Бахт симфонияси                                   

Наргиза ҳар кунгидек эрта тонг каллаи саҳарда уйғонмади. Унинг бутун вужуди бугун бошқача кун эканлигини айтиб аллалаганми, қаттиқ ухлаб қолибди. Жуда қаттиқ. Ҳар тонг 4.00 да сесканиб уйғониб кетадиган руҳи ва жисми негадир бир асрлик роҳатни туйгандек ором олибди ўзиям. Кўзларини ишқаркан ёнидаги краватда пишшиллаб ухлаб ётган ўғлининг иштонини ушлаб кўрди. Қуруқ эканлигига ишонч ҳосил қилгач, яна кўрпани ичига кирди. Товба, нақ мўжиза – ҳар кун соат 5 .00 да пешоб қиладиган ўғли бу сафар сиймасдан жимгина ором оларди. Бола ва она ўртасида илоҳий боғлиқлик бор деб шуни айтишса керакда, онанинг бутун вужуди бугун ором олмоқчилигини гўдакнинг шуурига тангрининг фариштачалари сингдириб кетган шеклли. Бугун бошқача кун. Турмуш қурганига уч йил тўлган бўлса, Наргиза шу илоҳий кунни кутиб яшади. Бироқ, унинг қачон келиши номаълум эди. Ҳар куни саҳар тўртда туриб барча оила аъзолари қайнона, қайнота, қайиниси ва негадир рўзғор ишларини ҳеч бўйнига олмайдиган бўйи аллақачон етиб қолган қайнсинглисига нонушта тайёрлайди. Қачонлардир у ҳам эрка қиз бўлганлигини онажониси юзларини силаб, уйғотиб ширингина нонуштага чақирганини ёдга олади. Иссиқ нон билан пахтагуллик косада тоғ чўққисидаги қордек оппоқ товланиб турган, қўшни қандолатчиникида кеча кечқурун тайёрланган лаззатли нишолдами, кечаси ҳамири қилиб қўйилиб тонг азонда онаси тандирда ёпиб олган, ҳар тишлаганингда чиқадиган буғи мудроқ вужудингни уйғотиб, яйратиб, кайфиятингни чоғ қиладиган кўк сомсами, юзингга тортсанг тўғрингдаги одам аксингни бемалол кўра оладиган қилиб ёйилибб, эски мис товада пиширилилган,  бир ютум қувонч бўлиб ошқозонингга тушадиган қаймоқли юпқаларми, ишқилиб нимадир тайёр турарди. Тонгнинг бу қадар ажойиб бошланиши, вужудининг яйраб кетиши, шу туйғулар қачондир унда ҳам бўлганлигини эла-элас эслайди. Эрининг ҳонадонига келгандан бери бу бахт унга бегона. Тайёрлаган таомининг мазасини хис этмайди. Қайнонасининг таъна-ю дашномларидан томоғига тиқилиб қолган тиқин, уни бу ҳузурдан  айирди қўйди. Қандоқ ҳам хис этсин? Эрта тонгдан бирор иссиққина нонуштани ҳозирлайди-ю қайнонасининг “Кўп судралмасдан кечқурун ваҳтлироқ келинг” деган ҳар кунлик жаврашини эшитиб югуриб уйдан чиқиб кетади. Ишхонада эса кун бўйи иш билан оввора, яхши ҳам тушлик вақти бор касбдошлари билан бироз чой ичиб чақчақлашиб олади. Бироқ у истаётган, у соғинган нарса бу эмас. Бутун вужуди анчадан бери ўз эгасининг қўллари билан бирор тансиқ таомни тайёрлашини ва бир ўзи танҳо лаззатланиб чайнаб-чайнаб, ҳар луқмасини ютганда илоҳий роҳатни туюшини истаётган эди. Бир неча маротаба бунга уриниб кўрди ҳам. Энди муродига етай деганда, овқат лаганга сузилиб, таомга қўл узатилганда ёки эри ёки қайнонаси нимадирни баҳона қилиб уни дастурхон атрофидан туришга мажбур қилишарди.  Бир гал ҳам шундай бўлди.  Энди таомга қўл узатишга чоғланган эдики, уни ўрнидан қўзғатишди. Шу ондаёқ Наргизанинг кўзига оила аъзолари ғорда ўртага ўлжани ётқизиб қўйиб нимталаётган сиртлонлар галасидек кўрина бошлади. Қайнонасининг, эрининг, қайнотасининг қанисининг оғзида чайналаётган гулхоним эмас шўрлик зебранинг қони оқиб турган нимталаниб кетган гўшти эди. “Туур!” деди эр сиртлон  наъра тортиб – “аччиқ қалампир олиб кел!”-  Зебранинг сонини икки қўллаб бир силтаб узиб олди. Наргизанинг томоғида яна ўша тиқин пайдо бўлди кечқурунги ўлжадан бир бўлак гўшт ҳам тегмайдиган, аслида озуқаси гўшт эмас ўт-ўлан бўлган ожиз қўзичоқдек  хис эта бошлади ўзини. Тушдан бери тик оёқда бир ўзи тайёрлаб хатто татиб кўришга ҳам улгурмагани – гулҳоним кўз ўнгида нақ зебрага айланиб қолди-я. Умидни сўндирмайди. Эхтимол унга ҳам бир нимтагина зебра гўштидан татиб кўриш насиб этар.. Югуриб ҳовлига чиқади. Томорқа оралаб чопиб бораркан, кўзлари жўяклар ичидаги аччиқ қалампирни қидирар, онги эса ичкаридаги зебрами, гулҳонимми ўшандан умидворлик хиссига тўла. Қалампирни жон жаҳди билан тортади, заҳар босиб ўлгўр ҳеч узилай демайдиям. Шу аччиқ зорманда  қаердан ҳам  биларди қанчалик гулхонимни ейишни истаётганини. Қалампирни ям-яшил бандидан тишлаб узади. Тишлари ғичирлаб, оғзи ачиб кетади. Ютина-ютина супа ёнига югуриб,  водопровод жўмрагини очади. Гаримдорини яхшилаб ишқаб-ишқаб юва бошлайди. Айтиб бўладими, бирор жойида лой илашиб қолса, “яхши ювилмаган” деб яна ташқарига чиқариб юборишмасин. Бир луқумгина есин, иссиғида ўша зорманда гулхонимдан. Шошиб ичкарига кириб дастурхонга чўкади. Қўлидаги қалампирни эрининг ёнига секингина қўяди. Шукурки, хонтахта атрофидагилар зебра эмас гулхонимни қатиқлаб паққос туширишаётган эди. Умид билан ёнидаги ликопчасини ҳиёл қалтираётган бармоқлари билан ушлаб, ўнг қўлини энди лаганга узатган ҳам эдики, “Шу-дааааа!”- деди ўкириб, оғзидан зебранинг қони оқиб турган она сиртлон. “Фаросатингга ўт тушгур! Қалампирни ликопчага солиб тўғраб келинмайдими?!” Наргиза қўлини лагандан тортди. Томоғидаги тиқин ютинишгаям йўл бермай уни бўға бошлади. Тамом. Ўтган гал кесиб майдалаб келганида менга “бутун қилиб олиб кел, мен қалампирни карсиллатиб тишлаб ейишни хуш кўраман” деган эр сиртлон наъра тортди – “Туууур ўрнингдаааан! Бор тўғраб кел!”. Кўзида ёш қалқиган Наргиза қайнота сиртлонга умид билан қаради. Бояқиш зебранинг лаганда қолган охирги қовурғасини иҳлос билан чайнар, ҳеч кимга эътибор бермасди. Ташқарига қараб бўшашиб юриб борар экан, бутун умиди ошхонадаги қозонда қолган сўнгги қасқондан эди. У қасқондаги “гулхоним” бегўшт. Озроқ ортиб қолган хамир увол бўлмаслиги учун икта пиёзни тўғраб, тузлаб ичига қуруқ пиёз солиб ўраб пиширилган эди. Шундай бўлсаям жувоннинг бугунги тушликдан биргина илинжи шу қасқондаги пиёзли ўрамадан. Унга ёшли кўзлари билан бир назар ташлаб олди. Қалампирни кесаркан  ҳўрлиги келиб кетди. Овқат тугаган бўлса, қалампирни ким ейди энди ахир? Бирор зот сен ҳам одаммисан, ўтир мундоқ, таом совумасин, ол, е, демаса-я. Ликопчадаги тўғралган қалампирни олиб бориб дастурхонга қўяркан, ўтирмасиданоқ чойни ҳўплаб турган эр сиртлон жеркиди - “Ўзинг е  энди қалампирингни!”. Мамнун қиёфада чой қуйиб узатаётган она сиртлон овоз чиқариб кекирди -“Ҳудога шукр!”- деди кетидан. Бўшаган лаганни Наргизага узатар экан – “Гулхонимдан қолдими? Ё ўтган галгидек бебабарака озгина хамир тутганмидингиз?” деди ўқрайиб. Наргиза довдираб қолди. Нима қилар экан-а? Қолмади деса “яна кам овқат қилгансан” деб бошига маломат ёғдиришади. Қолди деса.. кейинчи?. – “Бор ойижон. Бир лаган чиқади”. Гап эшитмаслик учун бор йўғи тўрт донагина қолган, ичига пиёз солиб пиширилган ҳамирнинг ҳам баҳридан ўтаётганлигини хис этиб турарди ич-ичидан. – “Унда лаганга солиб, дастурхонга ўраб чиқинг. Қайнотангиз Содиқжоннинг ҳовлисига усталардан хабар олишга йўқлаб  бормоқчи” – деди қайнона. Бу сўнгги ҳукм эди. Юраги чил-чил синди. Бир ҳафтадан бери егиси келганди-я шу зормандани. Боласини йиғлатиб оч қоринда кун бўйи тайёрловди-я. Шунчалик ҳам шўрпешона бўладими? Келаси йил уйланиш дардида қишлоқнинг нариги четидан уй солаётган қайниси юзига фотиҳа тортди – “Тезроқ қимирланг кеннойижон кеч бўп қолди, овқатни олиб чиқинг”. “Усталар уша ерда қозон осиб турувдику шу кунгача” дея олмади. Балким кечки овқатини ҳам еб бўлишгандир. “Шу гулхонимни олиб кетманглар!” деб доод солиб йиғлагиси келди. Томоғидаги тиқин гапиртиргани ҳам қўймади. Ошхонага кириб сопол лаганга қасқондаги сўнгги умидларини сузиб, устига мурч эмас кўз ёшларини сепди. Битта зоғора нонни тўнкариб, лаганни дастурхонга ўраркан, бутун дунё кўзига қоронғи бўлиб кўриниб кетди. Бахтсизлигидан тақдирига лаънатлар айтиб овқатни қайнисига узатди. Дастурхонни йиғиштира туриб, телевизорга термулиб Наргизанинг боласини у қўйнидан бу қўйнига ағдариб жим қилолмаётган қайнонасини кўрмас, хонтахта устидаги қиймадан тўкилган бир икта картошка билан қўй гўшти-ю думбасининг бўлакчаларини бўшаган ёғли ликопчаларга сидириб соларди. “Судралмасдан чаққон-чаққон қимирланг!” Чўчиб тушди бечора келинчак. “Тезрок идиш- товоқларни, мантиқозонни симчўткалаб ювинг-да ошхонани чиннидек қилиб келиб, болани эмизинг! Қорни очқаб кетган!” . “Ҳўп ойижон!”зўрға чиқди бу овоз.. Афсоналарда кўплаб маъбудалар тасвирланади. Агар бешавқатлик маъбудаси грек мифологиясида мавжуд бўлса, бу унинг қайнонаси кўринишида эканлигига шубҳа йўқ. Жонсиз, энди чинакамига қалтираётган қўллари билан ликопчаларни кўтариб кетаётган қоқсуяк гавда ростдан ҳам юриб эмас судралиб бораётгандек туюларди четдан қараганда. Ошхонага кириб кўзларини катта-катта очиб ичкарига қаради. Туш вақти 3.00 дан бери шу ерда куймаланиб хамирли овқат тайёрлабди. Нақд беш соат уннабди шу ишга. Бир ўзи қилгани учун ёҳуд, ошхонасида оддий уй бекаларида  бўладиган қулайлик, крандан сув келиб турмаслигиданми идишлар қалашиб кетган. Ерда сурпа четидан тўкилган ун гарди, Қийманинг идиши, ҳамир қорилган тоғора, қатиқ чалинган идиш, помидорли қайла қовурилган товак, чойнак -пиёла, ёғли ликопчалар, манти қозон! Эвоҳ деб доод солгиси келди. Қани бу ивирсиб кетган ошхонани тозалашга куч? Қўй гўшти ебмидики, беш дақиқада ҳамма ерни чиннидек қилса? Кўзлари тиниб, боши айланиб кетди. Нимадир еб олиши керак. Лекин нима? Музлаткични очмоқчи бўлди-ю холодильникнинг эшиги устидаги қайнонаси ёпиштириб қўйган магнитли ари гўёки унга “ Очма!” деб ўқрайиб қараб тургандек туюлди. Қўрққанга қўша кўринар эмас, арили магнитнинг икки пружинали қаноти музлаткичнинг эшиги очилса қаттиқ таққиллайди. Бу овозни жон қулоғи  билан эшитишга маҳтал, овқат тайёрлаш маҳали ҳамма маҳсулотни ўлчаб бергучи қайнонаси югуриб чиқади-ю худди жиноятчини ўғрилик устида ушлаб олгандек, бор овозда шанғиллай бошлайди “Хадеб очилаверарканда бу музлаткич, мунча ширинтомоқ бўлмасангиз, фалон пуллик бозорлик икки кунга қолмай тугаб кетяпти. Сиз келгандан бери рўзғордан барака учди. Нонуштага келтирилган колбаса, сарёқ дегани нонуштага ейилади-да Ҳудо осин! Обеддаям, кечасиям, ўтсангизам, қайтсангизам шу холодильникни бир очмасангиз бўлмайди-я!” Хомиладор келиннинг нафаси бўғзига тиқилиб қолганди ўшанда. Эҳтимол томоғидаги тиқин илк бор ўша кун пайдо бўлгандир. “Мен атайлаб магнит арини бозордан топиб келиб, ёпиштириб қўйганман! Агар шу арининг қаноти беҳудага бирор марта таққиласа, мендан яхшилик кутманг!”- деди жаҳл билан музлаткичнинг эшигини ёпган қайнона. Ари пружинали қанотларини қаттиқ тақиллатиб, Наргизанинг устидан кулгандек бўлди. Шундан бери арининг қанотини беҳудага таққиллатиш у ёқда турсин, унга тик қарашга ҳам ботина олмайдиган келинчак, ҳозир бор кучини тўплаб уни холодильникдан  уни юлиб олди. Рўмолчага ўради-да камзулининг чўнтагига солди. Музлатгичдан бир бўлак суви қочган пишлок бир парча  колбасани кесиб олиб, нон билан чайнади. На таъм на мазани хис этди. У овқатланмаётганди. Кўзларидан дув-дув оқаётган ёшларини артиб, шунчаки ошхонани “чиннидек” қилиш учун бир ҳовучгина куч тўпларди холос. Яна боласини ҳам эмизиши керак. Челакда газга сув қўйиб, коса товоқларни катта тоғорага ювиш учун йиға бошлади. Онажонисининг таомини охиригача ейишга ундашлари, “тўйдингми ё яна сузиб келайми?” деб сўрашларини эслади. Наҳотки 18 йиллик шу қувонч бармоғига узук таққан кунда поёнига етган бўлса, турмушга чиқса қизлар бахтли бўлади дейишарди. У эса ҳузурини, бахтини  йўқотди.

Шифтга қараб шуларни эслаб, иссиқ кўрпага ўраниб ётган Наргиза бирдан ўрнидан сапчиб турди. Каравотини йиғиштирар экан, кеча кечаси қўшни вилоятга қариндошларининг тўйини ўтказиш учун кетган бутун оила аъзолари – эри, қайнона, қайнота, қайниси, ва қайнсингилисини биринчи марта яхши кўриб кетди. Эртага пешинда келишади. Ташқарига чиқди. Куз нақадар чиройли фасл-а! Ғамгин фасл дейишади бекорларни айтишибди. Баҳорда ҳам атрофдаги гўзалликни илғай олмайдиган келинчак, кузнинг олтин рангларига бурканган ҳовлисидаги дарахтларни кўрди. Гарчи кузнинг охири бўлса ҳам. Энди кўрди! Юзларини ювиб, биринчи маротаба ўзи учун нонушта тайёрлади. Қайноқ чойни ҳузур қилиб ичди. Бутун вужудига иссиқлик югурди. Сарёғни нонга суриб еркан, нонуштанинг нақадар мазали жараён эканлигидан завқланиб, қўлупнайли мураббодан кичик қошиқчада олиб сарёғ сурилган нонининг устига қуйди. Мазза! Пиёласига 2 дона эмас ўзи ҳоҳлагандек 4 та қанд солди. Ширинчойни роҳат билан ичаркан, сутга тўлиб кетган кўкракларида санчиқ турди. Оҳирги ойларда боласи жонини қанча азоблаб тортса ҳам сути тортилиб, осилиб қолаётган кўкракларида 2 та болани тўйдирадиган сут йиғилиб қолибди. Қувончдан кўзлари порлаб кетди. Ўғилчаси буни сездими, каравотидан тушиб, ошхонага чопиб кириб келди. Боласига енгилгина камзулчасини кийдириб ҳовлига олиб чиқди. Ўғлининг юзларини юваркан, сут сийнабандидан оқиб, куйлагини хўл қила бошлаганини сезди. Боласининг юз-кўзини артди-ю,  қиқирлаб кула бошлади. Онанинг қувонганини кўриб ҳайрон қолган болакай ҳам  тинмай кулар, она ва бола бахтдан сармаст эдилар. Уйга кириб кўрпачага ёнбошлаб боласини эмизишга тутинди. Бели букчайиб, қимтиниб кўкрагини яширмади. Онасининг сутга тўла маммасини қўлчалари билан ушлаб олган, ҳамма тиши чиққан бир ярим яшар ўғилчаси бу сафар бирор марта ҳам кўкракни тишлаб тортмади. Болакай мамнун қиёфада қулт-қулт этиб овоз чиқараарди.  Наргиза бу сафар кўкрагининг учидаги оғриқдан, асабий зўриқишдан,  қайнонасининг “шунча еса ҳам сути келмас бемаза сигирга ўхшаб кетаётганлиги” ҳақидаги дашномларидан азоб чекмади. Қайтанга роҳат билан боласини эмизди. Қорни тўйган бола кўкракни оғзидан чиқариб, силаб қўйди. Бола қозон овқат ҳам ер, лекин кўкракни ҳар замонда ҳумор қилиб инжиқланарди-да. Наргиза ўрнидан туриб қўлига телефонини олди. Қаттиқ бетоб бўлиб қолганини айтиб ишхонасидан жавоб сўради. Унинг бу кун учун кўпдан ўйлаб юрган режаси бор эди. Ичкарига кириб шкафда анчадан бери йиғиб юрган пулларини олди. Ҳамма ойлигини қайнонаси санаб олар, пластик карточкаси ҳам қайнонасида турарди аслида. Бу пулни у мактабда қўшимча дарс ўқитиб йиққан. Боласини кўтариб кўчага чиқди. Бироз кўчаларни айланиб қўшнисининг эшигини тақиллатди. Баъзида ишлари кўпайиб, қайнонаси уйда йўқ бўлган пайтлар беш-тўрт сўм пул берса боласига қараб турадиган, коллежни битириб уйда ўтирган қўшни қизчани чақирди. “Умидахон Сарвабекка қараб туринг илтимос, ишхонамизга комиссия келаяпти конспектларим бор, ёзиб олмоқчи эдим”. Бу ёлғонни эрта-индин қайнонаси у ўйлаган ишдан хабар топмаслиги учун тўқиди. “Ҳўп келиннойи” Қиз, болакайни қўлига оларкан, Наргиза унинг чўнтагига пул солди. “Ўзим олиб кетмагунча борманг, дафтар ҳам текширишим керак, роса ҳалақит беради-да”. Пулнинг чўғини сезган қизчанинг юзига қон югурди “Ҳўп келинойижон, қачон олиб кетсангиз ўшанда боради”. Қиз эшикни ёпиб болани ҳовли ичкарисига олиб кириб кетди. “Қорни тўқ, бир-икки соат ўйнатиб ухлатарсиз” – эшикни қия очиб овозини баландлатди Наргиза. “Хўўп ҳавотир олманг !”. Ичкаридан жавоб қайтарди Умида “Бемалол ишингизни қилаверинг”. Кўнгли ҳотиржам бўлиб эшикни ёпди. Кўксини тоза ҳавога тўлдирди-да, чуқур-чуқур нафас олиб, кўм-кўк осмонга қаради. Олға! У шартиллаб юриб бориб, кўча муюлишидаги қассобхона олдида тўхтади. “Ассалому алайкум ака, мантилик ярим кило қўй лаҳми билан 300 грам думбасидан беринг”. Гўштни бағрига босиб дўконга югурди. Ун халтаси билан омборхонада, калит эса қайнонасида кетган. Дўконга кириб, бир килолик оппоқ қозоқ унидан ҳарид қилди. Уйга кела солиб эшикни қулфлади. Ошхонага кириб тоғорачада ҳамир қорди – манти қилади! Гўштни аяб гулхоним эмас! Ҳамирни қориб битта қозоннинг тўрт қасноғини тўлдира оладиган ўртача зувалача ясади. Ҳамирни тиндириш учун меҳр билан целофанга ўраб, устига тоғорачани тўнкарди. Беш- олтита пиёзни арчиб сувга солиб қўйди-да, тахтачада гўшт тўғрай бошлади. Гўштнинг ҳар бир бўлакчасини бежирим қилиб тўғради. Маржон доналаридек товланиб, кўпайиб бораётган гўшт бўлакчаларига қараб завқланди. Ярим кило гўштни тўғраб бўлгач, думбага ўтди. “Оҳ! Янги сўйилган қўчқор эканми бунча ҳидинг ширин бўлмаса, ҳозир тузлаб ҳомлигича еб юборама-на!” ўзини-ўзи кулдирар, бутун вужуди, ҳар бир тана аъзоси бу таомни тайёрлашда иштирок этаётгандек эди. Жисми яйраб кетди. Думбани тўғраб бўлиб, пиёзларни сувдан чиқариб шундай шокила қилиб кесиб чиқдики, қўлидаги тўғралаётган пиёзлар эмас, гўёки ёстиқнинг парлари эди. Тўғралган маҳсулотларни тоғорачага солиб обдон ғижимлади. Туз, зира ва мурчни сепиб яна икки қўллаб аралаштирди. Таъмини кўриш учун бир чўқим қиймани қўлига олиб ялади. Тайёр! Тоғорани четга суриб сурпани ёзди. Зувалачани целофандан чиқариб сурпа устида яна ишлов бериб айлантирди. Бироз қаттиқ экан, яхшилаб яссилаб икки буклади-да, устига сочиқ ташлаб қўйди. Яна 3-4 дақиқа турса ёйишга тайёр бўлади. Шу фурсатда ҳамма муаммолари ёдидан кўтарилган, гўёки у ҳеч ҳам ғам, ҳўрлик кўрмаган, бутун вужуди бир-икки соатдан кейин келадиган бахт таъсирида сармаст эди. Қандайдир қўшиқни ҳиргойи қилиб, шкафнинг тепасидан манти қозонни олди. Идиш товоҳ артадиган дасмол латта билан яхшилаб намлаб артди.  Қозоннинг таг қисмига челакдан сув солиб тўлдирди-да, газни ёқиб, ўртача оловга келтириб уни газга қўйди. Қасқонларни стол устига териб, косага декчадан писта ёғи қуйди. Қасноқни бир қўлида тутиб, иккинчи қўли билан ёғлар экан, энди баланд овозда қўшиқ айта бошлади, “Ўйнанг қизлар ўйнанг, кўргони келдик, сизлар билан даврон, сургони келдик...” қасқонларни ёғлаб бўлиб, столга қўйди-да, ерга, сурпанинг бўйига чўкди. Қўлига ҳамирни олиб қаради. Оҳ! Мени тезроқ ёяқол деб яйралиб тайёр бўлибди-да ўзиям. Устига ун сепиб ўқловга ўрадида икки четини айлантириб ёя бошлади. Ҳамир борган сайин катталашар, майинлашган сари, оқ ипак матодек нафис кўринарди. Ҳамирнинг тагидаги сурпанинг эски доғлари сезила бошлади. Бўлди жуда юпқа ва бир текис ёйилди. Яна давом эттирса тешилиши аниқ. Ҳамирни ўқловдан ажратиб тахтлаб чиқди. Қўлига пичоқни олиб, ўзи яратган санъат асарини кеса бошлади. Кесилган узун ҳамирларни энига тахтлаб, унчалик катта бўлмаган тўртбурчак шаклида яна кесиб чиқди. Тайёр ҳамирни столга олиб яйратиб чиқди. Жонон қиймадан тўла-тўла солиб бежиримгина қилиб мантичаларни туга бошлади. Газ плитаси устида қозон тагидаги сув биқирлаб қайнар, роҳат яқин, бахт яқин эди. Мантиларни бир пасда тугиб қасқонларга жойлади. Косадаги ёққа қўлини ботириб мантининг юзини ёғли қўли  билан артган каби, қўлидаги ёғни едириб чиқди. Қозоннинг оғзини очиб, қасқонларни жойлаштирди, қопқоқни ёпди. Қирқ дақиқада мўъзиза содир бўлади. Деворда осиғлиқ соатга қараб қўйди. Унгача ошхонани тозалаб чой қўяди, дастурхон тузайди, сузма чалади, манти билан ейишга уч- тўртта помидор ва пиёзни ёғда қовуриб олиб,  қайла тайёрлайди. Ошхонани тезгина тозалаб чой қўйди. Меҳмонхонадаги дастурхонни ҳовлига олиб чиқиб қоқиб хонтахтага тўшади. Музлатгичдан  помидор олди. Қанотини таққиллаб ураётган ари бу гал гўёки уни олқишлаётгандек, тезроқ бўл деяётгандек туюлди.

Ҳамма нарсани тайёрлаб телевизорни ёқди. Ўзи севган мусиқий каналга қўйиб, устига алвондек қип-қизил помидорли қайла қуйилган тепасидан зар сочган каби мурч сепилган, буғи чиқиб турган бир лаган мантини уйга олиб кирди. У ҳаяжонланар, наҳотки шу мантини ҳузур қилиб ейди ҳозир. Наҳотки ҳеч ким оҳириги луқмани егунича уни ўрнидан қўзғатмайди. Наҳотки у уч йилдан бери хис қилмайдиган таъмни хис этади ниҳоят. Лагандаги манти “тезроқ мени ол” деб диркиллаб тургандек эди. Ҳамири шунчалик юпқа ёйилганки, шаффоф ҳамир ичидаги қўй гўштию думбалар юзига нафис тўр тортган жононлардек қараб туришарди. Аввал пиёлага чой қуйди. Чойини бир ҳўплаб, оғзига битта мантини олиб борди. Роҳат билан чайнади. Ҳар чайнаганда гўштнинг шираси чиқар, помидорли қайлани нимҳол шимиган юпқагина ҳамир шунчалик ҳуштам эдики, Наргиза ҳақиқий роҳат нималигини хис этди. Иккинчи сафар мантини косадаги сузмага булаб оғзига солди. Мантининг ҳамири нафис бўлишига қарамай,  ичидаги гўштнинг суви  ҳамирни тешиб оқиб кетмаган, тишлаганингда  оғзингга оқиб кираётганлиги шундоқ сезилар, қулт этиб томоғингдан ўтиб кетарди. Бу сафар лаззатли куйга қўшилган сузманинг ёқимли таъми  мусиқани янаям бойитди. Оҳанг телевизордан эшитилаяптими лаган ичиданми, Наргизага бунинг аҳамияти йўқ эди. У бахт ва рохат симфониясига бутунлай шўнғиганди. Жисму-жонигача жимирлаб югурган лаззат садоларидан руҳияти ҳам жумбушга келди.

Мантини еб бўлгач, ўрнидан турди. Яратганга шукроналар айтиб дастурхонни йиғиштирдида, ўғилчасини олиб келиш учун қўшниникига чиқиб кетди.