گزارش روز اول و دوم کنفرانس منطقهای آسیا و اقیانوسیه سازمان آموزش بینالملل (EIAP)
گزارش روز اول و دوم کنفرانس منطقهای آسیا و اقیانوسیه سازمان آموزش بینالملل (EIAP)
روز اول کنفرانس ـ ۱۰ اکتبر
در روز نخست کنفرانس منطقهای آسیا و اقیانوسیه سازمان آموزش بینالملل (EI)، نمایندگان سازمانهای عضو مورد استقبال قرار گرفتند و مراحل ثبتنام و پذیرش انجام شد. این برنامه فرصتی برای آشنایی اولیه نمایندگان، تبادل نظر درباره مسائل مشترک نظامهای آموزشی و بررسی محورهای اصلی نشستهای پیشرو فراهم کرد.
قرار بود هیئت نمایندگی معلمان ایران با حضور حسین واحدی، نماینده معلمان خراسان شمالی، و جعفر ابراهیمی در این کنفرانس شرکت کند. با این حال، حسین واحدی به دلیل ممنوعالخروجی نتوانست در کنفرانس حضور یابد. در نتیجه، جعفر ابراهیمی بهعنوان نماینده حاضر ایران در این کنفرانس شرکت کرد و در برنامهها و نشستهای آن حضور یافت.
جعفر ابراهیمی پس از حضور و ثبتنام در کنفرانس، موضوع ممنوعالخروجی حسین واحدی و وضعیت سرکوب و فشار بر معلمان در ایران را با مدیر اجرایی منطقهای سازمان آموزش بینالملل و نمایندگان اتحادیههای دیگر در میان گذاشت. آنان نسبت به این وضعیت ابراز همدردی کردند و بر اهمیت حمایت بینالمللی از معلمان و فعالان صنفی در معرض فشار تأکید داشتند.
همچنین در حاشیه برنامههای روز نخست، جلسهای ویژه زنان برگزار شد که گزارش آن از طریق کانال شورای مربوطه منتشر خواهد شد. در این جلسه، مسائل مرتبط با وضعیت زنان در محیطهای آموزشی، مشارکت آنان در تشکلهای صنفی و ضرورت تقویت نقش زنان در تصمیمگیریهای آموزشی و اتحادیهای مورد توجه قرار گرفت.
روز دوم کنفرانس ـ ۱۱ اکتبر
در روز دوم، کارگاههایی در نوبت صبح و بعدازظهر برگزار شد. این کارگاهها موضوعات متنوعی از جمله آموزش جوامع بومی، عدالت آموزشی، حقوق معلمان، تغییرات اقلیمی و نقش اتحادیهها در دفاع از آموزش عمومی را بررسی کردند. فضای نشستها بر گفتوگو، تبادل تجربه میان نمایندگان کشورهای مختلف و ارائه راهکارهای مشترک برای مقابله با نابرابریهای آموزشی استوار بود.
یکی از کارگاههای صبح به موضوع آموزش بومیان و چالشهای پیش روی آن اختصاص داشت. جعفر ابراهیمی، نماینده ایران، در این کارگاه شرکت کرد و مباحث مطرحشده درباره حقوق زبانی و فرهنگی، وضعیت آموزش و ضرورت حمایت از جوامع بومی را دنبال کرد. در این نشست، نمایندگان بر این نکته تأکید کردند که آموزش جوامع بومی نباید صرفاً از منظر دسترسی به مدرسه بررسی شود، بلکه زبان، فرهنگ، تاریخ، هویت و مشارکت خود این جوامع نیز باید در سیاستگذاریهای آموزشی مورد توجه قرار گیرد.
گزارش کارگاه آموزش بومیان
در این کارگاه، موضوع آموزش بومیان از جنبههای مختلف، از جمله حفظ زبانها و فرهنگهای بومی، حمایت از دانش بومی، حقوق معلمان، دسترسی به اطلاعات و مشارکت جوامع بومی در تصمیمگیریهای آموزشی بررسی شد. شرکتکنندگان تجربههای خود را درباره موانع موجود در مسیر آموزش عادلانه، کمبود منابع، تبعیض زبانی و فرهنگی و ضرورت حضور نمایندگان جوامع بومی در فرایند تصمیمگیری به اشتراک گذاشتند.
یکی از محورهای اصلی بحث، برنامه راهبردی سازمان آموزش بینالملل و پنج اولویت آن بود که با عنوان «پنج P» شناخته میشوند:
Profession ـ حرفه معلمی: بهرسمیتشناختن دانش و تجربههای بومی، مقابله با بیارزشسازی آنها و توجه به حقوق حرفهای و دستمزد عادلانه معلمان. در این بخش تأکید شد که معلمان بومی باید از فرصتهای برابر برای آموزش حرفهای، ارتقای شغلی و مشارکت در تدوین برنامههای درسی برخوردار باشند.
Public Education ـ آموزش عمومی: تقویت آموزش عمومی، تأمین منابع و زیرساختهای کافی و توجه به کمبود معلمان بومی. آموزش عمومی باید بهعنوان یک حق همگانی و مسئولیت دولتها حفظ شود و نباید به دلیل موقعیت جغرافیایی، فقر یا تعلق فرهنگی و زبانی افراد محدود شود.
Our People ـ مردم ما: حمایت از حقوق و نیازهای جوامع بومی، حفاظت از زبانها و فرهنگهای در معرض خطر و ایجاد محیطهای آموزشی امن و عاری از خشونت جسمی، روانی و فرهنگی. همچنین بر ضرورت مقابله با تبعیض و کلیشههای منفی درباره جوامع بومی تأکید شد.
Our Planet ـ سیاره ما: توجه به پیوند دانش بومی با سرزمین، محیطزیست و تغییرات اقلیمی. دانش بومی میتواند در شناخت منابع طبیعی، حفاظت از محیطزیست و سازگاری با پیامدهای تغییرات اقلیمی نقش مهمی داشته باشد.
Power ـ قدرت: فراهمکردن امکان مشارکت مؤثر معلمان و جوامع بومی در تصمیمگیریها و سیاستگذاریهای آموزشی. تصمیمهایی که بر زندگی و آینده این جوامع اثر میگذارند، باید با حضور و رضایت آنان اتخاذ شوند.
در بخش دیگری از کارگاه، بر اهمیت دسترسی عمومی به دادهها و اطلاعات مربوط به جوامع بومی تأکید شد. دسترسی به اطلاعات دقیق میتواند به شناسایی نیازهای واقعی دانشآموزان، معلمان و خانوادهها و طراحی سیاستهای مناسب کمک کند. همچنین موضوع حاکمیت دادههای بومی مطرح شد؛ به این معنا که دادههای مربوط به این جوامع باید در خدمت منافع و نیازهای خود آنان باشد و بدون توجه به حقوقشان مورد استفاده یا بهرهبرداری قرار نگیرد. جمعآوری، نگهداری و انتشار این دادهها باید با رعایت اصول رضایت، محرمانگی و مشارکت جامعه انجام شود.
شرکتکنندگان بر ضرورت تأمین بودجه کافی برای آموزش عمومی تأکید کردند؛ بودجهای که علاوه بر حقوق معلمان، زیرساختها، امکانات و منابع آموزشی را نیز پوشش دهد. در بسیاری از مناطق، کمبود مدرسه، دسترسی محدود به فناوری، نبود امکانات حملونقل و ضعف زیرساختهای بهداشتی، مانع تحقق آموزش برابر است. از دیگر موضوعات مطرحشده، کمبود معلمان بومی، تأثیر سیاستها و احزاب سیاسی بر آموزش عمومی، ضرورت کاهش بار کاری معلمان و توجه به شرایط معلمان زن بود.
همچنین تأکید شد که حضور معلمان بومی در مدارس میتواند به افزایش اعتماد خانوادهها، تقویت ارتباط مدرسه با جامعه و بهبود کیفیت آموزش کمک کند. برنامههای تربیت معلم و استخدام نیروهای آموزشی باید بهگونهای طراحی شوند که جوانان جوامع بومی نیز امکان ورود و ماندگاری در حرفه معلمی را داشته باشند.
حفاظت از زبانهای بومی در معرض فراموشی و بهرسمیتشناختن نقش دانش بومی در حفظ محیطزیست و مقابله با تغییرات اقلیمی نیز از محورهای مهم بحث بود. همچنین بر ضرورت احترام به پیوند جوامع بومی با سرزمین و محیط زندگیشان تأکید شد. از دیدگاه شرکتکنندگان، حذف زبان و فرهنگ بومی از نظام آموزشی میتواند به تضعیف هویت اجتماعی و افزایش شکاف میان مدرسه و جامعه منجر شود.
دیدگاههای نماینده ایران
جعفر ابراهیمی، نماینده ایران، با اشاره به تنوع زبانی و فرهنگی کشور، بر اهمیت حق آموزش به زبان مادری و حفظ هویتهای فرهنگی تأکید کرد. در ایران، آموزش رسمی به زبان مادری بهعنوان زبان آموزش در مدارس فراهم نیست و افرادی که از طریق فعالیتهای داوطلبانه و سازمانهای مردمنهاد به آموزش زبانهای مادری و فرهنگهای محلی میپردازند، ممکن است با پیگرد قضایی، بازداشت و زندان مواجه شوند.
او توضیح داد که محرومیت از آموزش به زبان مادری تنها یک مسئله فرهنگی نیست، بلکه میتواند بر کیفیت یادگیری، مشارکت دانشآموزان، ارتباط خانوادهها با مدرسه و احساس تعلق آنان اثر بگذارد. از این رو، ضروری است صدای این آموزگاران و فعالان شنیده شود و اتحادیههای معلمان در دفاع از حقوق زبانی و فرهنگی آنان نقش مؤثرتری ایفا کنند.
همچنین دسترسی به اطلاعات و دادههای مربوط به جوامع بومی و محلی و نیازهای آموزشی آنها اهمیت دارد؛ موضوعی که در ایران میتواند حساسیتبرانگیز باشد و افرادی که این دادهها را گردآوری یا نگهداری میکنند، ممکن است با خطر بازداشت روبهرو شوند. نماینده ایران بر ضرورت حمایت از پژوهشگران، معلمان و فعالانی تأکید کرد که با هدف شناخت بهتر نیازهای آموزشی و فرهنگی جوامع مختلف فعالیت میکنند.
نماینده ایران همچنین بر تأثیر عواملی مانند جنگ، مهاجرت اجباری، فقر، نابرابری اقتصادی و تغییرات اقلیمی بر وضعیت آموزش تأکید کرد. این عوامل میتوانند دسترسی کودکان به مدرسه را مختل کنند، فشار اقتصادی بر خانوادهها را افزایش دهند و بار بیشتری بر دوش معلمان بگذارند. از دیدگاه او، اتحادیههای معلمان باید در دفاع از حق آموزش به زبان مادری، حقوق معلمان، تنوع فرهنگی و زبانی، بهرسمیتشناختن دانش بومی و گنجاندن موضوع تغییرات اقلیمی در برنامههای درسی نقش فعالتری داشته باشند.
همچنین مشارکت واقعی جوامع محلی و بومی در تصمیمگیریهای مربوط به آموزش و سیاستگذاریهای آموزشی، از الزامات دستیابی به نظام آموزشی عادلانه و فراگیر است. سیاستهای آموزشی زمانی میتوانند اثربخش باشند که بر اساس نیازهای واقعی مناطق مختلف و با مشارکت معلمان، خانوادهها، دانشآموزان و جوامع محلی تدوین شوند.
جمعبندی
موضوعات مطرحشده در این نشست کنفرانس نشان داد که دفاع از آموزش عمومی باکیفیت، حمایت از حقوق معلمان، بهرسمیتشناختن تنوع زبانی و فرهنگی و فراهمکردن امکان مشارکت جوامع محلی در تصمیمگیریهای آموزشی، از دغدغههای مشترک اتحادیههای معلمان در منطقه آسیا و اقیانوسیه است.
این مباحث همچنین بر ضرورت تقویت همکاریهای بینالمللی برای مقابله با نابرابریهای آموزشی، حمایت از معلمان و دانشآموزان در شرایط دشوار و دفاع از حق آموزش عادلانه و فراگیر تأکید داشت.
تبادل تجربه میان نمایندگان کشورهای مختلف نشان داد که بسیاری از چالشهای آموزشی، از جمله کمبود بودجه، فشار بر معلمان، تبعیض زبانی و فرهنگی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، ماهیتی فرامرزی دارند و نیازمند همکاری و همبستگی گستردهتر هستند.
در پایان این نشست، نمایندگان تشکلها با در دست گرفتن عکسهای معلمان زندانی و جانباخته و کودکان جانباخته، با معلمان ایران اعلام همبستگی کردند.
حضور نماینده ایران در این نشست فرصتی بود تا وضعیت معلمان، فعالان آموزشی و جوامع زبانی و فرهنگی مختلف در ایران نیز مطرح شود و بر ضرورت حمایت از حقوق آنان در سطح بینالمللی تأکید گردد.