Фойда бу..
..мажбуриятларни (иш ҳақи, етказиб берувчилар билан ҳисоб-китоблар, дўкон,омбор ижараси, коммунал тўловлар, солиқлар, суғурта мукофотлари ва бошқалар) тўлашдан кейин компанияда қолган пул маблағлари .
Гап шундаки, бошқарув ҳисобидаги фойда турли йўллар билан ҳисобланиши ва у бошқача номланиши мумкин. Келинг, кийим дўконининг мисолини кўриб чиқайлик.
Апрель ойида кийимлар 10 миллион сўмлик сотилди. Етказиб берувчи нархларида буларнинг барчаси сотилган (фақат сотилган!) Кийимлар таннархи 3 млнга тенг эди. Даромаддан кийим-кечак нархини айирамиз, 7 млн ялпи фойда оламиз.
Биз сотувчиларга 2 млн иш ҳақини ҳисоблаб чиқдик, ундан пенсия фондии 600 мингни ташкил этади ва яна 500 минг ижара учун тўланиши керак. Ушбу операцион харажатларни ялпи фойдадан олиб ташласак, биз 3 млн 900 минг - Операцион фойда ёки EBITDA оламиз.
EBITDA
Молиячилар кўпинча EBITDA атамасидан фойдаланадилар.Таржимада бу сўзма-сўз "фоиз, даромад солиғи ва активларнинг амортизациясидан олдинги фойда" деган маънони англатади.
Операцион фойдадан соф фойда ораси бир қадам.
Биринчидан, операцион фойдадан сиз худди шу давр учун олинадиган даромад солиғи миқдорини чегиришингиз керак.
Иккинчидан, масалан, кийим-кечак дўкони қачонлардир бизнесни ривожлантириш учун кредит олган бўлса, энди бунинг учун фоиз тўлайди. Соф фойда олиш учун сиз ушбу фоизни EBITDA дан чегиришингиз керак.
Учинчидан, амортизация. Дўкон эгаси янги дўкон жиҳозларига сармоя киритди ва шу ойда бир қанча пул сарфлади. Агар бу пул фойда бўйича ҳисобланса, фойда "минус" бўлиб чиқади. Бу нотўғри бўлади. Шунинг учун улар амортизация каби нарсани ўйлаб топилган. Биз амортизация ҳақида алоҳида қилганмиз (каналга мархамат),бу ерда эса биз учун катта харидлар EBITDA ва операцион даромадга киритилмаганлигини тушуниш муҳим.
Нима учун жуда кўп турли хил тушунчалар мавжуд?
Ўз бизнесингизни тўғри юритиш ва оқилона қарорлар қабул қилиш учун. Мисол учун, апрель ойидан кейин пул қолмаганга ўхшайди, аммо бу сотувчиларни ёмон ишлагани эмас: улар жуда яхши савдо қилишган, чунки операцион фойда (EBITDA) ўтган ойга нисбатан яхши, яъни бизнинг дўкон яхши ишлаган. Пул йўқлиги эса вақтинчалик, чунки бу ой биз янги савдо ускуналарига сармоя киритганимиз сабаб.
Автомобиль, квартира ва бошқа нарсаларни сотиб олиш учун бизнесдан пул олишни истасангиз, даромад ва фойда ўртасидаги фарқни тушуниш муҳимдир. Чунки шу пайтда жиддий хатолик хавфи пайдо бўлади: бу нақд пул бўшлиғи.
Бироқ, иккинчи хато ҳам пул бўшлиғига олиб келиши мумкин. Бу хато хақида алохида пост бўлади (агар хохласангиз албатта)