اگر در زمان اصلاحات،رئیس جمهور را به عنوان تدارکاتچی می خواستند، امروز به آن هم احتیاج ندارند
#عصرما![](/file/a4fc83f054a601756e8b4.png)
#اختصاصي
⭕️⭕️متن کامل پاسخ مهندس #بهزاد_نبوی به#عباس_موسايي ( بخشي از این مصاحبه در #آرمان_ملي امروز دوشنبه منتشر شده است.)
⭕️اگر اصلاح طلبان صندوق رای را از دست بدهند، حرفی برای گفتن ندارند.
⭕️وظیفه ی یک جریان پیشاهنگ آن نیست که در مسیر مخالفان اصلاحات که ناامید سازی مردم است، حرکت کند.
⭕️هر کس طرفدار مبارزه قانونی، مسالمت آمیز و تدریجی برای تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب در چارچوب نظام جمهوری اسلامی باشد، اصلاح طلب است.
⭕️برجام را برخی تندروهای داخلی با کمک ترامپ به این روز می اندازند، ما روحانی را شماتت می کنیم!
⭕️اگر در زمان اصلاحات،رئیس جمهور را به عنوان تدارکاتچی می خواستند، امروز به آن هم احتیاج ندارند، چون بخش زیادی از اقتصاد کشور را در اختیار دارند.
⭕️مخالفان داخلی روحانی، آمریکا را از زیر فشارهای سیاسی ناشی از خروج از برجام، بیرون آوردند.
⭕️شرایط کنونی به مراتب از شرایط دوران جنگ سخت تر است.
⭕️همچنان گفت و گوی ملی ، می تواند بهترین گزینه باشد و تقارب آراء را در پی داشته باشد.
#عباس موسایی :چه باشد آنچه خوانندش اصلاحات؟ آیا همچنان نیازمند سخن گفتن از اصلاحات هستیم؟ اصلاحات در ایران امری ممکن یا عدمی است؟ اصلاح طلبان چگونه می توانند خود را به کارگزاران تاریخی تغییر و تحول در ایران کنونی تبدیل کنند؟ این جریان چگونه می تواند حاکمیت را به پذیرش اصلاحات و ملت را به حمایت مجدد از این گفتمان متقاعد کنند ؟ این ها سئوالات مقدری است که در ذهن و ضمیر و بطن و متن جامعه جنبشی،مردم، پیگیرندگان و حامیان متکثر جنبش اصلاحات در ایران است . بر همین اساس بخشی از این سئوالات را با یکی از دغدغه مندان توسعه ملی ،امنیت و پیشرفت ایران اسلامی طرح نموده ایم. انقلابی دیروز و اصلاح طلب استوار دیروز و امروز ایران عزیز، مهندس بهزاد نبوی که در عرصه های اجرایی،تقنینی و جامعه مدنی، در سطوح عالی، حضوری فعال و موثر داشته است. پیر خردمندی که او را چریک پیر می نامند، اما مفهوم "مهندس اصلاحات" مفهومی با مسماتر برای توصیف سیاست ورزی مصلحانه اوست. علی رغم نظریات متفاوتی که با برخی اصلاح طلبان دارد،اما این تفاوت دیدگاه او را به وادی انشعاب و اختلاف افکنی در جبهه اصلاحات، رهنمون نمی سازد. ظرافت و درایت او در محافظت از گفتمان اصلاحات ،هر تلاش گر منصفی را به تحسین وا می دارد.
در حالی که در دوران نقاهت ناشی از شکستگی یکی از مهره های کمرش می گذراند ،سئوالات ما را پاسخ دادند.
پاسخ مهندس نبوی به سئوالات ما را در ادامه می خوانید.
⭕️⭕️اصلاحات چه نسبتی با رادیکالیسم دارد؟آیا می توان اصلاحات را مساوی رادیکالیسم دانست؟ رادیکالیسم چه منافع و مضاری برای اصلاح طلبی به ارمغان آورده است؟
⭕️علی القاعده اصلاح طلبی نقطه ی مقابل انقلابی گری و رادیکالیسم است. به نظر من، این دو با هم قابل جمع نیستند.البته دوستان اصلاح طلبی که مواضع تند تری دارند شاید خود را رادیکال بنامند،اما بطور کلی رادیکالیسم به معنای تغییرات ریشه ای و با انقلابی گری مرادف و در مقابل اصلاح طلبی است. به نظر من مبنای اصلاح طلبی اعتدال و میانه روی است و نمی تواند با انقلاب و رادیکالیسم نسبتی داشته باشد. بنابراین منافع و مضار رادیکالیسم، ارتباطی با اصلاح طلبی ندارد. من معتقدم که بعد از دوم خرداد ۷۶ هر جا مفهوم اصلاح طلبی به مفهوم تند شدن نزدیک شده و جنبه ی رادیکال به خود گرفته ،به ضرر اصلاحات تمام شده است. رخدادهای ۱۸ تیر ۷۸، خرداد۸۸، دی ماه ۹۶ و حوادث آبان ۹۸ که البته طراح ، بانی و ایجاد کننده ی هیچ کدام از آنها اصلاح طلبان نبوده اند ولی می بینیم که هزینه های زیادی بر اصلاح طلبان تحمیل کرده اند. ممکن است جوانانی بوده اند که فی المثل در حوادث ۷۸ با اصلاح طلبان هم ارتباطاتی داشته داشته اند، ولی رهبری و جریان هایموثر اصلاحات نه در آن حوادث ، نه در حوادث پس از خرداد ۸۸، نه در حوادث دی ماه ۹۶ و نه در حوادث دی ماه ۹۸ دخالتی نداشتند. مع الوصف می بینیم که مخالفان اصلاحات همه ی این رخداد ها را به حساب اصلاح طلبان می گذارند و تندروی اصلاح طلبان معمولا به سود آنها و بهانه ای برای سرکوب شان بوده است.
⭕️⭕️چه تجربه و آموزه هایی مهندس بهزاد نبوی را به سیاست ورزی محافظه کارانه ی کنونی رهنمون ساخته است؟ آیا به قرائتی جدید از اصلاح طلبی رسیده اید، یا اوضاع زمینه و زمانه حضرت عالی را به این رویکرد هدایت کرده است؟
⭕️اصولا من خود را به هیچ وجه محافظه کار نمی دانم و مواضع من قبل از حوادث سال۸۸،درون زندان و فعالیت های پس از زندان ، مثبت(اثبات کننده ی) این ادعاست. اصلاح طلبی مد نظر من در مقابل انقلابی گری و رادیکالیسم است. من بارها گفته ام در زندان اخیر مطالعات گسترده ای در باره ی انقلاب های مختلف داشته ام. معتقدم هیچ انقلابی در دنیا عاقبت به خیر نشده است. اتفاقا نتیجه ی انقلاب ما علیرغم همه ی مشکلاتی که داشته، در مجموع از خیلی از انقلاب ها،بهتر بوده است. انقلاب های روسیه ، فرانسه ، کوبا، ویتنام و الجزایر و اگر جلوتر بیاییم آنچه برخی "بهار عربی" و برخی از آن تحت عنوان "بیداری اسلامی" یاد می کردند، هیچ کدام توفیقی پیدا نکردند.
⭕️تحلیل گران، انقلاب فرانسه را خیزش بورژوازی علیه فئودالیسم می دانند که در آن انقلابیون می خواستند جامعه ی فرانسه را به یک جامعه ی بورژوا تبدیل کنند. تمام کشورهای اروپایی هم این مسیر را طی کردند، با این تفاوت که در انقلاب فرانسه آن همه سر زیر گیوتین رفت، آن همه جنایات وحشیانه شکل گرفت، جنایت های روبسپیر را در پی داشت و.... این در حالی است که در دیگر کشورهای اروپایی ، همچون انگلستان ، آلمان، نروژ،سوئد ، هلند و... دوران فئودالیسم را بدون خشونت و انقلابی گری پشت سر گذاشتند.
⭕️جنایت های استالین در انقلاب روسیه بر هیچ کس پوشیده نیست. دوره ی انقلاب بلشویکی حدود ۶۰ سال طول کشید و در ایندوره چه ظلم ها و جنایات گسترده ای که صورت نگرفت. طی دو سفری که قبل و بعد از فروپاشی شوروی به این کشور داشتم، در سفر اول که هنوز رژیم کمونیستی حاکم بود،وضعیت معیشت مردم خیلی بد بود و تمام تصمیمات و اقدامات دولتی و متمرکز بود.فی المثل سیستم گرمایشی شهر مسکو متمرکز بود و هیچ مکانی سیستم گرمایش جداگانه نداشت. جوانان روسی تیشرت هایی با تصاویر حک شده ای از پرچم آمریکا پوشیده بودند؟!روی دیوار بیرونی سالن فرودگاه مسکو، (ارتفاع ۲۰ متر و طول حدود ۴۰ متر) پرچم آمریکا نقاشی شده بود. خلاصه اینکه به نظر می رسید،مردم پس از فروپاشی "انقلاب ضد امپریالیستی"، عاشق سر دسته ی امپریالیستهای جهانی یعنی آمریکا شده بودند!
⭕️و اما درباره ی انقلاب ویتنام ، سالها پیش سفیر مان در ویتنام نقل می کرد که ، که با دبیر کل حزب کمونیست این کشور که آن زمان شخص اول مملکت شان بود، دیداری داشته و کلی درباره ی امپریالیسم آمریکا صحبت داشته است. ایشان می گفتند صحبت من که تمام شد، دبیر کل به آرامی گفت فرزندم (یا شاید نوه ام) ، ما سی سال با آمریکا جنگیدیم، شصت هزار امریکایی کشتیم که یک رکورد جهانی است! دو سال بعد از پیروزی انقلاب مان چین و روسیه جمعا ۵۰۰میلیون دلار به ما کمک کردند، ما جلسه ی کمیته ی مرکزی حزب را تشکیل دادیم و متوجه شدیم که مردم دارند از گرسنگی می میرند، چرا که آمریکا برای مقابله با انقلابیون، حتی تمامی جنگل ها را بمباران کرده بود و از کشور ما سرزمین سوخته ایجاد کرده بود. به این جمع بندی رسیدیم که با آنهایی که ۶۰ هزار نفرشان را کشتیم، مذاکره و به سرمایه گذاری در کشورمان، تشویقشان کنیم. به این ترتیب، مردم مان را از آن گرسنگی نجات دادیم. در حال حاضر بر روی بسیاری از "برندها" و مارک های معروف، خصوصا پوشاک و کفش،"ساخت ویتنام" حک شده است که محصول همان سرمایه گذاری هاست. در جهان سیاست هم خبری از این ویتنام نیست. برای اثبات مواضعم درباره ی انقلاب ها، مورد دیگری را هم نقل می کنم. در سال ۶۷ به عنوان وزیر صنایع سنگین به الجزایر رفتم، آن سال، بدترین سال ما از لحاظ اقتصادی و درامد ارزی بود و وضع صنایع بسیار بحرانی بود، در چنانشرایطی و پس از گذشت بیست و چند سال از انقلاب الجزایر، آنها از ما جهت سرمایه گذاری در صنایع سنگین کشورشان دعوت می کردند.
⭕️تصاویری که از کوبا هنگام سفر اوباما منتشر شد، به ایران زمان قاجار شبیه بود. در مورد خیزش های دههی اخیر مصر،لیبی، سوریه ، یمن و تونس ،دیگر کسی سراغی از "بیداری اسلامی" و" بهار عربی" نمی گیرد.
⭕️تنها در بین این کشورها،تونس بعد از بن علی، عاقلانه پیش رفت. بقیه احتملا آرزو می کنند ، دیکتاتورها برگردند؟!!
⭕️در بین انقلابهای جهان، فقط انقلاب چین در حوزه ی اقتصادی توفیق داشته، آن هم بخاطر این که از همه ی اموزه های کمونیستی و انقلابی،غیر از استبداد سیاسی ،یعنی"دیکتاتوری پرولتاریا" عدول کرده است. چین امروزی حتی از تجدید نظر طلب هایی نظیر دنگ شیائوپینگ هم عبور کرده است.
⭕️من بارها گفته ام که به این دلایل، ضد تمام انقلاب ها شده ام، چون هزینه های زیادی به ملت ها تحمیل می کنند و نتیجه ی متناسب با این هزینه ها نمی گیرند.من از اصلاح طلبی قرائت جدیدی ندارم؛ همان تعریف سال ۷۶ از اصلاح طلبی را قبول دارم. یعنی " حرکتی قانونی، مسالمت آمیز، تدریجی، با حفظ چارچوب نظام موجود، برای تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب." این تعریف را همچنان قبول دارم و اسم ان را محافظه کاری نمی گذارم ، حالا اگر محافظه کاری به معنای احتیاط باشد، یک بحث است، اما اگر محافظه کاری را به معنای یک مشی در نظر بگیرید، من محافظه کار نیستم و عوض نشده ام، البته شرایط تغییر کرده، اما من سعی کرده ام اصلاح طلب بمانم و از اصلاح طلبی عبور نکنم. نباید تصور کرد اصلاح طلبی مرادف محافظه کاری است. متن استعفای من از مجلس ششم کاملا اصلاح طلبانه بود، ولی هیچ کس آن را محافظه کارانه ندانست.
⭕️⭕️سیاست ورزی کنونی شما، چه تفاوت اصولی و مبنایی با سیاست ورزی محافظه کارانه ی کارگزاران دارد؟ به طور مشخص هر چند واضح است که سیاست ورزی مصلحانه و محافظه گرایانه ی حضرت عالی، در مبانی ، اصول و انگیزه ها، با رویکردهای اعتدالیون و کارگزاران ، متفاوت است، فکر می کنید پیامد وضعی همراستایی جنابعالی با ایشان چیست؟
⭕️من اختلاف نظرهایی با کارگزاران و البته دیگر جریان ها و احزاب سیاسی اصلاح طلب دارم، ولی کارگزاران را یک حزب اصلاح طلب قدیمی می دانم که از انتخابات دوره ی پنجم مجلس،عملا با ائتلاف گروه های خط امام آن زمان،یعنی چپ های طرفدار انقلاب همراهی کرد و اقلیت قدرتمندی در این مجلس شکل گرفت . کاندایدای مورد حمایت این جریان، آقای عبدالله نوری ،۱۰۸ رای برای ریاست مجلس آورد. در انتخابات ۲خرداد۷۶،" ائتلاف بین مجمع روحانیون مبارز"، "ائتلاف گروه های خط امام "و کارگزاران بود و این سه جریان در کنار هم برای پیروزی آقای خاتمی تلاش می کردند. اینکه کارگزاران و دیگر اصلاح طلبان مواضع نادرستی علیه یکدیگر داشته باشند را به ضرر اصلاحات می دانم، آن هم در این شرایط تاریخی که فشارهای بیرونی و محدود کردن اصلاحات و اصلاح طلبی، از همیشه بیشتر است. بطور کلی هم لازم می دانم عرض کنم،مواضع من همیشه با برخی دوستان اصلاح طلب، نسبت به کارگزاران و مرحوم آقای هاشمی رفسنجانی، متفاوت بوده است. من به شدت مخالف برخوردهایی که در دوران اصلاحات با آقای هاشمی می شد، بودم. من بشدت مخالف برخوردهای تندی که با کارگزاران می شد، بودم. من با تیترهای تند برخی روزنامه ها، علیه آقای هاشمی،خانواده اش و کارگزاران مخالف بودم. آن اختلاف نظر همچنان وجود دارد. اگر من می گویم نباید فرصت صندوق رای را از دست داد، اینگونه تحلیل می کنند که من در کنار کارگزارانم و با کارگزاران یکی شده ام، در حالی که اصلا چنین تصوری درست نیست، مواضع من از مدت ها قبل هم مشخص است و همیشه گفته ام صندوق رای تنها راه شناخته شده ی ما برای تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب در چارچوب راه کارهای اصلاح طلبانه است. من هرگز با گرایش های تخریبی برخی از افراد منتسب به اصلاحات برای تخریب کارگزاران، آقای هاشمی و خانواده ی ایشان موافق نبودم. من معتقدم ما می توانستیم آقای هاشمی را به عنوان پشتیبان قدرتمند اصلاحات پس از دوم خرداد داشته باشیم و با عملکردهای اشتباه، او را از خود دور کردیم. ، البته ایشان هیچگاه در مقابل اصلاحات نایستادند. رفتار آن زمان ما با اقای هاشمی، بسیار شبیه رفتار کنونی جناح تندرو در کنار هم قرار دادن اروپا و امریکا در بحث برجام و تلاش برای سوق دادن اروپائیان به سمت آمریکا است.
⭕️⭕️فکر می کنید عدم مشارکت اصلاح طلبان در انتخابات و کنش های رادیکال ایشان، چه پیامدهای وضعی و واقعی را برای اصلاح طلبان در پی خواهد داشت؟ با آن وسعت رد صلاحیت، آیا همچنان معتقدید ، اصلاح طلبان می بایست در انتخابات لیست می دادند؟
⭕️اولا الزاما هرکس در انتخابات اخیر شرکت نکرد، پیرو رادیکالیسم نیست. برخی از دوستان فکر می کردند، اصلا امکانی برای حضور در انتخابات برای اصلاح طلبان نیست، چون نامزدهای اصلی آنان را رد صلاحیت کرده بودند. من معتقد بوده و هستم، اگر اصلاح طلبان صندوق رای را از دست بدهند، حرفی برای گفتن ندارند و عملا باید حداقل۴ سال ،در صحنه ی سیاسی کشور کم تاثیر باشند. دوستان درست می گویند که نامزدهای اصلی اصلاحات را رد صلاحیت کردند، اما با دوره ی دهم مقایسه کنید، ببینید آیا در آن دوره شما کاندیدای اصلی داشتید که شرکت کردید؟ در آن دوره شما ناچار شدید از طریق آگهی اینترنتی نامزد اصلاح طلب جستجو کنید!!! در این دوره حداقل آدم های شناخته شده ای بودند، ممکن است ایده آل برخی از گروه ها نبودند، ولی نیروهای شناخته شده ای در بین آن ها بود و نیازی به جستجوی نامزد از طریق اینترنت نبود!!البته تصور من این است که در این دوره، علت این اقدام اصلاح طلبان آن بود که مردم شور و شوق قبلی را نداشتند ، ولی وظیفه ی یک جریان پیشاهنگ آن نیست که در مسیر مخالفان اصلاحات که ناامید سازی مردم است، حرکت کند. کار ، کار ده روز اخر نیست، کار ناامیدسازی را دوستان از مدتها قبل شروع کرده بودند. نمی بایست در این مدت ،همراه و همگام با مخالفان اصلاحات،مردم را از انتخابات ناامید می کردیم. مردم علاقه مند به شرکت نبودند، ما هم با آنها همراهی کردیم. اینکه نتیجه چیست، بالاخره در حال حاضر مجلس جدید سر کار است و نتیحه ی بعدی اش هم احتمالا دولت "جوان انقلابی " ای است، که ما در تقدیم اختیارات کامل اداره ی کشور به آن تندرو سهیم هستیم. اینبدان معنا نیست که معتقد باشم ،امروز اختیار کشور دست روحانی است، ولی اگر اختیار کامل دست جریان اقتدارگرای تندرو باشد، آیا فکر می کنیم به سود ملت و کشور و اصلاح طلبان است؟ قطعا اینچنین نیست. خواهیم دید که اتفاق سودمندی نخواهد افتاد، به عقب خواهیم رفت و مجبوریم دوباره مسیر اصلاح را از عقب تر شروع کنیم . به همین دلیل من طرفدار شرکت در انتخابات و دادن لیست بودم. البته استدلال مخالفان شرکت را هم می دانم و آنها را نیز مخالف اصلاحات و طرفدار رادیکالیسم نمی دانم، معتقدم از سر ناچاری این تصمیم گرفته شد. حرف من این است که اگر ما در سال های منتهی به انتخابات در نا امید سازی جامعه موضع نمی گرفتیم ،شاید وضع مردم تغییر می کرد.
⭕️در هر صورت مساله فقط مربوط به هفته و روز منتهی به انتخابات نیست، در این شرایط اگر نامزدهای مطلوب هم می آمدند، نتیجه ای بهتر از نتیجه ی کارگزاران و دیگر جریان های شرکت کننده عایدشان نمی شد. چرا که مشارکت ۴۳ درصدی ، که از اول انقلاب تاکنون بی سابقه بوده،احتمال پیروزی اصلاح طلبان را، که در مشارکت های بالا پیروز می شوند، به صفر می رساند.
⭕️⭕️ اصلاح طلبان چگونه می توانند بین قرائت محافظه کارانه و تجربه بنیان حضرتعالی و رادیکالیسم اصیل و وفادار به مبانی و اصول اصلاح طلبانه ی امثال دکتر حجاریان، به یک راهبرد مشترک برسند؟
⭕️همانطور که گفتم ،من خیلی واژه های محافظه کار و رادیکال را قبول ندارم، نه معتقدم آقایان رادیکال اند و نه من محافظه کار شده ام. من هیچ گرایش رادیکالی از دوستان ندیده ام و خودم هم هیچ موضع محافظه کارانه ای نداشته ام. این موارد عموما نوعی اختلاف سلیقه در بین طیف های مختلف اصلاح طلب است. رهبری اصلاحات نیز مشی میانه رو و آرامی دارند و البته این رویه را منطقی و درست می دانم. مادر انتخابات مجلس هفتم، از آقای خاتمی انتظار داشتیم انتخابات را برگزار نکند، اقای خاتمی به این خواسته توجه نکرده و انتخابات را برگزار کردند، بعدها از مرحوم هاشمی شنیدیم که به ایشان گفته شده بود که آماده ی پذیرش ریاست جمهوری موقت باشند. قطعا اگر این اتفاق افتاده بود، خیلی به ضرر اصلاحات بود. هم آقای هاشمی به موضعی در مقابل اصلاح طلبان کشانده می شد، هم اصلاح طلبان قبل از پایان دوره،کنار می رفتند. با واسطه از آقای خاتمی شنیدم که اگر من انتخابات مجلس هفتم را برگزار نمی کردم، حوادث سال ۸۸ در سال ۸۲(قبل از برگزاری انتخابات مجلس هفتم) رقم می خورد. بنابراین معلوم نیست که تقسیم بندی محافظه کاری و رادیکالیسم تقسیم بندی درستی باشد. به نظر من هر کس طرفدار مبارزه ی قانونی، مسالمت امیز و تدریجی برای تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب در چارچوب نظام جمهوری اسلامی باشد، اصلاح طلب است.
⭕️⭕️آنچه تاکنون در فضای سیاسی رسانه ای و سیاسی کشور از حضرت عالی منتشر شده است، حمایت از دولت تدبیر و امید بوده است، هرچند بطور ضمنی اشاره فرموده اید نقدهای مهمی به دولت دارید. اهم نقدهای شما به دولت چیست؟ دکتر روحانی با اتخاذ کدام رویکرد، موفق تر می بود؟
⭕️لازم است در ابتدا به چند نکته اشاره کنم. اولا من علی رغم حمایت های به حقی که بعضا از دولت می کنم، هیچ ارتباط ویژه ای با آن ندارم. ارتباط من با دولت، منحصر است به همان دو دیدار رسمی که خبری هم شده اند. ثانیا به طور طبیعی در تصمیم گیری و تصمیم سازی های مملکتی ، هیچ نقشی ندارم. ثالثا همانطور که در مصاحبه های مختلف گفته ام ،انتخابات ریاست جمهوری سال ۹۲،تنها انتخاباتی در طول تاریخ انقلاب بود که من شرکت نکردم. رابعا من با آقای روحانی هیچوقت رابطه ی ویژه ای نداشته ام. این مطالب را متذکر شدم که گفته باشم من رابط خاصی با دولت ندارم.
⭕️مع الوصف به نظر من دولت روحانی مظلوم واقع شده است. برخوردهای خصمانه ی تندروهای مخالف دولت که طبیعی است، ولی خود ما هم همه ی مشکلات را به گردن دولت می اندازیم. برجام را ترامپ به کمک و دعای خیر!! تندروهای داخلی به این روز انداخت ، ما روحانی را شماتت می کنیم .
⭕️در دور دوم ریاست جمهوری آقای خاتمی، ایشان گفتند که عده ای می خواهند دولت تدارکاتچی باشد، امروز به مراتب وضع بدتر است. در دور اول ریاست جمهوری آقای خاتمی، من در مصاحبه ای با روزنامه سلام گفتم که طبق قانون اساسی، دولت در بهترین
⭕️شرایط ده پانزده درصد اختیارات اداره کشور را در دست دارد. دولت یازدهم و دوازدهم حتی ان ده پانزده درصد را هم نداشته و ندارد، اگر آن زمان دولت را به عنوان تدارکاتچی می خواستند، امروز به آن هم احتیاج ندارند، چون بخش زیادی از اقتصاد کشور را در اختیار دارند و از طرف دیگر هم بی سابقه ترین تحریم ها بر ملت و کشور تحمیل شده است. من در چنین شرایطی منصفانه نمی دانم دولت را نقد کنم که چرا با گرانی ،افزایش قیمت ارز و یا ... مبارزه نمی کند؟ بهترین دولت ها هم در شرایط بحرانی کنونی مخصوصا شرایط دولت دوم روحانی نمی توانند بر مشکلات غلبه کنند. طبیعی است که اقای روحانی هم از این قاعده مستثنی نیست. به نظر من بزرگترین دستاورد و افتخار جمهوری اسلامی طی ۴۲سال اخیر برجام است. معتقدم اوضاع کشور خیلی بد است، نقش دولت درراین خرابی خیلی کم است، نه اینکه دولت خیلی قوی باشد، ولی نقش دولت در ایجاد این بحرانها خیلی کم است. اصلاح طلبانی که در این شرایط به دولت بابت مشکلات انتقاد می کنند،بیشتر به دنبال جدا کردن خرج خود از دولت، به امید کسب رای در انتخابات بعدی اند، که اخلاقی نیست.
⭕️توصیه ی جدی ای که به دولت دارم این است که مبادا در اثر این فشارها، از مواضع اصولی و صحیحی که در دور اول داشته عدول و عبور کند. نباید به اروپا حمله کند، همراه روسیه، چین و اروپا در برجام بماند. درست است که زور همه ی اینها با هم به امریکا نمی رسد، اما برای تعدیل مشکلات و فشار سیاسی به امریکا، نیازمند حفظ این اتحاد هستیم.
⭕️ما خودمان(البته نه دولت) آمریکا را از زیر فشارهای سیاسی ناشی از خروج از برجام، بیرون آوردیم. روحانی باید روی مواضع اصولی سیاسی خود در سیاست خارجی بایستد. در خصوص سیاست داخلی مواضع اصولی طرفداری از حقوق ملت را بیان کند. در خصوص مشکلات اقتصادی، بنظرم به تنهایی کاری از دولت ساخته نیست.
⭕️⭕️بعنوان یکی از باسابقه ترین سیاستمداران اصلاح طلب ، که از بدو پیروزی جمهوری اسلامی ایران، در دولت ، مجلس و جامعه ی مدنی سیاست ورزی کرده اید، برای برون رفت کشور از مخاطرات تحمیلی دشمنان و ناکارآمدی های کنونی، چه پیشنهاداتی دارید؟
⭕️این سئوال خود موضوع یک مصاحبه مفصل است. من اصلی ترین مشکل کشور را از بدو روی کار آمدن اقای روحانی ، مشکلات اقتصادی را اصلی ترین مشکلات کشور دانسته و می دانم که البته با سیاست خارجی گره خورده است. بعد از روی کار آمدن آقای روحانی،طی نامه ای از زندان ، توصیه کردم که بدون داشتن دغدغه ی حبس و حصر ما، به فکر حل و فصل مشکل سیاست خارجی و اقتصاد کشور باشند. البته من مشکل اساسی را در اقتصاد می دانستم،که ریشه در مواضع ناصواب سیاست خارجی داشت. در دولت های نهم و دهم، بالاترین درامد ارزی را داشتیم. سیاست خارجی ماجراجویانه ،اجماعی جهانی علیه کشور ایجاد کرد. همین چینی که امروز می خواهیم با او تفاهم نامه امضاء کنیم، همین روسیه ای که رابطه ی نسبتا خوبی داریم، همین اروپایی که امروز با امریکا علیه ما متحد شده ،همین آمریکایی هم که اوباما رئیس جمهور آن بود، در اثر سیاست های خارجی غلط، ما را تحریم کردند. البته آن تحریم ، خیلی رقیق تر از تحریم یک جانبه ی امریکای ترامپ بود، چرا که ان زمان اوباما نمی خواست همه ی ظرفیت ها علیه ایران را بکار بگیرد. بنابراین ما خودمان با سیاست های بی منطق و ماجراجویانه ی خود ،سبب تحریم (یا به قول آقای احمدی نژاد صدور کاغذ پاره ها!! ) علیه خود و ایجاد بحران عظیم در کشور شدیم،در آمد ارزی کشور به شدت کاهش یافته و با پرداخت درآمدهای ریالی مانند مسکن مهر،یارانه، طرح های زود بازده و... خزانه ی ریالی کشور هم خالی گردید.
⭕️آقای روحانی وارث چنین اوضاعی بودند. وزرای نفت و نیرو می گفتند ، از اول تا اخر ماه می دوند،تا منابع یارانه های نقدی را پیدا کنند. با امضای برجام ، اوضاع می رفت که را درست شود که مخالفت های داخلی ها و ترامپ، اوضاع دوباره به هم ریخت. بنابراین باید اول سیاست خارجی را سامان داد، البته منظورم این نیست که اگر فردا با امریکا مذاکره کردیم، همه ی مشکلات حل می شود، بلکه معتقدم باید با تدابیری ،نگذاریم وضع از این که هست بدتر شود.
⭕️تاکید می کنم علیرغم اینکه مشکل اصلی را در بحث سیاست خارجی می دانم ولی حل آن را الزاما از طریق مذاکره با امریکا نمی بینم. بنظرم ما مسائل مهم تری داریم. تلاش های ما ممکن است در کوتاه مدت نتیجه ندهد، در میان مدت جواب می دهد، ولی نمی توانیم بگذاریم روند کنونی بیش از پیش به کشور و مردم ، لطمه وارد کند. منابع در اختیار دولت ، خیلی محدود است بنابراین تا زمانی که این مشکلات ادامه دارد و مشکل سیاست خارجی حل نشده ،باید به اقشار کم درآمد کمک کرد و نیازهای حداقلی ایشان را با قیمت ثابت تامین کرد تا از این شرایط بحرانی و سخت عبور کنیم، با توجه به منابع موجود،تقریبا شبیه حمایت های کوپنی زمان جنگ، زیرا شرایط کنونی به مراتب از شرایط زمان جنگ سخت تر است.
⭕️⭕️مستحضرید که حوادث ناگوار ۸۸، کدورتی عمیق بین طیفهای مختلف درون نظام شکل داده است. به عنوان سیاست ورزی ملتزم به ساختار کنونی و کسی که خواستار تثبیت جمهوری اسلامی ایران می باشد و از سویی از جرگه ی زندان رفتگان پس از آن رخداد هستید، برای ایجاد وفاق بین نیروهای درون نظام و رسیدن به راهبردی که در آن طرفین احساس شکست نکنند و برای عبور به فضای مرضی الطرفین (با لحاظ جوانب متعدد) چه پیشنهادی دارید؟ آیا این اتفاق را ممکن می دانید؟
⭕️ لازم است اشاره کنم که حوادث سال ۸۸ برنامه ای از پیش طراحی شده برای برخورد با اصلاح طلبان بود. بازداشت ها کاملا بی دلیل بود. حداقل درباره ی خودم می دانم حتی اگر عضویت در ستادها، جرم بوده(که نبوده)، من در هیچ ستادی عضویت نداشتم. فردای انتخابات بدون هیچ دلیلی مرا دستگیر کردند. جالب است بدانید اطلاعات سپاه در نامه ای که ۳ روز قبل از برگزاری انتخابات در ۱۹ خرداد ۸۸ برای قاضی مرتضوی دادستان عمومی و انقلاب وقت تهران اعلام کرده بود که عده ای بنا دارند بعد از انتخابات در کشور آشوب بپا کنند و اسامی افرادی از اصلاح طلبان را هم در زیر آن نامه آورده بود و اجازه خواسته بود که این افراد را دستگیر کنند؟! جالب است هنوز سه روز به برگزاری انتخابات مانده ، از کجا معلوم بود که نتیجه ی انتخابات به نفع احمدی نژاد تمام می شود که عده ای بخواهند آشوب بپا کنند. اگر اقای مهندس موسوی برنده می شد، باز این عده بنا داشتند آشوب بپا کنند؟! چرا و به چه دلیل؟! آن اتهامات کذب محض بود. هیچ اصلاح طلبی قصد ایجاد آشوب نداشت و با هدف سرکوب کلی و خارج کردن اصلاح طلبان از صحنه ایراد شده بود. این نامه ی مهم در صفحه ی اول پرونده های ما که دستگیر و بازجویی شدیم، موجود است. بر اساس همان نامه و حاشیه نویسی هایش، در همان تاریخ، بلافاصله قاضی مرتضوی عصر ۱۹ خرداد حکم بازداشت را صادر کرد، ولی جالبتر آنکه برای واقعی تر جلوه دادن سناریو طراحی شده، ما ۲۳ خرداد دستگیر شدیم!! چرا که بنا داشتند اگر نتایج را اعلام کردند و مردم واکنش نشان دادند،ما را مسبب معرفی کرده و دستگیر کنند. اتفاقا در شب۲۳ خرداد۸۸،عده ای خودجوش در میدان کاج سعادت آباد تظاهرات مسالمت آمیزی کردند، بعد از همان تظاهرات مرا بازداشت و از طریق بلوار ۲۴ متری سعادت آباد، به سمت زندان اوین بردند. بسیار جالب بود که سطل های زباله در بلوار ۲۴ متری که پرنده هم در آن پر نمی زد، در آتش می سوختند که معلوم بود کسانی آتش زده بودند که در نهایت مدعی شوند ،اصلاح طلبان قصد آشوب داشته اند و به همین دلیل دستگیر شده اند!! بنابراین اصلا بحث کدورت نیست، بنا بود که با اصلاح طلبان برخورد بشود. به یاد دارم پس از بازداشت در بند ۲ الف زندان اوین ، روزی بازجو نظیر شما، از من خواست که برای برون رفت از آن اوضاع به گونه ای که طرفین احساس شکست نکنند و یا به عبارتی به راه حل برد-برد برسند(عین جمله بازجو)، پیشنهادی ارائه بدهم که بحران بخوابد. احساس کردم همین که به نتیجه رسیده اند بحرانی هست و باید بحران را بخوابانند، خوب است. کاغذ و مدادی دادند و مرا به سلول فرستادند تا فکر کنم و راه حل پیشنهاد بدهم. من هم پس از فکر در این مورد، پیشنهادم را اینگونه ارائه دادم که رهبری ، شورای نگهبان و مجلس را دعوت کنند و از ایشان بخواهند قانون انتخابات را به گونه ای اصلاح کنند که دیگر حوادثی نظیر حوادث۸۸ نتواند پیش بیاید. به طور واضح و روشن و علنی از شورای نگهبان و مجلس بخواهند قوانینی در دفاع از انتخابات آزاد ، تدوین و به تایید شورای نگهبان برسانند. متقابلا هم آقایان موسوی و کروبی، اعلام کنند که علیرغم اعتراضاتی که به برگزاری انتخابات داریم، با توجه به اینکه شورای نگهبان یعنی عالی ترین جایگاه قانونی رسیدگی به شکایات و تایید انتخابات است ، چون نتایج انتخابات را تایید کرده است، ما هم علیرغم بقای بر اعتراض، به نتایج "تمکین می کنیم". بازجو از این طرح استقبال کرد و از من خواست که خودم بیرون رفته و با آقایان کروبی و موسوی صحبت کنم، با توجه به اینکه صداهای دوستان را از بیرونسلول و در هنگام بازجویی ها می شنیدم، می دانستم آقایان ابطحی و امین زاده در زندانهستند . ضمن رد پیشنهاد مذاکره ی خودم با آقایان، پیشنهاد کردم آقای ابطحی با آقای کروبی صحبت کنند و آقای امین زاده هم با آقای موسوی. بازجو به دنبال پیگیری پیشنهاد،چند روزی مرا ترک کرد و تا چند روزی به سراغ من نیامد و وقتی آمد نظرش تغییر کرده بود و معلوم بود که قرار نیست ماجرا به خیر و خوشی خاتمه یابد. من همیشه اعتقاد داشته و دارم ،ما می بایستی با حاکمیت و گروه های غیر همفکر خودمان، اعم از اصول گرا و حتی اقتدارگرا به یک تعامل برسیم. معتقدم پیشنهاد آقای خاتمی تحت عنوان گفتگوی ملی در همین جهت و راه حلی برای همین بحران بود ،که متاسفانه نه تنها پذیرفته نشد و بسیار تند با ایشان برخورد شد و روز به روز از تعامل و گفتگوی ملی دورتر شدیم. به نظرم از دست ما کاری ساخته نیست و الا ، همچنان گفت و گوی ملی ، می تواند بهترین گزینه بوده و تقارب آراء را در پی داشته باشد. به نظر می رسد حاکمیت در پی یکدست کردن و در اختیار کامل گرفتن قدرت و حذف صداهای متفاوت است و اگر چنین باشد ( که ان شا الله اشتباه بکنم واینطور نباشد.) با باید مشی اصلاح طلبی را تغییر داد،یا سیاست صبر و انتظار را تا زمان تغییر مواضع حاکمیت را پیش گرفت.
⭕️⭕️بارها اعلام کرده اید که اصلاحات را تنها راهبرد نجات کشور از مخاطرات و بحران های عدیده می دانید. این در حالی است که اصلاحات نه از طرف حاکمیت برتابیده می شود و اخیرا و پس از مانع آفرینی های خارجی و داخلی و برخی رفتارهای مغایر با اصلاحات از سوی برخی اصلاح طلبان و نیز ناکامیابی ها و ناکارآمدی های دولت و ... مردم نیز بشدت با اصلاح طلبی فاصله گرفته اند. برای آشتی دو جانبه ی اصلاحات و حاکمیت و مردم، چه پیشنهادی دارید؟
⭕️ در پاسخ قبلی به مواردی اشاره کردم. این بحث دو طرفه است. آقای خاتمی این بحث را سالهاست که مطرح می کنند ولی طرف مقابل گرایش و علاقه ای نشان نمی دهد. طبیعتا بقیه ی اصلاح طلبان هم کاری از دستشان بر نمی آید.
حل این مساله مشروط به آن است که طرف مقابل هم بخواهد مشکل حل شود. اطلاع دارم که آقای خاتمی خیلی وقت است که تلاش های زیادی برای گفت و گو،تعامل و حل مسائل داشته اند. من معتقدم طرف مقابل می خواست درسال ۸۸ اصلاح طلبی را از صحنه ی سیاسی کشور حذف کند ، ولی شرایط به گونه ای دیگر رقم خورد که اصلاح طلبی از بین نرفت، و این نابودی تاکنون تحقق پیدا نکرده است. البته این بدان معنی نیست که این عزم از بین رفته باشد، بلکه کماکان و در اشکال جدید، ظهور و بروز پیدا کرده و می کند.
⭕️و اما درباره ی نزدیکی بیشتر اصلاح طلبان با مردم، معتقدم که یک جریان سیاسی باید به مردم ارائه طریق کند ، نه اینکه دنباله رو آنان و خصوصا اقشار تند آنان باشد. فی المثل امروز در میان مردم خصوصا جوانان مان،شاهد عدول از مشی اصلاح طلبی،آنهم بدون ارائه ی راه حل های جایگزین مشخص هستیم. معتقدم به جای دنباله روی از این گرایش ها، باید برای آن دسته ، توضیح داد که برای تبدیل وضع موجود به وضع مطلوب، سه راه بیشتر متصور نیست؛ انقلاب،دخالت خارحی و اصلاحات. سرنوشت ناموفق دو راه اول و دوم،از لحاظ نظری و تجربی، کاملا مشخص است. بنابر این اصلاحات تنها مشی باقیمانده و البته با مسیری طولانی و صعب العبور، خصوصا در کشورهای با گرایش قدرتمند استبدادی است،که تبعا با تمام مشقت ها باید آن را طی کرد.
#آرمان_ملي
#عصرما
@asrema_ir