ATTESTATSIYA TESTLARIDAN NA'MUNA
Бахромжон БутаевIV BOB. MAKTABGACHA YOSHDAGI BOLALAR PSIXOLOGIYASI
4.1. Maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyoti
89. Maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyoti mavzusining asosiy mohiyati qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
*A. bu davrda bola o‘yin va muloqot orqali ijtimoiy tajriba egallaydi, tasavvur va xayol kuchayadi, bilish jarayonlari maktabga tayyorgarlik sari rivojlanadi
B. maktabgacha yosh psixik taraqqiyoti faqat bitta tashqi belgi bilan tushuntiriladi
C. mavzu ta’lim-tarbiya va psixik taraqqiyot bog‘liqligidan ajratib talqin qilinadi
D. asosiy e’tibor faqat hujjat yuritish va ma’muriy nazoratga qaratiladi
90. “maktabgacha yosh psixik taraqqiyoti” tushunchasi mazkur mavzu doirasida nimani anglatadi?
A. 4.1. Maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyotini faqat tashkiliy hujjatlar va nazorat natijalariga bog‘lab tushuntiradi
*B. 3-6/7 yosh oralig‘ida o‘yin, tasavvur, nutq, bilish jarayonlari va shaxsiy sifatlarning rivojlanishi
C. 4.1. Maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyotini faqat tug‘ma reflekslar yoki biologik omillar bilan izohlaydi
D. 4.1. Maktabgacha yoshdagi bolalarning psixik taraqqiyotini ta’lim-tarbiya jarayonidan ajratilgan holda, umumiy tavsiya sifatida talqin qiladi
91. Gapni to‘ldiring: Maktabgacha yoshda bolaning psixik taraqqiyotida ______ faoliyati alohida o‘rin egallaydi.
A. nazorat
B. tasodif
*C. o‘yin
D. faqat biologik yetilish
92. Vaziyatni tahlil qiling: Bola shifokor, o‘qituvchi yoki sotuvchi rolini bajarib, kattalar munosabatlarini o‘yin orqali ifodalaydi. To‘g‘ri xulosani aniqlang.
A. vaziyat faqat tibbiy tashxis qo‘yishni talab qiladi
B. vaziyat mazkur mavzu bilan bog‘liq emas, faqat ma’muriy holatdir
C. vaziyatda psixik rivojlanish omillari inkor etilishi kerak
*D. bu maktabgacha yoshda rolli o‘yinning ijtimoiy tajribani egallashdagi o‘rnini ko‘rsatadi
93. Amaliy vaziyat: Tarbiyachi mashg‘ulotda qoidali o‘yin, suhbat va ko‘rgazmali materiallarni birlashtirib, bolalarning qiziqishini saqlaydi. Pedagog-psixolog uchun eng maqbul yondashuv qaysi?
*A. maktabgacha yosh xususiyatlariga mos o‘yinli va ko‘rgazmali yondashuv qo‘llanmoqda
B. bolaning individual va yosh xususiyatlarini e’tiborga olmasdan umumiy talab qo‘yish kerak
C. faqat jazolash yoki taqiqlash bilan cheklanish zarur
D. psixologik tahlil o‘rniga masalani tasodifiy kuzatish bilan yakunlash kifoya
94. Quyidagi bandlardan mavzuga xos to‘g‘ri kombinatsiyani aniqlang:
1) o‘yin yetakchi ahamiyat kasb etadi;
2) xayol va tasavvur rivojlanadi;
3) nutq muloqot vositasiga aylanadi;
4) maktabgacha yoshda bola rivojida o‘yin faoliyati mutlaqo ikkinchi darajali hisoblanadi;
5) shaxsiy sifatlar ijtimoiy munosabatlarda shakllanadi;
A. 1, 2, 4, 5
*B. 1, 2, 3, 5
C. 1, 3, 4, 5
D. 2, 3, 4, 5
95. Tushunchalarni izohlari bilan moslashtiring:
1) O‘yin
2) Xayol
3) Muloqot
a) ijtimoiy munosabatlarni egallash vositasi
b) tasavvur obrazlarini yaratish jarayoni
c) kattalar va tengdoshlar bilan munosabat
A. 1-b, 2-a, 3-c
B. 1-c, 2-b, 3-a
*C. 1-a, 2-b, 3-c
D. 1-a, 2-c, 3-b
96. Qaysi javobda mavzuga xos bo‘lmagan yoki noto‘g‘ri talqin berilgan?
A. o‘yin yetakchi ahamiyat kasb etadi
B. xayol va tasavvur rivojlanadi
C. nutq muloqot vositasiga aylanadi
*D. maktabgacha yoshda bola rivojida o‘yin faoliyati mutlaqo ikkinchi darajali hisoblanadi
4.2. Bog‘cha yoshidagi bolalar o‘yini psixologik xususiyatlari
97. Bog‘cha yoshidagi bolalar o‘yini psixologik xususiyatlari mavzusining asosiy mohiyati qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
*A. o‘yin bolada ijtimoiy rollarni tushunish, qoidaga bo‘ysunish, xayol, nutq, hamkorlik va emotsional boshqaruvni rivojlantiradi
B. rolli o‘yin faqat bitta tashqi belgi bilan tushuntiriladi
C. mavzu ta’lim-tarbiya va psixik taraqqiyot bog‘liqligidan ajratib talqin qilinadi
D. asosiy e’tibor faqat hujjat yuritish va ma’muriy nazoratga qaratiladi
98. “Rolli o‘yin” tushunchasi mazkur mavzu doirasida nimani anglatadi?
A. 4.2. Bog‘cha yoshidagi bolalar o‘yini psixologik xususiyatlarini faqat tashkiliy hujjatlar va nazorat natijalariga bog‘lab tushuntiradi
*B. bola kattalar faoliyati va munosabatlarini rol, syujet va qoidalar orqali aks ettiradigan faoliyat
C. 4.2. Bog‘cha yoshidagi bolalar o‘yini psixologik xususiyatlarini faqat tug‘ma reflekslar yoki biologik omillar bilan izohlaydi
D. 4.2. Bog‘cha yoshidagi bolalar o‘yini psixologik xususiyatlarini ta’lim-tarbiya jarayonidan ajratilgan holda, umumiy tavsiya sifatida talqin qiladi
99. Gapni to‘ldiring: Bog‘cha yoshidagi o‘yinda bola ko‘pincha kattalar faoliyatidagi ______ va munosabatlarni ifodalaydi.
A. nazorat
B. tasodif
*C. rollar
D. faqat biologik yetilish
100. Vaziyatni tahlil qiling: Bolalar “maktab” o‘yinida biri o‘qituvchi, boshqalari o‘quvchi bo‘lib, dars tartibi va muomala qoidalarini takrorlaydi. To‘g‘ri xulosani aniqlang.
A. vaziyat faqat tibbiy tashxis qo‘yishni talab qiladi
B. vaziyat mazkur mavzu bilan bog‘liq emas, faqat ma’muriy holatdir
C. vaziyatda psixik rivojlanish omillari inkor etilishi kerak
*D. bu rolli o‘yinning ijtimoiy munosabatlarni o‘zlashtirish funksiyasidir
101. Amaliy vaziyat: Tarbiyachi bolalar o‘yinida qoidani kelishish, navbat kutish va rolni bajara olishga e’tibor beradi. Pedagog-psixolog uchun eng maqbul yondashuv qaysi?
*A. o‘yin orqali ijtimoiy xulq va irodaviy boshqaruv rivojlantiriladi
B. bolaning individual va yosh xususiyatlarini e’tiborga olmasdan umumiy talab qo‘yish kerak
C. faqat jazolash yoki taqiqlash bilan cheklanish zarur
D. psixologik tahlil o‘rniga masalani tasodifiy kuzatish bilan yakunlash kifoya
102. Quyidagi bandlardan mavzuga xos to‘g‘ri kombinatsiyani aniqlang:
1) syujet mavjud bo‘ladi;
2) rol taqsimlanadi;
3) qoidalar amal qiladi;
4) rolli o‘yinda bola hech qanday ijtimoiy munosabatni aks ettirmaydi;
5) xayol va nutq faollashadi;
A. 1, 2, 4, 5
*B. 1, 2, 3, 5
C. 1, 3, 4, 5
D. 2, 3, 4, 5
103. Tushunchalarni izohlari bilan moslashtiring:
1) Syujet
2) Rol
3) Qoida
a) o‘yinning mazmuniy voqealari
b) bola bajaradigan ijtimoiy vazifa obrazi
c) o‘yindagi xulqni tartibga soluvchi talab
A. 1-b, 2-a, 3-c
B. 1-c, 2-b, 3-a
*C. 1-a, 2-b, 3-c
D. 1-a, 2-c, 3-b
104. Qaysi javobda mavzuga xos bo‘lmagan yoki noto‘g‘ri talqin berilgan?
A. syujet mavjud bo‘ladi
B. rol taqsimlanadi
C. qoidalar amal qiladi
*D. rolli o‘yinda bola hech qanday ijtimoiy munosabatni aks ettirmaydi
4.3. Bog‘cha yoshidagi bolalar bilish jarayonlarining rivojlanishi
105. Bog‘cha yoshidagi bolalar bilish jarayonlarining rivojlanishi mavzusining asosiy mohiyati qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
*A. bola atrof-muhitni idrok etish, obrazli tafakkur, ixtiyorsiz xotira va nutqiy muloqot orqali bilish imkoniyatlarini kengaytiradi
B. bilish jarayonlari rivoji faqat bitta tashqi belgi bilan tushuntiriladi
C. mavzu ta’lim-tarbiya va psixik taraqqiyot bog‘liqligidan ajratib talqin qilinadi
D. asosiy e’tibor faqat hujjat yuritish va ma’muriy nazoratga qaratiladi
106. “bilish jarayonlari rivoji” tushunchasi mazkur mavzu doirasida nimani anglatadi?
A. 4.3. Bog‘cha yoshidagi bolalar bilish jarayonlarining rivojlanishini faqat tashkiliy hujjatlar va nazorat natijalariga bog‘lab tushuntiradi
*B. maktabgacha yoshda sezgi, idrok, diqqat, xotira, tafakkur, nutq va xayolning o‘sishi hamda murakkablashuvi
C. 4.3. Bog‘cha yoshidagi bolalar bilish jarayonlarining rivojlanishini faqat tug‘ma reflekslar yoki biologik omillar bilan izohlaydi
D. 4.3. Bog‘cha yoshidagi bolalar bilish jarayonlarining rivojlanishini ta’lim-tarbiya jarayonidan ajratilgan holda, umumiy tavsiya sifatida talqin qiladi
107. Gapni to‘ldiring: Maktabgacha yoshda tafakkur ko‘proq obrazlar va ko‘rgazmali vaziyatlarga tayanib, ______-obrazli xarakterda namoyon bo‘ladi.
A. nazorat
B. tasodif
*C. ko‘rgazmali
D. faqat biologik yetilish
108. Vaziyatni tahlil qiling: Bola masalani tushunishda abstrakt formula emas, rasm, predmet va obrazli hikoyaga tayanganida tezroq javob topadi. To‘g‘ri xulosani aniqlang.
A. vaziyat faqat tibbiy tashxis qo‘yishni talab qiladi
B. vaziyat mazkur mavzu bilan bog‘liq emas, faqat ma’muriy holatdir
C. vaziyatda psixik rivojlanish omillari inkor etilishi kerak
*D. bu ko‘rgazmali-obrazli tafakkur xususiyatiga mos keladi
109. Amaliy vaziyat: Psixolog tarbiyachiga eslab qolishni kuchaytirish uchun rasm, harakat, so‘z va emotsional qiziqishni birlashtirishni tavsiya qiladi. Pedagog-psixolog uchun eng maqbul yondashuv qaysi?
*A. maktabgacha yoshdagi bilish jarayonlari ko‘rgazmalilik va qiziqish bilan samarali rivojlanadi
B. bolaning individual va yosh xususiyatlarini e’tiborga olmasdan umumiy talab qo‘yish kerak
C. faqat jazolash yoki taqiqlash bilan cheklanish zarur
D. psixologik tahlil o‘rniga masalani tasodifiy kuzatish bilan yakunlash kifoya
110. Quyidagi bandlardan mavzuga xos to‘g‘ri kombinatsiyani aniqlang:
1) diqqat barqarorligi asta-sekin ortadi;
2) xotirada obrazlilik muhim o‘rin tutadi;
3) nutq tafakkurni rivojlantiradi;
4) maktabgacha yoshda bilish jarayonlari faqat yozma abstrakt mashqlar orqali rivojlanadi;
5) xayol o‘yin jarayonida boyiydi;
A. 1, 2, 4, 5
*B. 1, 2, 3, 5
C. 1, 3, 4, 5
D. 2, 3, 4, 5
111. Tushunchalarni izohlari bilan moslashtiring:
1) Diqqat
2) Xotira
3) Ko‘rgazmali-obrazli tafakkur
a) faoliyatga yo‘naltirilgan psixik faollik
b) tajribani eslab qolish va qayta tiklash
c) obrazlarga tayangan fikrlash
A. 1-b, 2-a, 3-c
B. 1-c, 2-b, 3-a
*C. 1-a, 2-b, 3-c
D. 1-a, 2-c, 3-b
112. Qaysi javobda mavzuga xos bo‘lmagan yoki noto‘g‘ri talqin berilgan?
A. diqqat barqarorligi asta-sekin ortadi
B. xotirada obrazlilik muhim o‘rin tutadi
C. nutq tafakkurni rivojlantiradi
*D. maktabgacha yoshda bilish jarayonlari faqat yozma abstrakt mashqlar orqali rivojlanadi
4.4. Maktabgacha yoshdagi bolalar shaxsining shakllanishi
113. Maktabgacha yoshdagi bolalar shaxsining shakllanishi mavzusining asosiy mohiyati qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
*A. kattalar va tengdoshlar bilan munosabat, o‘yin, baholash va tarbiyaviy ta’sirlar bolaning o‘ziga munosabati hamda xulq normalarini shakllantiradi
B. maktabgacha yoshda shaxs shakllanishi faqat bitta tashqi belgi bilan tushuntiriladi
C. mavzu ta’lim-tarbiya va psixik taraqqiyot bog‘liqligidan ajratib talqin qilinadi
D. asosiy e’tibor faqat hujjat yuritish va ma’muriy nazoratga qaratiladi
114. “maktabgacha yoshda shaxs shakllanishi” tushunchasi mazkur mavzu doirasida nimani anglatadi?
A. 4.4. Maktabgacha yoshdagi bolalar shaxsining shakllanishini faqat tashkiliy hujjatlar va nazorat natijalariga bog‘lab tushuntiradi
*B. bola motivlari, emotsiyalari, o‘zini baholashi, muloqoti va axloqiy xulqining ijtimoiy tajriba asosida rivojlanishi
C. 4.4. Maktabgacha yoshdagi bolalar shaxsining shakllanishini faqat tug‘ma reflekslar yoki biologik omillar bilan izohlaydi
D. 4.4. Maktabgacha yoshdagi bolalar shaxsining shakllanishini ta’lim-tarbiya jarayonidan ajratilgan holda, umumiy tavsiya sifatida talqin qiladi
115. Gapni to‘ldiring: Maktabgacha yoshda bolaning o‘ziga baho berishi ko‘p jihatdan kattalarning ______ va munosabatiga bog‘liq bo‘ladi.
A. nazorat
B. tasodif
*C. bahosi
D. faqat biologik yetilish
116. Vaziyatni tahlil qiling: Bola o‘yin qoidalariga rioya qilganida tarbiyachining ijobiy munosabati uni shu xulqni takrorlashga undaydi. To‘g‘ri xulosani aniqlang.
A. vaziyat faqat tibbiy tashxis qo‘yishni talab qiladi
B. vaziyat mazkur mavzu bilan bog‘liq emas, faqat ma’muriy holatdir
C. vaziyatda psixik rivojlanish omillari inkor etilishi kerak
*D. bu ijtimoiy baholashning shaxs shakllanishiga ta’sirini ko‘rsatadi
117. Amaliy vaziyat: Tarbiyachi bolani shaxs sifatida hurmat qilib, xulqni tushuntirish, ijobiy namuna va qo‘llab-quvvatlashdan foydalanadi. Pedagog-psixolog uchun eng maqbul yondashuv qaysi?
*A. shaxs shakllanishida ijtimoiy munosabat va ijobiy tarbiyaviy ta’sir muhimdir
B. bolaning individual va yosh xususiyatlarini e’tiborga olmasdan umumiy talab qo‘yish kerak
C. faqat jazolash yoki taqiqlash bilan cheklanish zarur
D. psixologik tahlil o‘rniga masalani tasodifiy kuzatish bilan yakunlash kifoya
118. Quyidagi bandlardan mavzuga xos to‘g‘ri kombinatsiyani aniqlang:
1) motivlar ierarxiyasi shakllana boshlaydi;
2) o‘zini baholash kattalar munosabati bilan bog‘liq;
3) axloqiy normalar egallanadi;
4) maktabgacha yoshdagi shaxs rivoji kattalar bahosi va muloqotidan butunlay mustaqil kechadi;
5) tengdoshlar bilan munosabat shaxsga ta’sir qiladi;
A. 1, 2, 4, 5
*B. 1, 2, 3, 5
C. 1, 3, 4, 5
D. 2, 3, 4, 5
119. Tushunchalarni izohlari bilan moslashtiring:
1) Motiv
2) O‘zini baholash
3) Axloqiy norma
a) xulqni undovchi ichki sabab
b) bolaning o‘z imkoniyatiga munosabati
c) jamiyatda qabul qilingan xulq talabi
A. 1-b, 2-a, 3-c
B. 1-c, 2-b, 3-a
*C. 1-a, 2-b, 3-c
D. 1-a, 2-c, 3-b
120. Qaysi javobda mavzuga xos bo‘lmagan yoki noto‘g‘ri talqin berilgan?
A. motivlar ierarxiyasi shakllana boshlaydi
B. o‘zini baholash kattalar munosabati bilan bog‘liq
C. axloqiy normalar egallanadi
*D. maktabgacha yoshdagi shaxs rivoji kattalar bahosi va muloqotidan butunlay mustaqil kechadi
4.5. Bolaning maktabga psixologik tayyorgarligi
121. Bolaning maktabga psixologik tayyorgarligi mavzusining asosiy mohiyati qaysi javobda to‘g‘ri berilgan?
*A. maktabga tayyorgarlik faqat harf tanish emas, balki o‘qishga qiziqish, topshiriqni tushunish, qoidaga amal qilish, muloqot va o‘zini boshqarishni ham qamrab oladi
B. maktabga psixologik tayyorgarlik faqat bitta tashqi belgi bilan tushuntiriladi
C. mavzu ta’lim-tarbiya va psixik taraqqiyot bog‘liqligidan ajratib talqin qilinadi
D. asosiy e’tibor faqat hujjat yuritish va ma’muriy nazoratga qaratiladi
122. “maktabga psixologik tayyorgarlik” tushunchasi mazkur mavzu doirasida nimani anglatadi?
A. 4.5. Bolaning maktabga psixologik tayyorgarligini faqat tashkiliy hujjatlar va nazorat natijalariga bog‘lab tushuntiradi
*B. bolaning o‘quv faoliyatiga kirishishi uchun zarur intellektual, motivatsion, irodaviy, ijtimoiy va emotsional tayyorgarligi
C. 4.5. Bolaning maktabga psixologik tayyorgarligini faqat tug‘ma reflekslar yoki biologik omillar bilan izohlaydi
D. 4.5. Bolaning maktabga psixologik tayyorgarligini ta’lim-tarbiya jarayonidan ajratilgan holda, umumiy tavsiya sifatida talqin qiladi
123. Gapni to‘ldiring: Maktabga psixologik tayyorgarlikda bolaning o‘qish motivi, bilish qiziqishi va irodaviy boshqaruvi ______ ahamiyatga ega.
A. nazorat
B. tasodif
*C. muhim
D. faqat biologik yetilish
124. Vaziyatni tahlil qiling: Bola harflarni biladi, lekin topshiriqni oxirigacha bajarmaydi, qoidaga bo‘ysunmaydi va o‘qishga ichki qiziqishi sust. To‘g‘ri xulosani aniqlang.
A. vaziyat faqat tibbiy tashxis qo‘yishni talab qiladi
B. vaziyat mazkur mavzu bilan bog‘liq emas, faqat ma’muriy holatdir
C. vaziyatda psixik rivojlanish omillari inkor etilishi kerak
*D. faqat bilim belgisi yetarli emas, psixologik tayyorgarlikning motivatsion va irodaviy jihatlari ham baholanishi kerak
125. Amaliy vaziyat: Psixolog maktabga tayyorgarlikni tekshirishda bola bilan suhbat, topshiriq, muloqot va qoidaga amal qilishni kompleks kuzatadi. Pedagog-psixolog uchun eng maqbul yondashuv qaysi?
*A. maktabga tayyorgarlik kompleks psixologik ko‘rsatkichlar asosida aniqlanadi
B. bolaning individual va yosh xususiyatlarini e’tiborga olmasdan umumiy talab qo‘yish kerak
C. faqat jazolash yoki taqiqlash bilan cheklanish zarur
D. psixologik tahlil o‘rniga masalani tasodifiy kuzatish bilan yakunlash kifoya
126. Quyidagi bandlardan mavzuga xos to‘g‘ri kombinatsiyani aniqlang:
1) o‘quv motivi shakllangan bo‘lishi kerak;
2) topshiriqni tushunish muhim;
3) irodaviy boshqaruv talab etiladi;
4) maktabga tayyorgarlik faqat tez o‘qish va yozishni bilish bilan yakuniy aniqlanadi;
5) tengdosh va o‘qituvchi bilan muloqotga tayyorlik zarur;
A. 1, 2, 4, 5
*B. 1, 2, 3, 5
C. 1, 3, 4, 5
D. 2, 3, 4, 5
127. Tushunchalarni izohlari bilan moslashtiring:
1) Intellektual tayyorgarlik
2) Motivatsion tayyorgarlik
3) Ijtimoiy tayyorgarlik
a) bilish jarayonlari va tushunish darajasi
b) o‘qishga ichki intilish
c) o‘qituvchi va tengdoshlar bilan munosabatga kirishish
A. 1-b, 2-a, 3-c
B. 1-c, 2-b, 3-a
*C. 1-a, 2-b, 3-c
D. 1-a, 2-c, 3-b
128. Qaysi javobda mavzuga xos bo‘lmagan yoki noto‘g‘ri talqin berilgan?
A. o‘quv motivi shakllangan bo‘lishi kerak
B. topshiriqni tushunish muhim
C. irodaviy boshqaruv talab etiladi
*D. maktabga tayyorgarlik faqat tez o‘qish va yozishni bilish bilan yakuniy aniqlanadi