Also sprach Thucydides
mauvais_reves'Сиз (иттифокдошлар) узинглар уз устингиздан хокимликни бизга утишини илтижо килгандингиз... ва биз бу таклифни кабул килишимизда хам, уни ушлаб колишимизда хам хеч кандай гайритабийлик йук... эскилардан бери заиф кудратлирокка тобе булишга мажбур булган. Хозир булса, сиз уз фойдаларингни важ килиб, адолатга чакиряпсизлар. Бирок, адолат хакидаги важлар тугилган имкондан фойдаланиб, уз кудратини куч оркали кенгайтиришдан хеч кимни тия олмаган.' Бу афиналикларни бошкалар устидаги кудрати ва хукмронлик хукукини асослайдиган важларидур.
Келтирилган коидалар нуктаи назарида турган афиналик Алквиад (йо алкиашвиадмиди эсимда йук мухиммас) ва Мелос ороли номоёндалари уртасида узига хос фалсафий сухбат руй беради. Афиналикларни максади пелопонесс урушида бетараф тургон мелосликларни уз томонига огдириб, тобе килиш эди (котта уруш кетвотгон даврда 'бетараф' исталгон вакт душманга айланиши мумкун, балки йук, бирок нагя жалаб табиатли Такдирга ишониш кере? - биринчи булиб уни узин итариб, эгарлаб ол хуллас [балки шунака фикрлагондур антик дунё балки йук, буни узим уйлаб топдим]). Мелосликлар эса тескари, 'бир кун Мелос озод, эркин ва барча ёвузликларга карши яхши нарсалар демократик диктатураси' шиори билан яшаш хукукини химоя килишади.
Сухбат (жа аникмас, хотирам буйича асосий нукталари)
Афиналиклар мелосликларни ихтиёрий равишда, кон тукилмасдан тобеликка рози булишлари, бу тобелик иккала томонга хам фойдали булиши учун манфаат нукталарини топиш таклифини беради. Мелосликлар 'биз сизнинг илтифотли таклифингизни тенгма-тенг сухбат оркали мухокама килиш истагингизни кадрлаймиз. Бирок, нуктаи назаримиз сизникидан хаклирок булса, уруш очасизлар. Э'тирозсиз сизнинг таклифингизни кабул килсак - кулга айланамиз'. Бунга жавобан афиналиклар 'биз сизларнинг эртанги такдирларингиз хакидаги тахминларингизни эмас, айни вактдаги шошилинч вазият - сизнинг шахрингизни куткариб (йук булиб кетишдан) колиш хакида гаплашяпмиз' дейдилар. Сухбат мавзусидан четга чикиб кетгон мелосликлар афиналиклар томонидан куйидагича 'илхомлантирилади' - 'силагаям бмзанаям ма'лумки, инсоний муносабатларда ХУКУК иккала томон бир куч кудратга эга булгон холдагина томонлар тарафидан зарурият сифатида кабуь килинади. Акс холда, кучлирок томон имконият борини талаб килади, заиф томон унга буйсунади'.
Мелосликлар хукук масаласини инкор килгон афиналикларни 'умумий манфаатлар' нуктаи назаридан келиб чикишни таклиф килишади. Афиналиклар учун 'умумий манфаатлар' деганда узларинг хукронлигини ва мелосликларни улимдан куткариб колтшни тушунишади - 'биз сизга азият келтирувчи огрикли хукмронлик урнатишни истамаймиз, хаммаси тескари - мелосликларга нажот берувчи хукмронлик урнатмокчимиз ва бу силаниям бизаниям манфаатимиздур' (гаппи карейла - гарри поттирми нима жавоб берарди бунга?). Мелосликлар жавобан - 'сизнинг хукмронлигиз сизга фойда келтиргондек, бизнинг куллигимиз хам бизга шундай фойда берадими?' (госдеп ва хар хил дойчегезельшафт росссотрудлами катлада подсосдасила яна, кароч шу хакида манимча).
Афиналиклар - 'сизнинг фойдангиз дахшатли азият чекмаслигингизда, бизнинг фойдамиз - сизни жисмоний йук килишга мажбур булмаслигимизда булади'.
Мелосликлар - 'Бизни дустингиз душман эмас, хеч ким билан иттифок тузмаган бетараф холда булишимизга изн беринглар'.
Мелосликларни афиналиклар уз фойдасини адолат ва хукукдан юкори куяётганлиги хакидаги танбехига 'сиз ёрдам олиш илинжида булганлар (спарталиклар [европаликлар диб ё урислая диб укисаям булади] хакида гап) очикчасига узларига ёкимли нарсаларни халолга ва фойдали нарсаларни адолатга тенглаштирадилар'.
Мелосликлар - 'Кулга айланишдан аввал имкони бор исталгон куткарилиш воситасидан фойдаланмаслик пасткашликни англатади'.
Афиналиклар - 'Сиз заиф ва кучсизсизлар, сизнинг мавжудлигингиз сув устидаги хашакда, узингизни хафв хатарга солманг, хакикий нажотлардан юз угириб хаёлийга, турли (фолбин худолар ва хк.ла) ва'даларига ишониб халокатга учрагон бошка одамлар хатосини такрорламанг'.
Мелосликлар - 'Илохлар бизни яккалаб куймайди, чунки уларга такводормиз, ва адолатсизлик яратаётгон сизларга каршилигимизни куллайдилар'.
Афиналиклар - 'Илохлар баракатидан бизни хам фориг килмайди деган ниятдамиз. Илохлар хакида тахминдамиз, бирок инсонлар хакида тажрибадан келиб чикиб хулоса киламиз - табиий эхтиёж туфайлигина инсон каерда кучи етса у ерда хукмронлик килади. Бу конунни биз жорий килмадик ва биринчи кулламадик. Биз факатгина унга ворислик килиб барча вактлар учун саклаб колдик'.
Афиналиклар мелосликлардан карра устунлиги сабабли Афина иттифокига кушилиш, улпон тулаш шарти билан ерларига эгаликни саклаб колиш таклифини бериб кайтиб кетишади. Мелослик ярим курпача имэйл ёзиб рад жавобини беришади хуллас.
Афиналикларни олган жавобга хитоби - 'Кабул килгон карорларингдан куринияптики, сиз нома'лум келажакни куз олдингиздаги бугун'дан хакикийрок деб хисоблайдигон ягона одамларсиз, илганмас хаёл нажотларингизни сиз хохлагандек амалга ошаётгандек хис этаяпсиз (пуштиранг канотли отчалага тула манядунё хакида гап, орамизада шунака дунёда яшийдигонла халиям бор). Бор будингиз билан (спарталикларга [озод ва эркин европа]) такдирга ишонганиз учун сиз хамма нарсангизни йукотасизлар'.
Охир окибат, афиналиклар меллслиуларни маглуб килиб, тирик колган хамма эркакни катл киладилар. Аёл кизлар генетик ховкзни кенгайтириш опкетилиб, оролни уз одамлари билан тулдирилади (манимча Тамерлан бобо бу вокеадан хабардор бугонла - хорезмиецла.жпг хД).
Фукидидни (ё Тикититми канака укилади узи хД) бу узига хос фалсафий сухбати бир катор эээ... бир катор ма'навий (ма'навий диганим учун узр) хукукийми хакконийми эээ... хуллас биннимала олиш мумкун, но бу аникмас. Чунки силани ва бизани гастрономик фалсафамиза чегарасидан ташкаридиги моддиятла (ё номоддиятлами... мухиммас).
Бу Пелопонесс урушига оид асарни бир тукима валдираш эсипастча софистик мингир сингирли кисми, гарри потир (бу умулаштириб этвомман) буни олдида анча хакикийрок ва хозирги вокеа ходиса ва шахслани аникро тасвирлаб, дунёни реал башарасини курсатолади. Хуллас, хиштима димохчимасман, ош совумасин уртола хД