دفاعیات
از دفاعیات آقای زیوهای اطلاعی در دست نیست.
حکم
دادگاه آقای جلیل زیوهای را به اعدام محکوم کرد و او در روز ۹ آذر ماه ۱۳۸۲ در مهاباد اعدام شد (مصاحبه بنیاد). رادیو فردا تاریخ اعدام او را ۱۳ آذرماه ۱۳۸۲ اعلام کرد. از جزئیات حکم اعدام اطلاعی در دست نیست.
https://www.iranrights.org/fa/memorial/story/-7495/jalil-zivehi
@IranRights