Halloween

هالووین یا همون Halloween، یه جشن قدیمیه که ریشه‌اش برمی‌گرده به حدود دو هزار سال پیش، به زمان قوم سلت‌ها که توی ایرلند، اسکاتلند و شمال فرانسه زندگی می‌کردن. اون‌ها سال نوی خودشون رو اول نوامبر می‌دونستن، و شب قبلش یعنی ۳۱ اکتبر رو جشن می‌گرفتن، چون باور داشتن توی اون شب مرز بین دنیای زندگان و مردگان خیلی نازک می‌شه و روح مرده‌ها می‌تونن برگردن روی زمین. این جشن اسمش «سامهاین» (Samhain) بود. مردم برای اینکه از شرّ روح‌های بد در امان بمونن، لباس‌های ترسناک می‌پوشیدن تا روح‌ها فکر کنن خودشونم از جنس ارواح هستن و کاری بهشون نداشته باشن. همچنین آتش‌های بزرگ روشن می‌کردن و خوراکی برای ارواح می‌ذاشتن تا اون‌ها رو آرام کنن.

بعدها که مسیحیت وارد اروپا شد، کلیسا نمی‌خواست مردم این جشن‌های قدیمی و غیرمذهبی رو ادامه بدن. برای همین، روز اول نوامبر رو به‌عنوان روز همه قدیسان یا “All Saints’ Day” تعیین کرد و گفت شب قبلش، یعنی همون ۳۱ اکتبر، شب قدیسانه که به انگلیسی می‌شد “All Hallows’ Eve”. کم‌کم این عبارت کوتاه شد و تبدیل شد به “Halloween”. در واقع اسم هالووین از اون شب قدیسان گرفته شده.

با گذشت زمان، مردم آداب و رسوم مختلفی به این جشن اضافه کردن. مثلا رسم پوشیدن لباس‌های ترسناک یا عجیب که در اصل برای قایم شدن از ارواح بود، تبدیل شد به یه تفریح. حالا بچه‌ها و بزرگ‌ترها لباس‌های مختلف می‌پوشن؛ از جادوگر و خون‌آشام گرفته تا شخصیت‌های کارتونی. یه رسم دیگه که خیلی معروفه، «تریک اور تریت» (Trick or Treat) هست، یعنی بچه‌ها توی شب هالووین در خونه‌ها رو می‌زنن و می‌گن: "شیرینی بده یا شوخی می‌کنیم!" این رسم از یه سنت قدیمی‌تر اومده که مردم برای آرامش روح مردگان به فقرا غذا و شیرینی می‌دادن. بعدها تبدیل شد به اینکه بچه‌ها در ازای گرفتن شکلات، قول می‌دن شیطنت نکنن!

یکی از نمادهای اصلی هالووین هم «کدوی تراشیده» یا همون «Jack-o'-Lantern» هست. اینم از یه افسانه ایرلندی اومده درباره‌ی مردی به اسم جک خسیس (Stingy Jack) که حتی شیطان رو هم گول زده بود. وقتی مرد، به خاطر کاراش نه به بهشت راهش دادن و نه به جهنم، پس مجبور شد با یه شمع توی شلغم، توی تاریکی سرگردون بمونه. مردم برای یاد اون، شلغم‌ها رو خالی می‌کردن و توش شمع می‌ذاشتن. وقتی ایرلندی‌ها به آمریکا مهاجرت کردن، به‌جای شلغم از کدو استفاده کردن چون بزرگ‌تر و نرم‌تر بود. این شد که امروزه همه توی هالووین کدوهای نارنجی رو خالی می‌کنن، روش چهره می‌تراشن و شمع می‌ذارن داخلش.

الان دیگه هالووین یه جشن مذهبی نیست، بلکه یه جشن سرگرم‌کننده‌ و فرهنگیه. مردم خونه‌هاشونو با کدو، اسکلت، عنکبوت مصنوعی و وسایل ترسناک تزئین می‌کنن، فیلم ترسناک می‌بینن، مهمونی می‌گیرن و با لباس‌های خلاقانه میان بیرون. بچه‌ها هم عاشقش هستن چون کلی شکلات و شیرینی می‌گیرن. رنگ‌های اصلی هالووین هم نارنجی و سیاه هستن؛ نارنجی نماد پاییز و برداشت محصوله، و سیاه نماد تاریکی و مرگه.

به‌طور خلاصه، هالووین از یه جشن باستانی برای ترسوندن ارواح شروع شد، با باورهای مسیحی ترکیب شد، بعد به آمریکا رفت و اون‌جا تبدیل شد به یه جشن بزرگ و شاد که امروزه بیشتر جنبه‌ی تفریحی و فرهنگی داره تا مذهبی. حالا هر سال توی شب ۳۱ اکتبر مردم در کشورهای مختلف لباس‌های خاص می‌پوشن، خونه‌هاشونو ترسناک می‌کنن و به‌جای ترسیدن، از “ترسناک بازی” لذت می‌برن.